Bo'lajak o'qituvchilarda kommunikativ kompetentlikni rivojlantirishning nazariy-metodologik asoslari: besh komponentli

Mukhamedova, Matlyuba Satvaldiyevna

Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар · 2026-yil

Annotatsiya

Maqolada boʻlajak oʻqituvchilarda kommunikativ kompetentlikni rivojlantirishning nazariy-metodologik asoslari tizimli tahlil qilingan. Mavzuning dolzarbligi oliy taʼlimning jadal kengayishi, taʼlim natijalarini kompetensiyalar tilida ifodalashga oʻtish hamda amaliyotda kommunikativ kompetentlikning tasodifiy, "yon mahsulot" tarzida shakllanayotgani oʻrtasidagi ziddiyat bilan belgilanadi. Tadqiqot maqsadi — tushunchaning ilmiy-nazariy mohiyatini, tarixiy evolyutsiyasini va tarkibiy tuzilmasini ochib berish hamda uni rivojlantirishga qaratilgan zamonaviy pedagogik yondashuvlarni tizimlashtirishdan iborat. Tadqiqotda qiyosiy-pedagogik tahlil, tizimli-strukturaviy tahlil va nazariy umumlashtirish metodlaridan foydalanilgan, 100 dan ortiq xorijiy, MDH va milliy manba tahlilga tortilgan. Natijada boʻlajak oʻqituvchi kommunikativ kompetentligining subʼyekt-subʼyekt paradigmasiga asoslangan besh komponentli — motivatsion-qadriyatli, kognitiv-lingvistik, operatsional-texnologik, interaktiv-ijtimoiy va refleksiv-regulyativ — tarkibiy modeli asoslab berildi, u 5 mezon va 15 koʻrsatkichdan iborat kriterial-diagnostik apparat bilan bogʻlandi. Zamonaviy yondashuvlar uch guruhga (metodologik, pedagogik-texnologik, baholovchi- refleksiv) tasniflandi va milliy taʼlim kontekstiga moslashtirish yoʻllari koʻrsatildi. Natijalar oliy pedagogik taʼlim muassasalarida "Pedagogik kommunikatsiya asoslari" maxsus kursi va monitoring tizimini ishlab chiqishda qoʻllanilishi mumkin.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarMukhamedova, Matlyuba Satvaldiyevna
JurnalҚўқон ДПИ. Илмий хабарлар
NashriyotҚўқон давлат педагогика институти
ISSN3030-3958
Nashr sanasi2026-10-11
Jild8
Son09
Betlar682-693
TilO‘zbek
Ilmiy sohaPedagogika
DOI10.70728/c.series.ped.v08.i09.093
Indeksga qo‘shilgan2026-10-11

DOI: 10.70728/c.series.ped.v08.i09.093 · Maqolaning asl sahifasi

Kalit so‘zlar

kommunikativ kompetentlik, boʻlajak oʻqituvchi, besh komponentli model, kompetensiyaviy yondashuv, pedagogik muloqot, dialogik taʼlim, kvazikasbiy vaziyat, refleksiya, kriterial-diagnostik apparat, oliy pedagogik taʼlim.

Ilmiy soha

Pedagogika

Iqtibos keltirish

APAMukhamedova, Matlyuba Satvaldiyevna (2026). BO'LAJAK O'QITUVCHILARDA KOMMUNIKATIV KOMPETENTLIKNI RIVOJLANTIRISHNING NAZARIY-METODOLOGIK ASOSLARI: BESH KOMPONENTLI. Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар, 8(09), 682-693. https://doi.org/10.70728/c.series.ped.v08.i09.093
GOST (OAK)Mukhamedova, Matlyuba Satvaldiyevna BO'LAJAK O'QITUVCHILARDA KOMMUNIKATIV KOMPETENTLIKNI RIVOJLANTIRISHNING NAZARIY-METODOLOGIK ASOSLARI: BESH KOMPONENTLI // Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар. – 2026. – T. 8, № 09. – B. 682-693. – DOI: 10.70728/c.series.ped.v08.i09.093.
MLAMukhamedova, Matlyuba Satvaldiyevna. “BO'LAJAK O'QITUVCHILARDA KOMMUNIKATIV KOMPETENTLIKNI RIVOJLANTIRISHNING NAZARIY-METODOLOGIK ASOSLARI: BESH KOMPONENTLI.” Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар, 8(09), 682-693, 2026. https://doi.org/10.70728/c.series.ped.v08.i09.093
ChicagoMukhamedova, Matlyuba Satvaldiyevna. “BO'LAJAK O'QITUVCHILARDA KOMMUNIKATIV KOMPETENTLIKNI RIVOJLANTIRISHNING NAZARIY-METODOLOGIK ASOSLARI: BESH KOMPONENTLI.” Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар, 8(09), 682-693 (2026). https://doi.org/10.70728/c.series.ped.v08.i09.093
HarvardMukhamedova, Matlyuba Satvaldiyevna (2026) ‘BO'LAJAK O'QITUVCHILARDA KOMMUNIKATIV KOMPETENTLIKNI RIVOJLANTIRISHNING NAZARIY-METODOLOGIK ASOSLARI: BESH KOMPONENTLI’, Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар, 8(09), 682-693. https://doi.org/10.70728/c.series.ped.v08.i09.093
BibTeX
@article{mukhamedovamatlyubasatvaldiyevna2026,
  title = {BO'LAJAK O'QITUVCHILARDA KOMMUNIKATIV KOMPETENTLIKNI RIVOJLANTIRISHNING NAZARIY-METODOLOGIK ASOSLARI: BESH KOMPONENTLI},
  author = {Mukhamedova, Matlyuba Satvaldiyevna},
  journal = {Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар},
  year = {2026},
  volume = {8},
  number = {09},
  pages = {682-693},
  doi = {10.70728/c.series.ped.v08.i09.093},
  url = {https://doi.org/10.70728/c.series.ped.v08.i09.093}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар jurnalidan boshqa maqolalar

Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi

Pedagogika sohasidagi boshqa maqolalar

Pedagogika sohasidagi OAK jurnallari