Abdurahmon jomiy va Alisher Navoiy asarlaridagi sinonimlar: qiyosiy va lingvopoetik tahlil

CHORIYEV, TAVAKKAL

Таълимда истиқболли изланишлар · 2026-yil

Annotatsiya

kirishib, mahbubaning go‘zalligini tasvirlashga xizmat qiladi. Shu bilan birga, g‘amza, ishva va xanda birliklari ham dilbarona xatti-harakatlarni ifodalovchi yagona semantik maydon unsurlari sifatida namoyon bo‘ladi. Ular ma'no jihatidan mutlaq teng bo‘lmasa-da, matn doirasida yagona konsept – «mahbubaning jozibasi» ni hosil qiladi. Kognitiv semantika nuqtayi nazaridan mazkur birliklar «mahbuba go‘zalligi» freymining turli slotlarini tashkil etib, natijada ko‘p bosqichli konseptual tarmoq yuzaga keladi. Quyidagi baytda: Dar husnu malohat chi parichehra nigore, Dar sarkashiyu noz chi sho‘xe, chi baloe! [7, 243], husn va malohat leksemalari kontekstual sinonim sifatida qo‘llangan. Har ikkala birlik go‘zallikni ifodalasa-da, husn ko‘proq mukammal va umumiy go‘zallikni, malohat esa nafislik, latofat hamda ichki jozibadorlikni anglatadi. Mazkur birliklar bir-birini semantik jihatdan to‘ldirib, «go‘zallik kamoloti» konseptini shakllantiradi. Xuddi shuningdek, parichehra, nigor, sho‘x va balo birliklari ham matn sathida yagona obraz - dilni rom etuvchi mahbuba timsoli atrofida birlashadi. Bu o‘rinda balo leksemasi o‘zining lug‘aviy ma'nosidan chekinib, ma'no ko‘chishi orqali mahbubaning nihoyatda kuchli ta'sirchanligini ifodalaydi. Lingvopoetik nuqtayi nazardan bu hodisa ma'no kengayishining namunasi bo‘lsa, konseptual metafora nazariyasi nuqtayi nazaridan «mahbuba – zabt etuvchi kuch» modelining badiiy ifodasidir. Quyidagi baytda: Sari zulfat, ki hast az bod gohe rost, gohe kaj, Bar on ruxsoru oraz bod gohe rost, gohe kaj [7, 61], Zamonaviy jamiyat va …

Maqola ma’lumotlari
MualliflarCHORIYEV, TAVAKKAL
JurnalТаълимда истиқболли изланишлар
NashriyotБухоро давлат университети
ISSN3060-527X, 3030-380X
Nashr sanasi2026-10-04
Son9
Betlar228-240
TilO‘zbek
Ilmiy sohaPsixologiya
DOI10.67547/fanistiqbollari.2026.659
Indeksga qo‘shilgan2026-10-07

DOI: 10.67547/fanistiqbollari.2026.659 · Maqolaning asl sahifasi · PDF

Kalit so‘zlar

Abdurahman Jami, Alisher Navoi, synonym, synonymous series, contextual synonyms, comparative analysis, linguopoetics, cognitive semantics, conceptosphere, conceptual network, poetic discourse, linguocultural concept, meaning, style, artistic devices, artistic imagery, poetic vocabulary, poetics of language, linguistic culture. Muqadimma. Bugungi kunga qadar Abdurahmon Jomiy va Alisher Navoiy asarlari misolida sinonimiya masalasi tojik va o‘zbek tilshunosligida olib borilgan qator ilmiy tadqiqotl, Абдурахман Джами, Алишер Навои, синоним, синонимические ряды, контекстуальные синонимы, сравнительный анализ, лингвопоэтика, когнитивная семантика, концептосфера, концептуальная сеть, поэтический дискурс, лингвокультурный концепт, значение, стиль, художественные средства, художественная образность, поэтическая лексика, поэтика слова, языковая культура

Ilmiy soha

Psixologiya

Iqtibos keltirish

APACHORIYEV, TAVAKKAL (2026). ABDURAHMON JOMIY VA ALISHER NAVOIY ASARLARIDAGI SINONIMLAR: QIYOSIY VA LINGVOPOETIK TAHLIL. Таълимда истиқболли изланишлар, (9), 228-240. https://doi.org/10.67547/fanistiqbollari.2026.659
GOST (OAK)CHORIYEV, TAVAKKAL ABDURAHMON JOMIY VA ALISHER NAVOIY ASARLARIDAGI SINONIMLAR: QIYOSIY VA LINGVOPOETIK TAHLIL // Таълимда истиқболли изланишлар. – 2026. – № 9. – B. 228-240. – DOI: 10.67547/fanistiqbollari.2026.659.
MLACHORIYEV, TAVAKKAL. “ABDURAHMON JOMIY VA ALISHER NAVOIY ASARLARIDAGI SINONIMLAR: QIYOSIY VA LINGVOPOETIK TAHLIL.” Таълимда истиқболли изланишлар, (9), 228-240, 2026. https://doi.org/10.67547/fanistiqbollari.2026.659
ChicagoCHORIYEV, TAVAKKAL. “ABDURAHMON JOMIY VA ALISHER NAVOIY ASARLARIDAGI SINONIMLAR: QIYOSIY VA LINGVOPOETIK TAHLIL.” Таълимда истиқболли изланишлар, (9), 228-240 (2026). https://doi.org/10.67547/fanistiqbollari.2026.659
HarvardCHORIYEV, TAVAKKAL (2026) ‘ABDURAHMON JOMIY VA ALISHER NAVOIY ASARLARIDAGI SINONIMLAR: QIYOSIY VA LINGVOPOETIK TAHLIL’, Таълимда истиқболли изланишлар, (9), 228-240. https://doi.org/10.67547/fanistiqbollari.2026.659
BibTeX
@article{choriyevtavakkal2026,
  title = {ABDURAHMON JOMIY VA ALISHER NAVOIY ASARLARIDAGI SINONIMLAR: QIYOSIY VA LINGVOPOETIK TAHLIL},
  author = {CHORIYEV, TAVAKKAL},
  journal = {Таълимда истиқболли изланишлар},
  year = {2026},
  number = {9},
  pages = {228-240},
  doi = {10.67547/fanistiqbollari.2026.659},
  url = {https://doi.org/10.67547/fanistiqbollari.2026.659}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

Таълимда истиқболли изланишлар jurnalidan boshqa maqolalar

Таълимда истиқболли изланишлар — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi

CHORIYEV, TAVAKKAL — boshqa maqolalari

Psixologiya sohasidagi boshqa maqolalar

Psixologiya sohasidagi OAK jurnallari