Ushbu maqola morfologik shakllar va sintaktik tuzilmalar aloqada pragmatik ma'noga qanday ta'sir qilishini o'rganadigan tilshunoslikning ikkita kichik sohasi bo'lgan morfo-pragmatika va pragmasintaktik talqinning kesishishini o'rganadi. Morfo-pragmatika morfologiyaning (masalan, qo'shimchalar, olmoshlar va fe'l shakllari) muloyimlik, rasmiyatchilik va hurmat kabi muloqotning ijtimoiy va pragmatik tomonlarini shakllantirishdagi rolini o'rganadi. Boshqa tomondan, pragmasintaks jumlalar sintaksisi, jumladan, so'z tartibi va jumla tuzilishi, urg'u, xushmuomalalik va so'zlovchi niyatlari kabi pragmatik funktsiyalarni qanday aks ettirishiga e'tibor qaratadi. Ushbu maqolada morfologiya va sintaksis nafaqat tom ma'noni yetkazish vositasi, balki aloqaning ijtimoiy konteksti bilan chuqur bog'langanligi, kuch dinamikasini, munosabatlarini va ijtimoiy me'yorlarini aks ettiradi. Turli tillardagi, xususan, ingliz, ispan va yapon tillaridagi real ma’lumotlarni empirik tahlil qilish orqali tadqiqot ma’ruzachilar so‘rovlar, kechirim so‘rash va tasdiqlar kabi muayyan pragmatik natijalarga erishish uchun turli morfologik va sintaktik strategiyalardan qanday foydalanishini ta’kidlaydi. Nutq harakati nazariyasi, xushmuomalalik nazariyasi va pragmatikani o'z ichiga olgan turli lingvistik nazariyalarga tayangan holda, ushbu maqola lingvistik tuzilmalarni alohida-alohida tushunish mumkin emasligini, lekin ular sodir bo'lgan pragmatik kontekstni hisobga olgan holda tahlil qilinishi kerakligini ko'rsatadi. Tildan foydalanishning rasmiy va norasmiy registrlaridan misollarni o'rganib chiqib, tadqiqot morfo-pragmatika va pragmasintaks nafaqat xabar mazmunini, balki ma'ruzachi va tinglovchi o'rtasidagi shaxslararo dinamikani kodlash orqali aloqani qanday shakllantirishini ko'rsatadi. Topilmalar lingvistik tahlilda shakl va funksiyani ham ko'rib chiqish muhimligini ta'kidlaydi va real dunyo muloqotida til qanday ishlashini tushunishimizga yordam beradi.
| Mualliflar | Mamajonov, Muxammadjon |
|---|---|
| Jurnal | FarDU ilmiy xabarlari |
| Nashriyot | Farg‘ona davlat universiteti |
| ISSN | 2010-8419, 2181-1571 |
| Nashr sanasi | 2025-02-25 |
| Jild | 31 |
| Son | 1 |
| Betlar | 73-73 |
| Til | O‘zbek |
| Ilmiy soha | Filologiya |
| Indeksga qo‘shilgan | 2026-09-06 |
pragmatika, morfo-pragmatika, pragmasintaktika, nutqiy aktlar, lingvistik talqin, pragmatik funktsiyalar, kontekstual tahlil, kommunikativ kompetentsiya, pragmatik strategiyalar, xushmuomalalik nazariyasi, sintaksis-pragmatik interfeys, aloqadorlik nazariyasi, pragmatik tahlil, til markerlari, disklingours. kontekst, semantik-pragmatik munosabatlar, pragmatik universallar, madaniyatlararo pragmatika, kognitiv pragmatika., pragmatics, morpho-pragmatics, pragmasyntactics, speech acts, linguistic interpretation, pragmatic functions, contextual analysis, communicative competence, pragmatic strategies, politeness theory, syntax-pragmatics interface, relevance theory, pragmatic markers, discourse analysis, linguistic structures, language and context, semantic-pragmatic relations, pragmatic universals, cross-cultural pragmatics, cognitive pragmatics
| APA | Mamajonov, Muxammadjon (2025). MORFO-PRAGMATIK VA PRAGMASINTAKTIK TALQIN. FarDU ilmiy xabarlari, 31(1), 73-73. https://journal.fdu.uz/main/article/1628 |
|---|---|
| GOST (OAK) | Mamajonov, Muxammadjon MORFO-PRAGMATIK VA PRAGMASINTAKTIK TALQIN // FarDU ilmiy xabarlari. – 2025. – T. 31, № 1. – B. 73-73. |
| MLA | Mamajonov, Muxammadjon. “MORFO-PRAGMATIK VA PRAGMASINTAKTIK TALQIN.” FarDU ilmiy xabarlari, 31(1), 73-73, 2025. https://journal.fdu.uz/main/article/1628 |
| Chicago | Mamajonov, Muxammadjon. “MORFO-PRAGMATIK VA PRAGMASINTAKTIK TALQIN.” FarDU ilmiy xabarlari, 31(1), 73-73 (2025). https://journal.fdu.uz/main/article/1628 |
| Harvard | Mamajonov, Muxammadjon (2025) ‘MORFO-PRAGMATIK VA PRAGMASINTAKTIK TALQIN’, FarDU ilmiy xabarlari, 31(1), 73-73. https://journal.fdu.uz/main/article/1628 |
| BibTeX | @article{mamajonovmuxammadjon2025,
title = {MORFO-PRAGMATIK VA PRAGMASINTAKTIK TALQIN},
author = {Mamajonov, Muxammadjon},
journal = {FarDU ilmiy xabarlari},
year = {2025},
volume = {31},
number = {1},
pages = {73-73},
url = {https://journal.fdu.uz/main/article/1628}
} |
Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash
Maqola sabzavot va poliz ekinlari bilan bog'liq terminologiyaning leksik va semantik xususiyatlariga bag'ishlangan. Tadqiqotda turli o‘simlik turlarini, ularning qismlarini, o‘sish jarayonlari va xususiyatlarini…
Ushbu maqolada jadidlar milliy uygʻonish harakati, ularning ilmiy, madaniy va siyosiy faoliyati, jadidlar qatag‘on siyosati qurboni bo‘lishi, jadidlarning reabilitatsiya qilinishi, reabilitatsiya qilish jarayonida…
Ushbu maqolada Alisher Navoiyning “Saddi Iskandariy” dostonida ayrim otlarning ko‘plik shakli, arabiy ko‘plik qo‘shimchalari, siniq ko‘plik shakli xususida so‘z boradi. Asardagi ayrim so‘zlarining morfologik…
Ushbu maqolada Samarqand viloyatidagi agrosanoat klasterlarining iqtisodiy ko‘rsatkichlari, faoliyat yo‘nalishlari, erishilgan hosildorlik va ulardagi aholi bandligi yoritilgan. Hamda viloyatdagi eng yirik…
Ushbu maqolada urbanizatsiya jarayonlarining shakllanishi va rivojlanishini ilmiy nazariy masalalarini o‘rganishga qaratilgan. Urbanizatsiya jarayonilarini rivojlanish bosqichlari, urbanizatsiya bilan bog‘liq…
Mazkur maqolada temir yo‘l terminologiyasining lingvistik va semantik xususiyatlari tahlil qilingan. Tadqiqot xalqaro, ruscha va mahalliy terminlarning o‘zbek tilida qo‘llanishi, ularning milliy madaniy va texnik…
Ushbu maqolada Abbdulla Qahhorning “Muhabbat” qissasidagi oksimoronlarning struktur-semantik tahlilini o‘rganiladi. Oksimoronlar matnning semantik mazmunini boyitib, ularning ma’nosini kuchaytirish uchun xizmat qiladi…
Maqolada zamonaviy jamiyatning asosiy hodisasi sifatida ishbilarmonlikni ijtimoiy-ma’rifiy va pedagogik o‘rganish zarurati ko‘rib chiqiladi. Mavzuning dolzarbligi ishbilarmonlikning iqtisodiy, ijtimoiy va madaniy…
Mazkur maqolada siyosiy diskurs tahlil qilingan bo‘lib, uning obyekti sifatida Buyuk Britaniyaning bosh vazirlari, Margaret Tetcher va Tereza Meyning nutqlari olingan. Siyosiy arboblar faoliyati davomidagi vaziyat yoki…
Farg‘ona viloyatida o‘sadigan yerqalampir quritilgan barglaridagi efir moyining tarkibi gaz xromatografiyasi-mass spektrometriya usuli bilan tadqiq qilindi. Tadqiqot natijalariga ko‘ra yerqalampirning barglaridagi efir…
FarDU ilmiy xabarlari — barcha maqolalar · 2025-yil arxivi
Ushbu maqolada ingliz va o‘zbek maqollarining lingvokognitiv xususiyatlari tahlil qilinadi. Turli konseptlar, metaforalar va madaniy tafakkur farqlari asosida maqollar orqali til va tafakkur o‘rtasidagi aloqalar ochib…
Mazkur maqolada muloqot hodisasining psixologik va psixolingvistik tamoyillari kompleks yondashuv asosida tahlil qilinadi. Tadqiqotda muloqotning til voqelanishidagi o‘rni, nutqiy birliklar va muloqot birliklarining…
This article examines compression as a meaning-oriented strategy in sign language translation and interpreting. Compression is understood not as arbitrary shortening, but as the selective reformulation of a source…
This study investigates the impact of Edge Computing on bandwidth utilization in Internet of Things (IoT)–driven Nigerian telecom networks. The rapid growth of IoT devices has significantly increased data traffic…
The article analyzes the institutional formation and everyday educational practice of girls’ education in Turkestan in the late nineteenth and early twentieth centuries. It examines traditional schools led by otinoyi…
This study presents a comprehensive analysis of the geostrategic role of Khwarezm in the transregional trade system of Eurasia during the 9th–12th centuries, based on written sources, historiography, and archaeological…
This article addresses the problem of improving an adaptive traffic signal control algorithm at urban intersections by taking into account the dynamic characteristics of traffic flow. Fixed-time control under conditions…
This article presents the results of 2018-2023, such as biological diversity, inter-landscape distribution characteristics, density,and number of straggly insects identified from natural and anthropogenic areas of…