Qurilish materiallari sanoatida texnologiyalar transferining iqtisodiy samaradorligini oshirish mexanizmlari

Avlayarova Jayrona Keldiyarovna

Marketing · 2026-yil

Annotatsiya

The article examines mechanisms for improving the economic efficiency of technology transfer in the construction materials industry. Existing approaches to investment appraisal are compared, and it is shown that they overlook the hidden costs of transfer. The paper proposes the concept of “full transfer costs”, which cover, alongside equipment, licences and installation, staff training, foreign servicing, spare parts and losses from under-utilised capacity; a hidden-cost coefficient; and a threefactor model that decomposes transfer efficiency into profitability, capacity utilisation and capital turnover. Using a hypothetical cement project, the study shows that the transfer option with the lowest initial cost may become the most expensive over the life cycle, whereas full transfer raises net present value almost 4.9-fold and saves 48 million dollars of foreign-exchange outflows over 15 years. Transfer efficiency in the industry rose from 0.071 in 2020 to 0.090 in 2024 and is forecast to reach 0.124 by 2030. The main reserve for improving efficiency is shown to lie in full capacity utilisation, and five mechanisms are proposed.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarAvlayarova Jayrona Keldiyarovna
JurnalMarketing
NashriyotТошкент давлат иқтисодиёт университети
ISSN3060-4621
Nashr sanasi2026-08-30
Son8
Betlar410-422
TilO‘zbek
Ilmiy sohaIqtisodiyot
DOI10.67668/mj/2026iss8/2003
Indeksga qo‘shilgan2026-09-30

Kalit so‘zlar

qurilish materiallari sanoati, texnologiyalar transferi, iqtisodiy samaradorlik, toʻliq transfer xarajatlari, yashirin xarajatlar, hayotiy sikl xarajatlari, sof diskontlangan daromad, quvvatdan foydalanish, промышленность строительных материалов, трансфер технологий, экономическая эффективность, полные затраты трансфера, скрытые затраты, затраты жизненного цикла, чистый дисконтированный доход, использование мощностей, construction materials industry, technology transfer, economic efficiency, full transfer costs, hidden costs, life-cycle costing, net present value, capacity utilisation

Ilmiy soha

Iqtibos keltirish

APAAvlayarova Jayrona Keldiyarovna (2026). QURILISH MATERIALLARI SANOATIDA TEXNOLOGIYALAR TRANSFERINING IQTISODIY SAMARADORLIGINI OSHIRISH MEXANIZMLARI. Marketing, (8), 410-422. https://doi.org/10.67668/mj/2026iss8/2003
GOST (OAK)Avlayarova Jayrona Keldiyarovna QURILISH MATERIALLARI SANOATIDA TEXNOLOGIYALAR TRANSFERINING IQTISODIY SAMARADORLIGINI OSHIRISH MEXANIZMLARI // Marketing. – 2026. – № 8. – B. 410-422. – DOI: 10.67668/mj/2026iss8/2003.
MLAAvlayarova Jayrona Keldiyarovna. “QURILISH MATERIALLARI SANOATIDA TEXNOLOGIYALAR TRANSFERINING IQTISODIY SAMARADORLIGINI OSHIRISH MEXANIZMLARI.” Marketing, (8), 410-422, 2026. https://doi.org/10.67668/mj/2026iss8/2003
ChicagoAvlayarova Jayrona Keldiyarovna. “QURILISH MATERIALLARI SANOATIDA TEXNOLOGIYALAR TRANSFERINING IQTISODIY SAMARADORLIGINI OSHIRISH MEXANIZMLARI.” Marketing, (8), 410-422 (2026). https://doi.org/10.67668/mj/2026iss8/2003
HarvardAvlayarova Jayrona Keldiyarovna (2026) ‘QURILISH MATERIALLARI SANOATIDA TEXNOLOGIYALAR TRANSFERINING IQTISODIY SAMARADORLIGINI OSHIRISH MEXANIZMLARI’, Marketing, (8), 410-422. https://doi.org/10.67668/mj/2026iss8/2003
BibTeX
@article{avlayarovajayronakeldiyarovna2026,
  title = {QURILISH MATERIALLARI SANOATIDA TEXNOLOGIYALAR TRANSFERINING IQTISODIY SAMARADORLIGINI OSHIRISH MEXANIZMLARI},
  author = {Avlayarova Jayrona Keldiyarovna},
  journal = {Marketing},
  year = {2026},
  number = {8},
  pages = {410-422},
  doi = {10.67668/mj/2026iss8/2003},
  url = {https://doi.org/10.67668/mj/2026iss8/2003}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

Marketing jurnalidan boshqa maqolalar

Marketing — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi

Avlayarova Jayrona Keldiyarovna — boshqa maqolalari

Iqtisodiyot sohasidagi boshqa maqolalar

Iqtisodiyot sohasidagi OAK jurnallari