Ushbu maqolada qumli cho‘l yеrlaridan samarali foydalanish ularning tabiiy biologik xilma-xilligini buzish, yog‘ingarchilik va oqava suvlarning yildan-yilga kamayishi asosiy xavflardan bo‘lib, buning natijasida qumli cho‘l еrlarda yaylovlardan foydalanish samaradorligi pasayadi, bu esa tuproq unumdorligining pasayishiga olib keladi. Cho‘llanishga qarshi kurashish, degradatsiyaga uchragan yеrlarni tiklash ishlari samaradorligini oshirish muhim vazifadir. Shu munosabat bilan tadqiqot jarayonida bioorganik o‘g‘itlar va gidrogellardan foydalangan holda yaylov yеm-xashak o‘simliklari ostidagi qumli cho‘l tuproqlarining biologik faolligi o‘rganildi. Ushbu maqolada agrobiotexnologiya yordamida izen (Kochia prostrata), teresken (Ceratoides ewersmanniana), cho‘g‘on (Halothamnus subaphylla), keyruk (Salsola orientalis) oʻsimliklari bilan dala tajribalari keltirilgan. Tuproqlarning fermentativ faolligi (katalaza, ureaza va invertaza) va turli xil variantlarda mikroorganizmlar soni (ammonifikatorlar, spora hosil qiluvchi, aktinomitsetalar va mikroskopik zamburug‘lar) o‘rganildi. Natijalar bioorganik o‘g‘itlar va gidrogel ishlatilgan nazorat variantiga nisbatan fermentativ va mikrobiologik faollik ortganligini ko‘rsatdi. Ureaza va ammonifikatorlar, shuningdek, spora hosil qiluvchi bakteriyalar o‘rtasidagi bog‘liqlik juda yaqin bo‘lgan.
| Mualliflar | Nurgaliyev, Najmiddin |
|---|---|
| Jurnal | FarDU ilmiy xabarlari |
| Nashriyot | Farg‘ona davlat universiteti |
| ISSN | 2010-8419, 2181-1571 |
| Nashr sanasi | 2025-12-31 |
| Jild | 31 |
| Son | 3 |
| Til | O‘zbek |
| Ilmiy soha | Biologiya |
| Indeksga qo‘shilgan | 2026-09-09 |
cho‘l qumli tuproq, fermentativ faollik, mikrobiologik faollik, korrelyatsiya, cho‘l еm-xashak o‘simliklari, biomassa., desert sandy soil, enzymatic activity, microbiological activity, correlation, desert forage plants, biomass.
| APA | Nurgaliyev, Najmiddin (2025). QUMLI CHO‘L TUPROQLARINING BIOLOGIK XOSSALARI VA ULARNI YAXSHILASH YO‘LLARI. FarDU ilmiy xabarlari, 31(3). https://journal.fdu.uz/main/article/505 |
|---|---|
| GOST (OAK) | Nurgaliyev, Najmiddin QUMLI CHO‘L TUPROQLARINING BIOLOGIK XOSSALARI VA ULARNI YAXSHILASH YO‘LLARI // FarDU ilmiy xabarlari. – 2025. – T. 31, № 3. |
| MLA | Nurgaliyev, Najmiddin. “QUMLI CHO‘L TUPROQLARINING BIOLOGIK XOSSALARI VA ULARNI YAXSHILASH YO‘LLARI.” FarDU ilmiy xabarlari, 31(3), 2025. https://journal.fdu.uz/main/article/505 |
| Chicago | Nurgaliyev, Najmiddin. “QUMLI CHO‘L TUPROQLARINING BIOLOGIK XOSSALARI VA ULARNI YAXSHILASH YO‘LLARI.” FarDU ilmiy xabarlari, 31(3) (2025). https://journal.fdu.uz/main/article/505 |
| Harvard | Nurgaliyev, Najmiddin (2025) ‘QUMLI CHO‘L TUPROQLARINING BIOLOGIK XOSSALARI VA ULARNI YAXSHILASH YO‘LLARI’, FarDU ilmiy xabarlari, 31(3). https://journal.fdu.uz/main/article/505 |
| BibTeX | @article{nurgaliyevnajmiddin2025,
title = {QUMLI CHO‘L TUPROQLARINING BIOLOGIK XOSSALARI VA ULARNI YAXSHILASH YO‘LLARI},
author = {Nurgaliyev, Najmiddin},
journal = {FarDU ilmiy xabarlari},
year = {2025},
volume = {31},
number = {3},
url = {https://journal.fdu.uz/main/article/505}
} |
Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash
Ushbu maqolada, Respublika avtomobil transporti infratuzilmasi uning hududiy tarkibi, xususan mintaqalarda xalqaro va davlat ahamiyatiga ega bo’lgan transport yo’llari ularni hozirgi holati yoritilgan. Avtomobil…
Barqaror rivojlanish, bugungi kunda global miqyosda eng dolzarb masalalardan biri bo‘lib, o‘z ichiga iqtisodiy, ekologik va ijtimoiy barqarorlikni o‘zida mujassam etadi. Ekotizim xizmatlari insoniyat uchun juda muhim va…
