“Boburnoma” leksik qatlamida arxaizmlarning tarixiy-semantik xususiyatlari

Sadikov, Kamoliddin

FarDU ilmiy xabarlari · 2026-yil

Annotatsiya

Maqolada “Boburnoma” leksik tarkibida saqlangan arxaik birliklarning tarixiy-semantik tabiati va ularning ingliz tilida qayta ifodalanishi masalasi tadqiq etiladi. Arxaizmlarning shakllanishi va badiiy matnda saqlanishi tilning ichki taraqqiyoti, tarixiy muhit hamda muallifning tilga munosabati bilan bog‘liqligi asoslanadi. Tadqiqotning asosiy obyekti sifatida “Boburnoma”da harbiy yurishlar va qo‘shin harakatini ifodalashda qo‘llangan cherik leksemasi tanlangan. Uning lug‘aviy-semantik mazmuni, tarixiy qo‘llanish doirasi va kontekstual vazifasi tahlil qilinib, Leyden-Erskin, A. Beverij va V. Tekston tarjimalaridagi army, cherik (army) va force birliklari bilan qiyoslanadi. Tahlil shuni ko‘rsatadiki, umumiy inglizcha ekvivalentdan foydalanish asosiy denotativ ma’noni yetkazsa-da, arxaizmning tarixiy-lisoniy bo‘yoqdorligini susaytiradi. Transliteratsiya va izohning birgalikda qo‘llanishi esa asl birlikning shakli, ma’nosi va tarixiy koloritini nisbatan to‘liqroq saqlash imkonini beradi. Natijalar tarixiy-badiiy matnlarni tarjima qilishda arxaik birliklarning faqat lug‘aviy emas, balki tarixiy va madaniy axborot tashuvchi birlik sifatida baholanishi zarurligini ko‘rsatadi.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarSadikov, Kamoliddin
JurnalFarDU ilmiy xabarlari
NashriyotFarg‘ona davlat universiteti
ISSN2010-8419, 2181-1571
Nashr sanasi2026-10-13
Jild7
Son5
Betlar312-317
TilO‘zbek
Ilmiy sohaFilologiya
Indeksga qo‘shilgan2026-10-21

Maqolaning asl sahifasi

Kalit so‘zlar

arxaizm, tarixiy leksika, “Boburnoma”, “cherik”, harbiy leksika, tarixiy-semantik tahlil, tarjima, transliteratsiya, izohli tarjima, funksional ekvivalent., archaism, historical vocabulary, Baburnama, cherik, military vocabulary, historical-semantic analysis, translation, transliteration, explanatory translation, functional equivalent

Ilmiy soha

Filologiya

Iqtibos keltirish

APASadikov, Kamoliddin (2026). “BOBURNOMA” LEKSIK QATLAMIDA ARXAIZMLARNING TARIXIY-SEMANTIK XUSUSIYATLARI. FarDU ilmiy xabarlari, 7(5), 312-317. https://journal.fdu.uz/main/article/7882
GOST (OAK)Sadikov, Kamoliddin “BOBURNOMA” LEKSIK QATLAMIDA ARXAIZMLARNING TARIXIY-SEMANTIK XUSUSIYATLARI // FarDU ilmiy xabarlari. – 2026. – T. 7, № 5. – B. 312-317.
MLASadikov, Kamoliddin. ““BOBURNOMA” LEKSIK QATLAMIDA ARXAIZMLARNING TARIXIY-SEMANTIK XUSUSIYATLARI.” FarDU ilmiy xabarlari, 7(5), 312-317, 2026. https://journal.fdu.uz/main/article/7882
ChicagoSadikov, Kamoliddin. ““BOBURNOMA” LEKSIK QATLAMIDA ARXAIZMLARNING TARIXIY-SEMANTIK XUSUSIYATLARI.” FarDU ilmiy xabarlari, 7(5), 312-317 (2026). https://journal.fdu.uz/main/article/7882
HarvardSadikov, Kamoliddin (2026) ‘“BOBURNOMA” LEKSIK QATLAMIDA ARXAIZMLARNING TARIXIY-SEMANTIK XUSUSIYATLARI’, FarDU ilmiy xabarlari, 7(5), 312-317. https://journal.fdu.uz/main/article/7882
BibTeX
@article{sadikovkamoliddin2026,
  title = {“BOBURNOMA” LEKSIK QATLAMIDA ARXAIZMLARNING TARIXIY-SEMANTIK XUSUSIYATLARI},
  author = {Sadikov, Kamoliddin},
  journal = {FarDU ilmiy xabarlari},
  year = {2026},
  volume = {7},
  number = {5},
  pages = {312-317},
  url = {https://journal.fdu.uz/main/article/7882}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

FarDU ilmiy xabarlari jurnalidan boshqa maqolalar

FarDU ilmiy xabarlari — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi

Sadikov, Kamoliddin — boshqa maqolalari

Filologiya sohasidagi boshqa maqolalar

Filologiya sohasidagi OAK jurnallari