Maqolada XIX asr oxiri – XX asr boshlarida Turkiston oʻlkasida faoliyat yuritgan “usuli jadid” maktablarida taʼlim mazmuni va oʻqitish metodlarining shakllanish va rivojlanish jarayoni tarixiy-pedagogik nuqtai nazardan tahlil qilingan. Jadid darsliklari, maʼrifatparvarlarning pedagogik asarlari, rasmiy hisobotlar va tarixshunoslik adabiyotlari asosida jadid maktablarining toʻrt bosqichli davrlashtirilishi taklif etilgan. Anʼanaviy maktab, jadid maktabi va rus-tuzem maktablari maqsad, mazmun, oʻqitish usuli, tashkiliy shakl va baholash mezonlari boʻyicha qiyoslangan. Natijalar jadid maktabi Sharq axloqiy-maʼrifiy anʼanasini sinf-dars tizimi va tovush metodi kabi zamonaviy didaktik vositalar bilan uygʻunlashtirgan “gibrid modernizatsiya” modeli boʻlganini koʻrsatadi. Jadid pedagogik merosidan zamonaviy taʼlimda foydalanish boʻyicha takliflar berilgan. Maqolada XIX asr oxiri – XX asr boshlarida Turkiston oʻlkasidagi “usuli jadid” maktablarining taʼlim mazmuni va oʻqitish metodlari tarixiy-pedagogik nuqtai nazardan tahlil qilinib, ularning toʻrt bosqichli davrlashtirilishi taklif etilgan. Shuningdek, anʼanaviy maktab, jadid maktabi va rus-tuzem maktablarini qiyosiy oʻrganish asosida jadid maktabi Sharq axloqiy-maʼrifiy anʼanasini zamonaviy didaktik vositalar bilan uygʻunlashtirgan “gibrid modernizatsiya” modeli boʻlgani koʻrsatib berilgan.
| Mualliflar | Kadirova, Gulruhsor |
|---|---|
| Jurnal | Қўқон университети хабарномаси |
| Nashriyot | Қўқон университети |
| ISSN | 2181-1695 |
| Nashr sanasi | 2026-06-18 |
| Jild | 18 |
| Betlar | 155-159 |
| Til | O‘zbek |
| Ilmiy soha | Pedagogika |
| Indeksga qo‘shilgan | 2026-10-13 |
jadidchilik, usuli jadid, usuli savtiya, taʼlim mazmuni, oʻqitish metodlari, sinf-dars tizimi, darslik, axloqiy tarbiya, Turkiston, pedagogika tarixi.
| APA | Kadirova, Gulruhsor (2026). XIX ASR OXIRI – XX ASR BOSHLARIDA TURKISTON JADID MAKTABLARIDA TAʼLIM MAZMUNI VA OʻQITISH METODLARINING EVOLYUTSIYASI: TARIXIY-PEDAGOGIK TAHLIL. Қўқон университети хабарномаси, 18, 155-159. https://www.herald.kokanduni.uz/index.php/public_html/article/view/1839 |
|---|---|
| GOST (OAK) | Kadirova, Gulruhsor XIX ASR OXIRI – XX ASR BOSHLARIDA TURKISTON JADID MAKTABLARIDA TAʼLIM MAZMUNI VA OʻQITISH METODLARINING EVOLYUTSIYASI: TARIXIY-PEDAGOGIK TAHLIL // Қўқон университети хабарномаси. – 2026. – T. 18. – B. 155-159. |
| MLA | Kadirova, Gulruhsor. “XIX ASR OXIRI – XX ASR BOSHLARIDA TURKISTON JADID MAKTABLARIDA TAʼLIM MAZMUNI VA OʻQITISH METODLARINING EVOLYUTSIYASI: TARIXIY-PEDAGOGIK TAHLIL.” Қўқон университети хабарномаси, 18, 155-159, 2026. https://www.herald.kokanduni.uz/index.php/public_html/article/view/1839 |
| Chicago | Kadirova, Gulruhsor. “XIX ASR OXIRI – XX ASR BOSHLARIDA TURKISTON JADID MAKTABLARIDA TAʼLIM MAZMUNI VA OʻQITISH METODLARINING EVOLYUTSIYASI: TARIXIY-PEDAGOGIK TAHLIL.” Қўқон университети хабарномаси, 18, 155-159 (2026). https://www.herald.kokanduni.uz/index.php/public_html/article/view/1839 |
| Harvard | Kadirova, Gulruhsor (2026) ‘XIX ASR OXIRI – XX ASR BOSHLARIDA TURKISTON JADID MAKTABLARIDA TAʼLIM MAZMUNI VA OʻQITISH METODLARINING EVOLYUTSIYASI: TARIXIY-PEDAGOGIK TAHLIL’, Қўқон университети хабарномаси, 18, 155-159. https://www.herald.kokanduni.uz/index.php/public_html/article/view/1839 |
| BibTeX | @article{kadirovagulruhsor2026,
title = {XIX ASR OXIRI – XX ASR BOSHLARIDA TURKISTON JADID MAKTABLARIDA TAʼLIM MAZMUNI VA OʻQITISH METODLARINING EVOLYUTSIYASI: TARIXIY-PEDAGOGIK TAHLIL},
author = {Kadirova, Gulruhsor},
journal = {Қўқон университети хабарномаси},
year = {2026},
volume = {18},
pages = {155-159},
