This study examines the daylighting performance of Kukeldash Madrasah through a Building Information Modeling (BIM)-based lighting simulation approach. The research aims to evaluate the spatial distribution of natural illumination within the courtyard-centered architectural configuration under representative summer and winter climatic conditions of Tashkent. A three-dimensional digital model of the madrasa was developed in Autodesk Revit, incorporating realistic material reflectance properties and geometric parameters. Illuminance simulations were conducted for the summer solstice (21 June, 09:00) and winter solstice (21 December, 12:00) under clear sky conditions. The results reveal a pronounced hierarchical daylight distribution pattern. The central courtyard exhibits peak illuminance values reaching 6000 lux in summer and 3462 lux in winter, while interior hujra spaces maintain relatively stable illumination levels around 107 lux in both seasons. The arcaded galleries function as transitional filters that moderate direct solar radiation and reduce glare risk. Seasonal comparison indicates that although exterior illumination fluctuates significantly due to solar altitude changes, interior lighting conditions remain comparatively stable, demonstrating effective passive daylight regulation through thick masonry walls and recessed openings. The findings confirm that the madrasa’s architectural configuration embodies climate-responsive design principles that optimize natural light distribution without mechanical intervention. The study highlights the value of BIM-based daylight analysis as a quantitative tool for assessing environmental performance in historical monuments and contributes to sustainable design knowledge inspired by traditional Central Asian architecture.
| Mualliflar | Yuldashev, Hakimbek |
|---|---|
| Jurnal | FarDU ilmiy xabarlari |
| Nashriyot | Farg‘ona davlat universiteti |
| ISSN | 2010-8419, 2181-1571 |
| Nashr sanasi | 2026-10-03 |
| Jild | 7 |
| Son | 5 |
| Til | O‘zbek |
| Ilmiy soha | Tarix |
| Indeksga qo‘shilgan | 2026-10-04 |
Daylighting analysis; BIM simulation; Passive solar design; Historical architecture; Courtyard typology; Illuminance distribution; Climate-responsive design; Heritage performance assessment; Kukeldash Madrasah; Sustainable architecture
| APA | Yuldashev, Hakimbek (2026). Ko'kaldosh madrasasining BIM asosidagi yoritish tahlili yordamida tabiiy yoritilish samaradorligini baholash. FarDU ilmiy xabarlari, 7(5). https://journal.fdu.uz/main/article/7495 |
|---|---|
| GOST (OAK) | Yuldashev, Hakimbek Ko'kaldosh madrasasining BIM asosidagi yoritish tahlili yordamida tabiiy yoritilish samaradorligini baholash // FarDU ilmiy xabarlari. – 2026. – T. 7, № 5. |
| MLA | Yuldashev, Hakimbek. “Ko'kaldosh madrasasining BIM asosidagi yoritish tahlili yordamida tabiiy yoritilish samaradorligini baholash.” FarDU ilmiy xabarlari, 7(5), 2026. https://journal.fdu.uz/main/article/7495 |
| Chicago | Yuldashev, Hakimbek. “Ko'kaldosh madrasasining BIM asosidagi yoritish tahlili yordamida tabiiy yoritilish samaradorligini baholash.” FarDU ilmiy xabarlari, 7(5) (2026). https://journal.fdu.uz/main/article/7495 |
| Harvard | Yuldashev, Hakimbek (2026) ‘Ko'kaldosh madrasasining BIM asosidagi yoritish tahlili yordamida tabiiy yoritilish samaradorligini baholash’, FarDU ilmiy xabarlari, 7(5). https://journal.fdu.uz/main/article/7495 |
| BibTeX | @article{yuldashevhakimbek2026,
title = {Ko'kaldosh madrasasining BIM asosidagi yoritish tahlili yordamida tabiiy yoritilish samaradorligini baholash},
author = {Yuldashev, Hakimbek},
journal = {FarDU ilmiy xabarlari},
year = {2026},
volume = {7},
number = {5},
url = {https://journal.fdu.uz/main/article/7495}
} |
Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash
