Maqolada nurning o‘zbek lirikasida qo‘llanishining genezis va takomili bugungi davr lirikasida namoyon bo‘lish shakllari va ifoda funksiyalari tadqiq etiladi. Nurning adabiy asarda qo‘llanishi bo‘yicha adabiyotshunoslikdagi munosabatlar keltiriladi. Shuningdek uning mumtoz adabiyodagi o‘rni va ahamiyati belgilab beriladi. Yangi o‘zbek adabiyotida, asosan mustaqilligimizdan keyingi yangi davr adabiyotida, xususan lirikasida nurga murojaatning turli shakl va ko‘rinishlari ko‘proq uchraydi. Nur syujetning etakchi unsurlaridan biri bo‘lgan motiv sifatida badiiy asar mazmunini namoyon qilishdagi xizmati yaqqollashganligi aytiladi. Nur qo‘llanishining 1) ramziy; 2) obrazlashtiruvchi (xarakterlovchi); 3) emotiv funksiyalari Halima Ahmedova she’rlari misolida keltiriladi. Nurning bu funksiyalari yaxlitdan ko‘ra uyg‘ulashgan – bir necha funksiyali ko‘rinishda ko‘proq uchrashi aniqlanadi. Bu o‘rinda nurning tashqi olamdagi obrazlashtirilgan qiyofasi tasvirlanishi, poetik g‘oya ifodasidagi asosiy yo‘naltiruvchi vazifasi yana bir bor dalillanadi. Shuningdek nur motivining nurning turli ko‘rinish va manbalari vositasida aks etishi holatlari ham uchrashi yoritib beriladi. Ruhoniy hamda dunyoviy munosabat uyg‘unlashgan yangi davr adabiyotida nurga munosabat o‘ziga xos joziba va emotivlik kasb etganligi, bunda nur badiiy g‘oya ifodasida motiv asosida namoyon bo‘lib, obrazni xarakterlovchi, emotiv va hattoki obraz ko‘rinishidagi funksiyalarni bajarib kelganligi, bularning barchasi o‘zbek lirikasida nurning ifodasi o‘zining genezis va takomiliga ega ekanligi bilan bog‘liqligi dalillanadi.
| Mualliflar | Абдурахмонов, Абилжон |
|---|---|
| Jurnal | FarDU ilmiy xabarlari |
| Nashriyot | Farg‘ona davlat universiteti |
| ISSN | 2010-8419, 2181-1571 |
| Nashr sanasi | 2024-09-13 |
| Jild | 30 |
| Son | 3 |
| Betlar | 178-178 |
| Til | O‘zbek |
| Ilmiy soha | Filologiya |
| Indeksga qo‘shilgan | 2026-09-06 |
nur, badiiy ijod, badiiy asar, ramziy g‘oya, she’riyat, ijodkor konsepsiyasi, shakl va ko‘rinish, motiv, mazmun, funksiya, ramziy, obrazli, emotiv, lirik qahramon, makon, olam, genezis, takomil., light, artistic creativity, work of art, symbolic idea, poetry, creative concept, form and phenomenon, motive, content, function, symbolic, figurative, emotive, lyrical character, space, universe, genesis, improvement.
| APA | Абдурахмонов, Абилжон (2024). O‘ZBEK LIRIKASIDA NURNING POETIK FUNKSIYASI. FarDU ilmiy xabarlari, 30(3), 178-178. https://journal.fdu.uz/main/article/2443 |
|---|---|
| GOST (OAK) | Абдурахмонов, Абилжон O‘ZBEK LIRIKASIDA NURNING POETIK FUNKSIYASI // FarDU ilmiy xabarlari. – 2024. – T. 30, № 3. – B. 178-178. |
| MLA | Абдурахмонов, Абилжон. “O‘ZBEK LIRIKASIDA NURNING POETIK FUNKSIYASI.” FarDU ilmiy xabarlari, 30(3), 178-178, 2024. https://journal.fdu.uz/main/article/2443 |
| Chicago | Абдурахмонов, Абилжон. “O‘ZBEK LIRIKASIDA NURNING POETIK FUNKSIYASI.” FarDU ilmiy xabarlari, 30(3), 178-178 (2024). https://journal.fdu.uz/main/article/2443 |
| Harvard | Абдурахмонов, Абилжон (2024) ‘O‘ZBEK LIRIKASIDA NURNING POETIK FUNKSIYASI’, FarDU ilmiy xabarlari, 30(3), 178-178. https://journal.fdu.uz/main/article/2443 |
| BibTeX | @article{article2024,
title = {O‘ZBEK LIRIKASIDA NURNING POETIK FUNKSIYASI},
author = {Абдурахмонов, Абилжон},
journal = {FarDU ilmiy xabarlari},
year = {2024},
volume = {30},
number = {3},
pages = {178-178},
url = {https://journal.fdu.uz/main/article/2443}
} |
Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash
Maqolada Said Ahmadning o‘zbek hikoyachiligidagi mahorati “Qorako‘z Majnun” hikoyasi tahlili asosida yoritib berilgan. Hikoyadagi kompozitsiya elementlari: epigraf, peyzaj, portret kabilarning yozuvchi badiiy g‘oyasini…
Ushbu maqolada davlat taraqqiyotining harakatlantiruvchi kuchi bo‘lgan ta’lim mazmunida pedagogik loyihalash metodikasini samarali qo‘llash orqali ta’lim samaradorligini ta’minlashga alohida e’tibor qaratilgan…
Ushbu maqolada Xoja Ahmad Yassaviyning hikmatlari mazmun va shakliy jihatdan tahlil qilinadi. Hikmatlardagi obrazlar tahlilga tortilgan bo‘lib badiiy mahorat nuqtayi nazaridan ham o‘rganilgan . Hikmatlarning shakliy…