Ushbu maqolada shohtut (morus nigra) o’zining foydali kimyoviy tarkibi bilan ajralib turadi. Tadqiqotda shohtutning vitamin B manbai sifatidagi ahamiyati va ular inson organizmi uchun muhimdir. Ushbu tadqiqotda…
Grechka (Fagopyrum esculentum) biologik faol moddalarga boy bo‘lib, ichak mikroflorasi va ovqat hazm qilish jarayonlariga ijobiy ta’sir ko‘rsatadi. Ushbu tadqiqotda grechkaning tarkibiy qismlari, xususan flavonoidlar…
Zamonamiz rivojlanib borgan sari yangidan yangi sintetik pereparatlar ko‘payib, yangilanib bormoqda, bu farmatseftika yo‘nalishida ulkan yutuq bo‘lsada ushbu pereparatlar o‘zining nojo‘ya tasirlari bilan inson…
Natriy asosidagi ikkilamchi batareyalar, ayniqsa natriy–oltingugurt (Na–S) va natriy–selen (Na–Se) tizimlari, arzonligi va barqarorligi tufayli kelajakdagi energiya saqlash texnologiyalari sifatida e’tiborni tortmoqda…
Ushbu ilmiy maqolada sug‘oriladigan tuproqlarning ekologik holatini baholash, ularning tarkibidagi og‘ir metallar va metalloidlarning miqdoriy tarkibi, tarqalishi hamda xavflilik darajalari o‘rganilgan. Tadqiqotda…
Ushbu maqolada yurtimizda turizmni rivojlantirish masalalari, turizmning iqtisodiyotga ta’siri, xorijiy olimlar turizm to‘g‘risidagi nazariyasi, respublikamizda turizm sohasida olib borilayotgan islohotlar…
Aktivlangan ko‘mirni Ti(OTf)₄ ga shimdirish maqsadida xloroform erituvchisi yordamida katalitik sistema tayorlab olindi va katalitik sistema Ti(OTf)₄/Cakt yordamida atsetilen diollariga fenilatsetilen ishtirokida 10…
Ushbu tadqiqotning maqsadi qilib, parnik gazlarini kamaytirish hamda metanning karbonatli konversiyasida qo‘llaniladigan nikel saqlagan katalizatorlarni tadqiq qilish olingan.Tadqiqot ishining ob’yekti sifatida…
FarDU ilmiy xabarlari — barcha maqolalar · 2025-yil arxivi
Maqolada cho‘l zonalarining, ayniqsa qumli cho‘l tuproqlarining agrokimyoviy xossa-xususiyatlari va oziqa elementlari bilan ta’minlanganligi haqida ma’lumotlar umumlashtirilgan. Shuningdek, shamol ta’sirida yuzaga…
Desertification of soil landscapes in Uzbekistan affects significant territories, which leads to a decrease in biological productivityand soil fertility. These processes directly affect agriculture, which is…
Ushbu maqolada Toshkent viloyati Yangiyo‘l tumanidan oqib o‘tuvchi Chirchiq daryosining I-V qayir usti terrasalarida shakllangan sug‘oriladigan tuproqlarining hozirgi agrokimyoviy xossa-xususiyatlarini antropogen…
This article analyzes the scientific, pedagogical, and methodological foundations for the effective integration of national upbringing factors with modern global competencies in the context of continuous education…
Maqolada paxta xomashyosini yirik iflosliklardan tozalash jarayonida arrali baraban va kolosnikli panjara o‘rtasidagi o‘zaro ta’sirni takomillashtirish masalasi ko‘rib chiqilgan. Mavjud tozalagichlarda qo‘llaniladigan…
Maqolada paxta xomashyosini yirik va mayda iflosliklardan tozalash samaradorligini oshirishga qaratilgan ilmiy tadqiqotlar tizimlashtirilib, konstruktiv va texnologik omillarning o‘zaro ta’siri qiyosiy tahlil qilindi…
The paper analyzes grate constructions used in cotton cleaners for removing large impurities. The aim is to systematize the advantages and limitations of stationary round, triangular and trapezoidal grate bars and to…
This article analyses the theoretical and methodological foundations for using digital technologies and artificial intelligence in physical education, drawing on sources from Uzbekistan, Russia and international…
This article examines affixal and syntactic models of term formation in contemporary Uzbek sports terminology. It addresses the functions of derivational affixes, the grammatical structure of multiword expressions, and…