Ona obrazining Ingliz va O'zbek ertaklaridagi qiyosiy tahlili

Baxtiyorova, Mótabarxon

FarDU ilmiy xabarlari · 2026-yil

Annotatsiya

Annotatsiya. Ona obrazi, xususan, o‘gay ona arxetipi jahon ertaklarida eng ko‘p uchraydigan va eng taniqli motivlardan biridir. Mazkur maqolada o‘zbek xalq ertagi “Zumrad va Qimmat” hamda ingliz xalq ertagi “Cinderella” (“Zolushka”) misolida ona obrazining tasvirlanishi qiyosiy tahlil qilinadi. Har ikki ertakda o‘gay ona markaziy antagonist sifatida namoyon bo‘lsa-da, har bir madaniy an’ana uning xatti-harakatlari, ramziy mazmuni va syujetdagi funksiyasini o‘ziga xos tarzda shakllantiradi. Tadqiqotda adabiy tahlil, madaniy talqin va lingvistik qiyoslash usullaridan foydalanilib, o‘gay ona obrazi har ikki an’anada madaniy xavotirlar, ijtimoiy qadriyatlar va axloqiy saboqlarni qanday ifodalashi o‘rganiladi. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, o‘zbek folklorida o‘gay ona oilaviy totuvlikning buzilishi va noto‘g‘ri axloqiy tarbiyaning ramzi sifatida tasvirlanib, uning zulmi bevosita va keskin jazolanishi bilan yakunlanadi. Ingliz an’anasida esa o‘gay ona hissiy beparvolik va ijtimoiy nazorat vositasi sifatida namoyon bo‘lib, adolat jazolashdan ko‘ra ramziy tarzda qaror topadi. Farqlarga qaramay, har ikki ertak qahramon qizning matonati, ezgulikning g‘alabasi va shafqatsizlikning axloqiy oqibatlari kabi umuminsoniy g‘oyalarni ta’kidlaydi. Mazkur tadqiqot folklorning madaniyatlararo tadqiqiga hissa qo‘shib, ona arxetiplari har bir madaniyatning axloqiy, hissiy va ijtimoiy ustuvorliklarini aks ettiruvchi o‘ziga xos ko‘zgu vazifasini bajarishini ko‘rsatadi.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarBaxtiyorova, Mótabarxon
JurnalFarDU ilmiy xabarlari
NashriyotFarg‘ona davlat universiteti
ISSN2010-8419, 2181-1571
Nashr sanasi2026-10-16
Jild7
Son5
Betlar265-271
TilO‘zbek
Ilmiy sohaFilologiya
Indeksga qo‘shilgan2026-10-21

Maqolaning asl sahifasi

Kalit so‘zlar

Ona obrazi; o‘gay ona arxetipi; o‘zbek ertaklari; ingliz ertaklari; qiyosiy folklorshunoslik; madaniy ramziylik., Mother figure; Stepmother archetype; Uzbek fairy tales; English fairy tales; Comparative folklore; Cultural symbolism

Ilmiy soha

Filologiya

Iqtibos keltirish

APABaxtiyorova, Mótabarxon (2026). Ona obrazining Ingliz va O'zbek ertaklaridagi qiyosiy tahlili. FarDU ilmiy xabarlari, 7(5), 265-271. https://journal.fdu.uz/main/article/7786
GOST (OAK)Baxtiyorova, Mótabarxon Ona obrazining Ingliz va O'zbek ertaklaridagi qiyosiy tahlili // FarDU ilmiy xabarlari. – 2026. – T. 7, № 5. – B. 265-271.
MLABaxtiyorova, Mótabarxon. “Ona obrazining Ingliz va O'zbek ertaklaridagi qiyosiy tahlili.” FarDU ilmiy xabarlari, 7(5), 265-271, 2026. https://journal.fdu.uz/main/article/7786
ChicagoBaxtiyorova, Mótabarxon. “Ona obrazining Ingliz va O'zbek ertaklaridagi qiyosiy tahlili.” FarDU ilmiy xabarlari, 7(5), 265-271 (2026). https://journal.fdu.uz/main/article/7786
HarvardBaxtiyorova, Mótabarxon (2026) ‘Ona obrazining Ingliz va O'zbek ertaklaridagi qiyosiy tahlili’, FarDU ilmiy xabarlari, 7(5), 265-271. https://journal.fdu.uz/main/article/7786
BibTeX
@article{baxtiyorovamtabarxon2026,
  title = {Ona obrazining Ingliz va O'zbek ertaklaridagi qiyosiy tahlili},
  author = {Baxtiyorova, Mótabarxon},
  journal = {FarDU ilmiy xabarlari},
  year = {2026},
  volume = {7},
  number = {5},
  pages = {265-271},
  url = {https://journal.fdu.uz/main/article/7786}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

FarDU ilmiy xabarlari jurnalidan boshqa maqolalar

FarDU ilmiy xabarlari — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi

Filologiya sohasidagi boshqa maqolalar

Filologiya sohasidagi OAK jurnallari