Ushbu maqolada o‘zbek xalqining o‘tmishini, uning o‘ziga xosligini tarannum etuvchi ikki doston ya’ni “Alpomish” va “Kuntug‘mish” dostoni tahlili orqali hayotning qiyinchilik vaziyatlarida yaqin do‘stlarning yordam…
Maqolada yangi o‘zbek adabiyotining yirik vakillaridan biri Asqad Muxtorning “Tug‘ilish” romanidagi ayollar obrazi tahlilga tortilgan. Ikkinchi jahon urushidan keyingi qayta qurish davri, ya’ni XX asrning…
Ushbu maqolada yozuvchi Luqmon Boʻrixonning “Kutilgan kun” hikoyasida qahramonlar holatidagi Badiiy psixologizmning o‘ziga xos o‘rni tadqiq qilinadi. Qahramon holatini va ichki dunyosini tasvirlashda yozuvchining Badiiy…
Ushbu maqolada badiiy tasviriy vositalar va ularning nazariy asoslari haqida bayon etilgan bo‘lib, ularni buyuk shoir Alisher Navoiyning “Farhod va Shirin” dostonida qo‘llanilish ko‘lami va badiiy tasviriy vositalarning…
Maqolada talabalarning samarali o`quv amaliyoti va amaliy ko`nikmalarini oshirish usullari taklif qilingan. O`quv amaliyoti o`quv jarayonining organik qismi sifatida talabalarning nazariy tayyorgarligini ularning amaliy…
Hozirgi tez sur’atlarda rivojlanyotgan davrda, ingliz tili dunyoning asosiy muloqot tili hisoblanadi. Ingliz tilining o‘zbek tiliga ta’siri juda katta va uni asosan fan, sanoat, texnologiya va ijtimoiy hayotning turli…
Maqolada turli tillarda kvantitativlikning lug‘aviy ifodalanishi masalalari tahlil qilinadi. Kvantitativlikning tillarda ifodalanish usullari turlicha bo‘lib, bulardan eng samaralisi lug‘aviy vositalardir. Tillarda…
FarDU ilmiy xabarlari — barcha maqolalar · 2024-yil arxivi
Мақолада рангларнинг насрий асарлардаги ўзига хос рамзий ифодалаш масаласи тадқиқ этилади. Рангнинг лейтмотив сифатида рамзий ифодаси асарнинг етакчи ғоявий-эстетик омилига айланиши А.Мирзаакбаровнинг “Оқ капалак ёҳуд…
Ushbu maqolada XX asr oʻzbek she'riyati deraza motivining badiiy gʻoya ifodasida badiiy-estetik ahamiyati ortib borishi yoritib beriladi. Hamid Olimjon va Rauf Parfi she'riyatida deraza motivi lirik qahramon va davr…
Maqolada Halima Xudoyberdiyeva lirikasida oq rang qo‘llanishining badiiy-estetik ahamiyati haqida so‘z yuritiladi. Shoira she’riyatining ta’sirchanligi rangning badiiy-g‘oyaviy jihatdan qo‘llash mahoratining zamirida…
Maqolada zamonaviy o‘zbek nasrida rangning g‘oyaviy yo‘nalishni tashkillashdagi ahamiyati masalasi Shoyim Bo‘taevning “Qora tuman” hikoyasi misolida ko‘riladi. Tadqiqot davomida tarixiy-adabiy, genetik, qiyosiy-tarixiy…
Maqolada nurning adabiy asarda qo‘llanish xususiyatlari va funktsiyalari tadqiq etiladi. Bunda nurga fan soҳalaridagi munosabatlar keltirilgan. Nurning falsafa ҳamda tasviriy san’at uchun kategoriya sifatida muhimligi…
This article examines compression as a meaning-oriented strategy in sign language translation and interpreting. Compression is understood not as arbitrary shortening, but as the selective reformulation of a source…
This study investigates the impact of Edge Computing on bandwidth utilization in Internet of Things (IoT)–driven Nigerian telecom networks. The rapid growth of IoT devices has significantly increased data traffic…
The article analyzes the institutional formation and everyday educational practice of girls’ education in Turkestan in the late nineteenth and early twentieth centuries. It examines traditional schools led by otinoyi…
This study presents a comprehensive analysis of the geostrategic role of Khwarezm in the transregional trade system of Eurasia during the 9th–12th centuries, based on written sources, historiography, and archaeological…
This article addresses the problem of improving an adaptive traffic signal control algorithm at urban intersections by taking into account the dynamic characteristics of traffic flow. Fixed-time control under conditions…
This article presents the results of 2018-2023, such as biological diversity, inter-landscape distribution characteristics, density,and number of straggly insects identified from natural and anthropogenic areas of…