Conversion or zero-derivation represents a productive word-formation mechanism enabling lexical items to transfer between parts of speech without morphological modification. This comparative study examines conversion in…
Maqolada 376 nafar harbiy xizmatchi ishtirokidagi empirik tadqiqot asosida ma’naviy-psixologik barqarorlikning ichki tuzilishi va uning boshqa psixologik ko‘rsatkichlar bilan aloqasi tahlil etiladi. Barqarorlik…
Ushbu maqolada STEAM yondashuvlarining Farg‘ona viloyati agroturizm salohiyatini oshirish va barqaror turizmni rivojlantirishdagi o‘rni tadqiq etilgan. Tadqiqot davomida viloyatning tabiiy-geografik resurslari, qishloq…
Annotatsiya. Maqolada ingliz va o‘zbek tillarida “shifo” konseptining metaforik konseptualizatsiyasi qiyosiy tahlil qilinadi. Konseptual metafora nazariyasiga tayangan holda ikki tildagi manba-nishon domenlar…
Ushbu maqolada mamlakatimiz hududida tarqalgan ijtimoiy mazmundagi geografik nomlarning tabiatdan oqilona foydalanish va uni muhofaza qilishdagi ahamiyati tadqiq etilgan. Ijtimoiy mazmundagi geografik nomlarning asosiy…
This article presents an in-depth linguo-pragmatic study of nonverbal signals in expressing refusal in spoken interaction. It focuses on the research process, methodological framework, and analytical results…
Mazkur maqolada ingliz va o‘zbek tillarida gender stereotiplarining frazeologik birliklar orqali ifodalanishi qiyosiy jihatdan tahlil qilinadi. Frazeologizmlar xalqning tarixiy tajribasi, dunyoqarashi, milliy…
Maqolada innovatsion faoliyat va jamiyat hayotida intellektual salohiyat dinamikasi o‘rtasidagi o‘zaro bog‘liqlik tahlil qilinadi. Mualliflar zamonaviy jamiyatda innovatsiyalarni rivojlantirishda inson tafakkurining…
Mazkur tadqiqotda Namangan viloyati Chust tumani Shurbulogʻ qishlogʻidan 2026-yil 7-8-may kunlari yigʻilgan Mogoltavia severzowii oʻsimligining ildizi va yer ustki qismi tarkibidagi biologik faol moddalar – flavonoidlar…
Annotatsiya: Mazkur maqolada Sovet Ittifoqida adabiyotning siyosiy-mafkuraviy boshqarilishi, Sovet Yozuvchilar uyushmasining tashkil topishi va uning adabiy jarayondagi o‘rni tahlil qilinadi. Tadqiqotda 1934-yilda…
FarDU ilmiy xabarlari — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi
Ushbu maqolada Farg‘ona viloyatining turli hududlarida joylashgan maktabgacha ta’lim muassasalarida tarbiyalanayotgan 4 yoshli bolalarning jismoniy mashqlardan oldingi va keyingi jismoniy sifatlari qiyosiy tahlil…
Kaffol Ash-Shoshiy maqbarasi O‘zbekistonning Toshkent shahridagi Hazrati Imom majmuasi hududida joylashgan bo‘lib, Markaziy Osiyodagi X–XI asrlarga oid ilk islomiy g‘ishtin me’morchilikning muhim namunalaridan biri…
This study aimed to substantiate the pedagogical conditions for developing the professional practice of physical education instructors and to propose a structural-functional model. Between 2023 and 2026, 400 instructors…
This article analyzes the scientific-theoretical and methodological foundations for developing the educational potential of tourism in higher education. It highlightsthe role of tourism in fostering students’ moral and…
The article considers digital technologies firmly embedded in the life of the younger generation, traditional teaching methods are often unable to hold the attention of schoolchildren. An endless stream of information…
The article analyzes the process of preparing future teachers on the basis of a competency-based approach. The effectiveness of education is determined not only by the level of theoretical knowledge acquired, but also…
Maqolada milliy musiqa merosining falsafiy-estetik ildizlari Sharq mutafakkirlarining qarashlari, tasavvuf falsafasi va xalqona hayot tarziga borib taqalib, uning asosiy xususiyatlari inson ruhiyatini poklash, koinot…
Mazkur maqolada о‘zbek xalq ijodiyotida “badiiy tafakkur” tushunchasining mazmun-mohiyati va uning pedagogik ahamiyati nazariy-metodologik jihatdan tahlil etilgan. Tadqiqotda xalq og‘zaki ijodi namunalarida…