Germaniyada arabshunoslikning yuzaga kelishiga ta’sir ko‘rsatgan tarixiy omillar

Xoldarov, Akmaljon

FarDU ilmiy xabarlari · 2026-yil

Annotatsiya

Maqolada XVI–XVII asrlarda Germaniyada arabshunoslikning yuzaga kelishiga ta’sir ko‘rsatgan tarixiy omillar tahlil qilingan. Tadqiqotda arab tilining alohida filologik obyektga aylanishi tasodifiy jarayon bo‘lmagani, balki Reformatsiya davri konfessional bahslari, Bibliyani asl tillar asosida talqin qilish ehtiyoji, ibroniyshunoslik va semitik tillarni qiyosiy o‘rganish an’anasi, Usmonli imperiyasi bilan siyosiy-harbiy to‘qnashuvlar, qo‘lyozma va bosma kitoblar muomalasi hamda universitetlarda sharq tillarini institutsionallashtirish harakati bilan bog‘liq kechgani asoslab berilgan. Bunda Haydelbergdagi Bibliotheca Palatina va Yakob Kristmann faoliyati nemis arabshunosligining ilk akademik nuqtalaridan biri sifatida baholangan. Maqolada arabshunoslik dastlab mustaqil “islomshunoslik” sifatida emas, balki ilohiyot, matnshunoslik, astronomiya, tibbiyot va tarixiy komparativistika kesishgan ilmiy soha sifatida shakllangani ko‘rsatib berilgan. Natijada nemis arabshunosligi Yevropa respublica litteraria tarmog‘i, ayniqsa Leyden, Syurix, Parij va Haydelberg ilmiy muhitlari bilan uzviy aloqada rivojlangani aniqlangan. Tarixiy-tipologik, manbashunoslik va qiyosiy-tahliliy yondashuvlar asosida bu jarayon tashqi siyosiy ehtiyojlar, ichki diniy-intellektual talablar va ilmiy infratuzilma omillarining o‘zaro qo‘shilishi natijasida yuzaga kelgani asoslab berilgan. Germaniyada arabshunoslikning paydo bo‘lishi Sharq haqidagi bilimlarning akademiklashuviga zamin yaratgan muhim hodisa sifatida baholangan.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarXoldarov, Akmaljon
JurnalFarDU ilmiy xabarlari
NashriyotFarg‘ona davlat universiteti
ISSN2010-8419, 2181-1571
Nashr sanasi2026-06-30
Jild7
Son1
Betlar4-9
TilO‘zbek
Ilmiy sohaTarix
Indeksga qo‘shilgan2026-08-26

Maqolaning asl sahifasi

Kalit so‘zlar

Germaniya, arabshunoslik, Reformatsiya, Bibliotheca Palatina, Yakob Kristmann, xristian hebraizmi, semitik filologiya, Usmonli imperiyasi, qo‘lyozmalar, Haydelberg., Germany, Arabic studies, Reformation, Bibliotheca Palatina, Jakob Christmann, Christian Hebraism, Semitic philology, Ottoman Empire, manuscripts, Heidelberg.

Ilmiy soha

Tarix

Iqtibos keltirish

APAXoldarov, Akmaljon (2026). GERMANIYADA ARABSHUNOSLIKNING YUZAGA KELISHIGA TA’SIR KO‘RSATGAN TARIXIY OMILLAR. FarDU ilmiy xabarlari, 7(1), 4-9. https://journal.fdu.uz/main/article/7214
GOST (OAK)Xoldarov, Akmaljon GERMANIYADA ARABSHUNOSLIKNING YUZAGA KELISHIGA TA’SIR KO‘RSATGAN TARIXIY OMILLAR // FarDU ilmiy xabarlari. – 2026. – T. 7, № 1. – B. 4-9.
MLAXoldarov, Akmaljon. “GERMANIYADA ARABSHUNOSLIKNING YUZAGA KELISHIGA TA’SIR KO‘RSATGAN TARIXIY OMILLAR.” FarDU ilmiy xabarlari, 7(1), 4-9, 2026. https://journal.fdu.uz/main/article/7214
ChicagoXoldarov, Akmaljon. “GERMANIYADA ARABSHUNOSLIKNING YUZAGA KELISHIGA TA’SIR KO‘RSATGAN TARIXIY OMILLAR.” FarDU ilmiy xabarlari, 7(1), 4-9 (2026). https://journal.fdu.uz/main/article/7214
HarvardXoldarov, Akmaljon (2026) ‘GERMANIYADA ARABSHUNOSLIKNING YUZAGA KELISHIGA TA’SIR KO‘RSATGAN TARIXIY OMILLAR’, FarDU ilmiy xabarlari, 7(1), 4-9. https://journal.fdu.uz/main/article/7214
BibTeX
@article{xoldarovakmaljon2026,
  title = {GERMANIYADA ARABSHUNOSLIKNING YUZAGA KELISHIGA TA’SIR KO‘RSATGAN TARIXIY OMILLAR},
  author = {Xoldarov, Akmaljon},
  journal = {FarDU ilmiy xabarlari},
  year = {2026},
  volume = {7},
  number = {1},
  pages = {4-9},
  url = {https://journal.fdu.uz/main/article/7214}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

FarDU ilmiy xabarlari jurnalidan boshqa maqolalar

FarDU ilmiy xabarlari — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi

Xoldarov, Akmaljon — boshqa maqolalari

Tarix sohasidagi boshqa maqolalar

Tarix sohasidagi OAK jurnallari