Duduqlanish nutq buzilishi sifatida: etiologiyasi, patogenezi va zamonaviy ilmiy talqinlari

Abdujabborova Dilafruz Nozimjon qizi

Таълим ва тараққиёт · 2026-yil

Annotatsiya

Maqolada duduqlanishning etiologiyasi, patogenezi va uni izohlovchi zamonaviy nazariy modellar tizimlashtirilgan. Tadqiqot narrativ sharh dizaynida bajarildi: so‘nggi yigirma yillikdagi genetik, neyrovizualizatsion, psixolingvistik va klinik-psixologik manbalar mavzuviy tahlil qilindi, klassik nazariy asarlar tarixiy ahamiyatiga ko‘ra kiritildi. Natijalar duduqlanishni yagona sababga ega holat emas, balki irsiy moyillik, nutq-motor tizimining barqarorligi, til va temperament omillari hamda muhit talablarining o‘zaro ta’sirida shakllanadigan ko‘p omilli neyrorivojlanish buzilishi sifatida tushunish asosli ekanini ko‘rsatdi. Egizaklar tadqiqotlarida irsiylik ko‘rsatkichi taxminan 0,7–0,85 oralig‘ida bo‘lib, neyrovizualizatsiya chap yarimshar nutq-motor tarmoqlari hamda bazal gangliyalar–talamus–po‘stloq halqasidagi o‘zgarishlarni qayd etadi. Ota-onaning tarbiya uslubi duduqlanishning sababi degan an’anaviy qarash zamonaviy dalillar bilan tasdiqlanmaydi. Xulosa qilinishicha, korreksion ishda bolaning nutq-motor imkoniyatlari bilan muhit talablari nisbatini muvozanatlash, ikkilamchi hissiy-xulq-atvor reaksiyalarining oldini olish va oilani jalb qilish ustuvor ahamiyatga ega.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarAbdujabborova Dilafruz Nozimjon qizi
JurnalТаълим ва тараққиёт
NashriyotНаманган давлат педагогика институти
ISSN2022-2026, 2992-9008
Nashr sanasi2026-10-13
Son5
TilO‘zbek
Ilmiy sohaPedagogika
Indeksga qo‘shilgan2026-10-22

Ilmiy soha

Iqtibos keltirish

APAAbdujabborova Dilafruz Nozimjon qizi (2026). DUDUQLANISH NUTQ BUZILISHI SIFATIDA: ETIOLOGIYASI, PATOGENEZI VA ZAMONAVIY ILMIY TALQINLARI. Таълим ва тараққиёт, (5). https://journal.namspi.uz/articleview/1281
GOST (OAK)Abdujabborova Dilafruz Nozimjon qizi DUDUQLANISH NUTQ BUZILISHI SIFATIDA: ETIOLOGIYASI, PATOGENEZI VA ZAMONAVIY ILMIY TALQINLARI // Таълим ва тараққиёт. – 2026. – № 5.
MLAAbdujabborova Dilafruz Nozimjon qizi. “DUDUQLANISH NUTQ BUZILISHI SIFATIDA: ETIOLOGIYASI, PATOGENEZI VA ZAMONAVIY ILMIY TALQINLARI.” Таълим ва тараққиёт, (5), 2026. https://journal.namspi.uz/articleview/1281
ChicagoAbdujabborova Dilafruz Nozimjon qizi. “DUDUQLANISH NUTQ BUZILISHI SIFATIDA: ETIOLOGIYASI, PATOGENEZI VA ZAMONAVIY ILMIY TALQINLARI.” Таълим ва тараққиёт, (5) (2026). https://journal.namspi.uz/articleview/1281
HarvardAbdujabborova Dilafruz Nozimjon qizi (2026) ‘DUDUQLANISH NUTQ BUZILISHI SIFATIDA: ETIOLOGIYASI, PATOGENEZI VA ZAMONAVIY ILMIY TALQINLARI’, Таълим ва тараққиёт, (5). https://journal.namspi.uz/articleview/1281
BibTeX
@article{abdujabborovadilafruznozimjonqizi2026,
  title = {DUDUQLANISH NUTQ BUZILISHI SIFATIDA: ETIOLOGIYASI, PATOGENEZI VA ZAMONAVIY ILMIY TALQINLARI},
  author = {Abdujabborova Dilafruz Nozimjon qizi},
  journal = {Таълим ва тараққиёт},
  year = {2026},
  number = {5},
  url = {https://journal.namspi.uz/articleview/1281}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

Таълим ва тараққиёт jurnalidan boshqa maqolalar

Таълим ва тараққиёт — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi

Pedagogika sohasidagi boshqa maqolalar

Pedagogika sohasidagi OAK jurnallari