O‘zbekistonda rheum maximowiczii ning ekologik nishasi va kelajakdagi tarqalishini maxent modeli asosida baholash

Abdulla, Raxmataliyev, Azizbek, Tog'ayev, G'iyosiddin, Zohidov, Temur, Asatulloev, Samiyev, Luqmon

Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар · 2026-yil

Annotatsiya

Rheum maximowiczii Losinsk. Markaziy Osiyoda tarqalgan, dorivor va oziq-ovqat ahamiyatiga ega tog‘ o‘simligidir. Ushbu tadqiqotning maqsadi turning O‘zbekiston hududidagi hozirgi va kelajakdagi potensial tarqalishini MaxEnt modeli yordamida baholash hamda uning geografik tarqalishini belgilovchi asosiy ekologik omillarni aniqlashdan iborat. 1970-2000-yillar, kelajak prognozlari 2041–2060 va 2061– 2080-yillar uchun RCP2.6 hamda RCP8.5 ssenariylarida bajarildi. Natijalarga ko‘ra, yillik yog‘in va eng sovuq chorakdagi yog‘in eng muhim omillar bo‘lib, harorat mavsumiyligi, balandlik, qiyalik va tuproq pH ham sezilarli ta’sir ko‘rsatdi. 1970–2000-yillarda Rheum maximowiczii uchun eng qulay yashash muhiti 7 575,15 km² ni tashkil etdi. 2041–2060- yillarda bu ko‘rsatkich RCP2.6 da 7 544,28 km², RCP8.5 da 8 242,36 km², 2061–2080- yillarda esa mos ravishda 8 275,94 va 8 447,81 km² ni tashkil etdi. Ushbu natijalar R. maximowiczii ning tabiiy populyatsiyalarini saqlash, ularning holatini muntazam kuzatib borish hamda turning rivojlanishi uchun eng maqbul ekologik hududlarni belgilashda ilmiy asos sifatida qo‘llanilishi mumkin.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarAbdulla, Raxmataliyev, Azizbek, Tog'ayev, G'iyosiddin, Zohidov, Temur, Asatulloev, Samiyev, Luqmon
JurnalҚўқон ДПИ. Илмий хабарлар
NashriyotҚўқон давлат педагогика институти
ISSN3030-3958
Nashr sanasi2026-10-10
Jild8
Son9
Betlar230-247
TilO‘zbek
DOI10.70728/a.series.tab.v08.i09.031
Indeksga qo‘shilgan2026-10-11

DOI: 10.70728/a.series.tab.v08.i09.031 · Maqolaning asl sahifasi

Kalit so‘zlar

Rovoch, Rheum maximowiczii, MaxEnt, potensial tarqalish, ekologik omillar.

Iqtibos keltirish

APAAbdulla, Raxmataliyev, Azizbek, Tog'ayev, G'iyosiddin, Zohidov, Temur, Asatulloev, & Samiyev, Luqmon (2026). O‘ZBEKISTONDA RHEUM MAXIMOWICZII NING EKOLOGIK NISHASI VA KELAJAKDAGI TARQALISHINI MAXENT MODELI ASOSIDA BAHOLASH. Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар, 8(9), 230-247. https://doi.org/10.70728/a.series.tab.v08.i09.031
GOST (OAK)Abdulla, Raxmataliyev va b. O‘ZBEKISTONDA RHEUM MAXIMOWICZII NING EKOLOGIK NISHASI VA KELAJAKDAGI TARQALISHINI MAXENT MODELI ASOSIDA BAHOLASH // Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар. – 2026. – T. 8, № 9. – B. 230-247. – DOI: 10.70728/a.series.tab.v08.i09.031.
MLAAbdulla, Raxmataliyev, Azizbek, Tog'ayev, G'iyosiddin, Zohidov, Temur, Asatulloev, and Samiyev, Luqmon. “O‘ZBEKISTONDA RHEUM MAXIMOWICZII NING EKOLOGIK NISHASI VA KELAJAKDAGI TARQALISHINI MAXENT MODELI ASOSIDA BAHOLASH.” Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар, 8(9), 230-247, 2026. https://doi.org/10.70728/a.series.tab.v08.i09.031
ChicagoAbdulla, Raxmataliyev, Azizbek, Tog'ayev, G'iyosiddin, Zohidov, Temur, Asatulloev, and Samiyev, Luqmon. “O‘ZBEKISTONDA RHEUM MAXIMOWICZII NING EKOLOGIK NISHASI VA KELAJAKDAGI TARQALISHINI MAXENT MODELI ASOSIDA BAHOLASH.” Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар, 8(9), 230-247 (2026). https://doi.org/10.70728/a.series.tab.v08.i09.031
HarvardAbdulla, Raxmataliyev, Azizbek, Tog'ayev, G'iyosiddin, Zohidov, Temur, Asatulloev, and Samiyev, Luqmon (2026) ‘O‘ZBEKISTONDA RHEUM MAXIMOWICZII NING EKOLOGIK NISHASI VA KELAJAKDAGI TARQALISHINI MAXENT MODELI ASOSIDA BAHOLASH’, Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар, 8(9), 230-247. https://doi.org/10.70728/a.series.tab.v08.i09.031
BibTeX
@article{abdullaraxmataliyev2026,
  title = {O‘ZBEKISTONDA RHEUM MAXIMOWICZII NING EKOLOGIK NISHASI VA KELAJAKDAGI TARQALISHINI MAXENT MODELI ASOSIDA BAHOLASH},
  author = {Abdulla, Raxmataliyev and Azizbek, Tog'ayev and G'iyosiddin, Zohidov and Temur, Asatulloev and Samiyev, Luqmon},
  journal = {Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар},
  year = {2026},
  volume = {8},
  number = {9},
  pages = {230-247},
  doi = {10.70728/a.series.tab.v08.i09.031},
  url = {https://doi.org/10.70728/a.series.tab.v08.i09.031}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар jurnalidan boshqa maqolalar

Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi