Ko'kaldosh madrasasining BIM asosidagi yoritish tahlili yordamida tabiiy yoritilish samaradorligini baholash

Yuldashev, Hakimbek

FarDU ilmiy xabarlari · 2026-yil

Annotatsiya

This study examines the daylighting performance of Kukeldash Madrasah through a Building Information Modeling (BIM)-based lighting simulation approach. The research aims to evaluate the spatial distribution of natural illumination within the courtyard-centered architectural configuration under representative summer and winter climatic conditions of Tashkent. A three-dimensional digital model of the madrasa was developed in Autodesk Revit, incorporating realistic material reflectance properties and geometric parameters. Illuminance simulations were conducted for the summer solstice (21 June, 09:00) and winter solstice (21 December, 12:00) under clear sky conditions. The results reveal a pronounced hierarchical daylight distribution pattern. The central courtyard exhibits peak illuminance values reaching 6000 lux in summer and 3462 lux in winter, while interior hujra spaces maintain relatively stable illumination levels around 107 lux in both seasons. The arcaded galleries function as transitional filters that moderate direct solar radiation and reduce glare risk. Seasonal comparison indicates that although exterior illumination fluctuates significantly due to solar altitude changes, interior lighting conditions remain comparatively stable, demonstrating effective passive daylight regulation through thick masonry walls and recessed openings. The findings confirm that the madrasa’s architectural configuration embodies climate-responsive design principles that optimize natural light distribution without mechanical intervention. The study highlights the value of BIM-based daylight analysis as a quantitative tool for assessing environmental performance in historical monuments and contributes to sustainable design knowledge inspired by traditional Central Asian architecture.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarYuldashev, Hakimbek
JurnalFarDU ilmiy xabarlari
NashriyotFarg‘ona davlat universiteti
ISSN2010-8419, 2181-1571
Nashr sanasi2026-10-03
Jild7
Son5
TilO‘zbek
Ilmiy sohaTarix
Indeksga qo‘shilgan2026-10-04

Kalit so‘zlar

Daylighting analysis; BIM simulation; Passive solar design; Historical architecture; Courtyard typology; Illuminance distribution; Climate-responsive design; Heritage performance assessment; Kukeldash Madrasah; Sustainable architecture

Ilmiy soha

Iqtibos keltirish

APAYuldashev, Hakimbek (2026). Ko'kaldosh madrasasining BIM asosidagi yoritish tahlili yordamida tabiiy yoritilish samaradorligini baholash. FarDU ilmiy xabarlari, 7(5). https://journal.fdu.uz/main/article/7495
GOST (OAK)Yuldashev, Hakimbek Ko'kaldosh madrasasining BIM asosidagi yoritish tahlili yordamida tabiiy yoritilish samaradorligini baholash // FarDU ilmiy xabarlari. – 2026. – T. 7, № 5.
MLAYuldashev, Hakimbek. “Ko'kaldosh madrasasining BIM asosidagi yoritish tahlili yordamida tabiiy yoritilish samaradorligini baholash.” FarDU ilmiy xabarlari, 7(5), 2026. https://journal.fdu.uz/main/article/7495
ChicagoYuldashev, Hakimbek. “Ko'kaldosh madrasasining BIM asosidagi yoritish tahlili yordamida tabiiy yoritilish samaradorligini baholash.” FarDU ilmiy xabarlari, 7(5) (2026). https://journal.fdu.uz/main/article/7495
HarvardYuldashev, Hakimbek (2026) ‘Ko'kaldosh madrasasining BIM asosidagi yoritish tahlili yordamida tabiiy yoritilish samaradorligini baholash’, FarDU ilmiy xabarlari, 7(5). https://journal.fdu.uz/main/article/7495
BibTeX
@article{yuldashevhakimbek2026,
  title = {Ko'kaldosh madrasasining BIM asosidagi yoritish tahlili yordamida tabiiy yoritilish samaradorligini baholash},
  author = {Yuldashev, Hakimbek},
  journal = {FarDU ilmiy xabarlari},
  year = {2026},
  volume = {7},
  number = {5},
  url = {https://journal.fdu.uz/main/article/7495}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

FarDU ilmiy xabarlari jurnalidan boshqa maqolalar

FarDU ilmiy xabarlari — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi

Yuldashev, Hakimbek — boshqa maqolalari

Tarix sohasidagi boshqa maqolalar

Tarix sohasidagi OAK jurnallari