QUMLI CHO‘L TUPROQLARINING BIOLOGIK XOSSALARI VA ULARNI YAXSHILASH YO‘LLARI

Nurgaliyev, Najmiddin

FarDU ilmiy xabarlari · 2026-yil

Annotatsiya

<p>Ushbu maqolada qumli cho‘l yеrlaridan samarali foydalanish ularning tabiiy biologik xilma-xilligini buzish, yog‘ingarchilik va oqava suvlarning yildan-yilga kamayishi asosiy xavflardan bo‘lib, buning natijasida qumli cho‘l еrlarda yaylovlardan foydalanish samaradorligi pasayadi, bu esa tuproq unumdorligining pasayishiga olib keladi. Cho‘llanishga qarshi kurashish, degradatsiyaga uchragan yеrlarni tiklash ishlari samaradorligini oshirish muhim vazifadir. Shu munosabat bilan tadqiqot jarayonida bioorganik o‘g‘itlar va gidrogellardan foydalangan holda yaylov yеm-xashak o‘simliklari ostidagi qumli cho‘l tuproqlarining biologik faolligi o‘rganildi. Ushbu maqolada agrobiotexnologiya yordamida izen <em>(Kochia prostrata)</em>, teresken <em>(Ceratoides ewersmanniana)</em>, cho‘g‘on <em>(Halothamnus subaphylla)</em>, keyruk <em>(Salsola orientalis)</em> oʻsimliklari bilan dala tajribalari keltirilgan. Tuproqlarning fermentativ faolligi (katalaza, ureaza va invertaza) va turli xil variantlarda mikroorganizmlar soni (ammonifikatorlar, spora hosil qiluvchi, aktinomitsetalar va mikroskopik zamburug‘lar) o‘rganildi. Natijalar bioorganik o‘g‘itlar va gidrogel ishlatilgan nazorat variantiga nisbatan fermentativ va mikrobiologik faollik ortganligini ko‘rsatdi. Ureaza va ammonifikatorlar, shuningdek, spora hosil qiluvchi bakteriyalar o‘rtasidagi bog‘liqlik juda yaqin bo‘lgan.</p>

Maqola ma’lumotlari
MualliflarNurgaliyev, Najmiddin
JurnalFarDU ilmiy xabarlari
Nashr sanasi2026-02-28
Jild31
Son3
TilO‘zbek

Kalit so‘zlar

cho‘l qumli tuproq, fermentativ faollik, mikrobiologik faollik, korrelyatsiya, cho‘l еm-xashak o‘simliklari, biomassa., desert sandy soil, enzymatic activity, microbiological activity, correlation, desert forage plants, biomass.

Ilmiy soha

FarDU ilmiy xabarlari jurnalidan boshqa maqolalar

FarDU ilmiy xabarlari — barcha maqolalar