url = {https://www.herald.kokanduni.uz/index.php/public_html/article/view/1839}
} |
Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash
Maqolada O‘zbekistonda davlat ijtimoiy qo‘llab-quvvatlash dasturlarining institutsional asoslari tahlil qilinadi va ularning samaradorligini kompleks baholash masalasi ko‘rib chiqiladi. Tadqiqot nazariy-tahliliy…
Maqolada internet diskursida imlo me’yoridan og‘ishning pragmatik tabiati o‘zbek va ingliz tillari qiyosida tadqiq etiladi. Raqamli yozishmadagi harf takrori, qisqartma, bosh harf va tinish belgisining noodatiy…
Maqolada ijtimoiy tarmoqlarda shakllanayotgan nutq amaliyotining kodifikatsiyalangan adabiy me’yor bilan munosabati o‘zbek va ingliz tillari qiyosida tadqiq etiladi. E.Koseriuning “tizim – me’yor – nutq” triadasi va…
Maqolada adabiy til me’yori va variantlilik hodisasining o‘zaro munosabati nazariy hamda amaliy jihatdan tahlil qilinadi. Me’yor statik taqiqlar yig‘indisi tarzida emas, balki muqobil shakllar orasidan…
Maqolada adabiy me’yorning barqarorlik va o‘zgaruvchanlik xususiyatlari o‘zbek va ingliz tillari materialida qiyosiy-sotsiolingvistik yo‘nalishda tadqiq etilgan. Praga maktabi, rus va o‘zbek me’yorshunosligi hamda G‘arb…
Sharq mumtoz adabiyotida obraz tizimi, timsollar va tashbehlar muhim ahamiyatga egadir. Ko‘plab mutasavvif shoirlar o‘zlarining so‘z qo‘llash mahoratlarini ko‘rsatish uchun she’riy san’atlar, timsollar va obrazdan…
Mazkur maqolada XX asr adabiyotshunosligida mif, mifopoetika va neomifologizm nazariyalarining shakllanishi, rivojlanish bosqichlari hamda badiiy tafakkurdagi funksional xususiyatlari tadqiq etiladi. Mifning ramziy…
Mazkur maqolada qadimgi turkiy tilning tarixiy taraqqiyoti, uning yozuv tizimi, fonetik xususiyatlari, leksik tarkibi, morfologik kategoriyalari va sintaktik qurilishining o‘zaro uzviy aloqadorligi kompleks lingvistik…
Maqolada ingliz (Sh. Bronte, “Jane Eyre”) va o‘zbek (O‘. Hoshimov, “Ikki eshik orasi”) romanlari asosida ruhiy holat ifodasining verbal va noverbal vositalari qiyosiy o‘rganilgan. Noverbal vositalar romanda faqat…
Ushbu ilmiy maqolada o‘zbek mumtoz adabiyoti tarixida muhim o‘rin egallagan badiiy san’atlardan biri — irsoli masalning nazariy asoslari, uning kelib chiqish tarixi, turlari hamda So‘fi Olloyorning tasavvufiy-axloqiy…
Қўқон университети хабарномаси — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi
Maqolada umumta’lim maktablarining yuqori sinf o‘quvchilari ingliz tilida muloqot qilishda duch keladigan sotsiolingvistik qiyinchiliklar va ularni bartaraf etish texnologiyalari tahlil qilinadi. Sotsiolingvistik…
Mazkur maqolada umumta’lim maktablarining 10–11-sinf o‘quvchilarida ingliz tilida yozma nutq ko‘nikmalarini rivojlantirishda jarayonga yo‘naltirilgan yondashuvning nazariy asoslari va metodik tamoyillari tahlil…
Maqolada funksional savodxonlikning nazariy asoslari, uning pedagogik-psixologik mohiyati, tarkibiy qismlari hamda ta’lim jarayonida rivojlantirish yo‘llari tahlil qilinadi. Funksional savodxonlik shaxsning…
Ushbu maqolada ingliz tilini xorijiy til sifatida o‘rganishda yangi so‘zlarni vizual va verbal usullar orqali o‘zlashtirish samaradorligi tahlil qilinadi. Tadqiqotda vizual materiallar (rasmlar, grafik tasvirlar va…
Ushbu maqolada mashina tarjimasi (MT) vositalarining Toshkent Kimyo xalqaro universitetida tahsil olayotgan o‘zbek-ingliz ikki tilli talabalarning ingliz tilidagi yozma ishlarida uchraydigan xatolarga ta’siri…
Maqolada 1892-yilda “Туркестанские ведомости” gazetasida chop etilgan Sattorxon Abdulg'afforovning “Qo'qon xonligining ruslar tomonidan istilo etilishidan oldingi ichki ahvoli haqida qisqacha ocherk” asarining…