Ilk zamonaviy ingliz tili (early modern english) leksikografiyasi

Xusaynova, Munisaxon

FarDU ilmiy xabarlari · 2026-yil

Annotatsiya

Mazkur maqolada ilk zamonaviy ingliz tili (Early Modern English) davrida (XV asr oxiri – XVIII asr) Britaniya ingliz lug‘atchiligining shakllanishi va tarixiy rivojlanishi tadqiq etiladi. Tadqiqotning asosiy maqsadi ushbu davrda yaratilgan lug‘atlarning turlari, maqsadi, leksik tarkibi, so‘zlarni tanlash va izohlash tamoyillari, etimologik hamda illustrativ ma’lumotlardan foydalanish xususiyatlarini aniqlashdan iborat. Tadqiqotda ikki tilli va bir tilli lug‘atlar, xususan, Richard Perceval, John Florio, Randle Cotgrave, Robert Cawdrey, Thomas Blount, E. Coles, E. Bohun, Nathaniel Bailey va Samuel Johnsonning lug‘atlari tarixiy-lug‘atchilik va qiyosiy tahlil asosida o‘rganildi. Natijalar ingliz lug‘atchiligi dastlab tarjima va tillararo muloqot ehtiyojlariga xizmat qilgan ikki tilli lug‘atlardan boshlanganini, keyinchalik esa ingliz tilining ichki leksik tizimini tavsiflovchi bir tilli lug‘atlarga tomon rivojlanganini ko‘rsatdi. Ayniqsa, Robert Cawdreyning “qiyin so‘zlar” lug‘ati bir tilli ingliz lug‘atchiligining muhim bosqichini tashkil etgani, keyingi lug‘atlarda terminologik va maxsus leksikaning qamrovi kengaygani, Nathaniel Bailey lug‘atlarida etimologik ma’lumotlarning takomillashgani hamda Samuel Johnson lug‘atida so‘z ma’nolarini tizimli ajratish va adabiy manbalardan illustrativ misollar keltirish tamoyillari rivojlanganligi aniqlandi. Tadqiqot shuni ko‘rsatadiki, ilk zamonaviy ingliz lug‘atchiligi oddiy tarjima vositasidan tilning leksik tarkibini tavsiflovchi, izohlovchi va me’yorlashtiruvchi ilmiy manbaga aylanish jarayonini boshdan kechirgan. Olingan natijalar tarixiy leksikografiya, ingliz tili tarixi, terminologiya va zamonaviy lug‘atshunoslik tadqiqotlari uchun nazariy va amaliy ahamiyatga ega.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarXusaynova, Munisaxon
JurnalFarDU ilmiy xabarlari
NashriyotFarg‘ona davlat universiteti
ISSN2010-8419, 2181-1571
Nashr sanasi2026-10-19
Jild7
Son5
Betlar348-356
TilO‘zbek
Ilmiy sohaFilologiya
Indeksga qo‘shilgan2026-10-21

Maqolaning asl sahifasi

Kalit so‘zlar

ingliz lug‘atchiligi, Britaniya lug‘atchiligi, Early Modern English, “qiyin so‘zlar” lug‘ati, etimologik lug‘at, terminologik leksika, lug‘at maqolasi., English lexicography, British lexicography, Early Modern English, dictionary of “hard words”, etymological dictionary, terminological vocabulary, dictionary entry.

Ilmiy soha

Filologiya

Iqtibos keltirish

APAXusaynova, Munisaxon (2026). ILK ZAMONAVIY INGLIZ TILI (EARLY MODERN ENGLISH) LEKSIKOGRAFIYASI. FarDU ilmiy xabarlari, 7(5), 348-356. https://journal.fdu.uz/main/article/7621
GOST (OAK)Xusaynova, Munisaxon ILK ZAMONAVIY INGLIZ TILI (EARLY MODERN ENGLISH) LEKSIKOGRAFIYASI // FarDU ilmiy xabarlari. – 2026. – T. 7, № 5. – B. 348-356.
MLAXusaynova, Munisaxon. “ILK ZAMONAVIY INGLIZ TILI (EARLY MODERN ENGLISH) LEKSIKOGRAFIYASI.” FarDU ilmiy xabarlari, 7(5), 348-356, 2026. https://journal.fdu.uz/main/article/7621
ChicagoXusaynova, Munisaxon. “ILK ZAMONAVIY INGLIZ TILI (EARLY MODERN ENGLISH) LEKSIKOGRAFIYASI.” FarDU ilmiy xabarlari, 7(5), 348-356 (2026). https://journal.fdu.uz/main/article/7621
HarvardXusaynova, Munisaxon (2026) ‘ILK ZAMONAVIY INGLIZ TILI (EARLY MODERN ENGLISH) LEKSIKOGRAFIYASI’, FarDU ilmiy xabarlari, 7(5), 348-356. https://journal.fdu.uz/main/article/7621
BibTeX
@article{xusaynovamunisaxon2026,
  title = {ILK ZAMONAVIY INGLIZ TILI (EARLY MODERN ENGLISH) LEKSIKOGRAFIYASI},
  author = {Xusaynova, Munisaxon},
  journal = {FarDU ilmiy xabarlari},
  year = {2026},
  volume = {7},
  number = {5},
  pages = {348-356},
  url = {https://journal.fdu.uz/main/article/7621}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

FarDU ilmiy xabarlari jurnalidan boshqa maqolalar

FarDU ilmiy xabarlari — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi

Xusaynova, Munisaxon — boshqa maqolalari

Filologiya sohasidagi boshqa maqolalar

Filologiya sohasidagi OAK jurnallari