Ekologik karkasni shakllantirishning nazariy-metodologik yondashuvlari va xalqaro tajriba

Турсуной, Комилова, Olimjon, Abdugʻaniyev

FarDU ilmiy xabarlari · 2026-yil

Annotatsiya

Maqolada ekologik karkas (ecological network / green infrastructure) konsepsiyasining xalqaro evolyutsiyasi, nazariy-metodologik asoslari, yetakchi mamlakat modellari va zamonaviy baholash usullari qiyosiy-tanqidiy tahlil qilingan. Tadqiqot 2016–2026 yillardagi Scopus va Web of Science manbalari, IUCN, CBD va Yevropa Komissiyasi yoʻriqnomalari hamda Oʻzbekiston qonunchiligi asosida tarixiy-genetik, qiyosiy-tanqidiy va konseptual modellashtirish metodlari yordamida amalga oshirilgan. Ekologik karkas bir nechta ilmiy anʼananing konvergensiyasidan shakllangan koʻp oʻlchamli konsepsiya ekani, hech bir nazariya va milliy model yakka holda universal boʻla olmasligi koʻrsatilgan. Niderlandiya, Germaniya, Fransiya, Britaniya, AQSh, Xitoy, YeI va IUCN modellarining Fargʻona viloyati sharoitiga mosligi baholanib, Xitoy ekologik xavfsizlik patterni (ESP) metodik, Britaniya tiklash yondashuvi esa strategik jihatdan eng yaqin ekani aniqlangan. Fargʻona viloyatining intensiv oʻzlashtirilgan togʻ–vodiy geotizimi uchun landshaft yondashuviga asoslangan, MSPA, graf nazariyasi, bogʻlanganlik indekslari (IIC, dPC) va integral EKAI indeksini birlashtiruvchi metodologik model ilmiy asoslangan hamda ilmiy boʻshliqlar va amaliy tavsiyalar belgilangan.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarТурсуной, Комилова, Olimjon, Abdugʻaniyev
JurnalFarDU ilmiy xabarlari
NashriyotFarg‘ona davlat universiteti
ISSN2010-8419, 2181-1571
Nashr sanasi2026-09-28
Jild7
Son5
Betlar50-67
TilO‘zbek
Ilmiy sohaBiologiya
Indeksga qo‘shilgan2026-10-18

Maqolaning asl sahifasi

Kalit so‘zlar

ekologik karkas, ekologik tarmoq, yashil infratuzilma, ekologik xavfsizlik patterni, landshaft yondashuvi, MSPA, graf nazariyasi, bogʻlanganlik, EKAI, Fargʻona viloyati., ecological framework, ecological network, green infrastructure, ecological security pattern, landscape approach, MSPA, graph theory, connectivity, EKAI, Fergana region

Ilmiy soha

Biologiya

Iqtibos keltirish

APAТурсуной, Комилова, & Olimjon, Abdugʻaniyev (2026). EKOLOGIK KARKASNI SHAKLLANTIRISHNING NAZARIY-METODOLOGIK YONDASHUVLARI VA XALQARO TAJRIBA. FarDU ilmiy xabarlari, 7(5), 50-67. https://journal.fdu.uz/main/article/7684
GOST (OAK)Турсуной, Комилова, Olimjon, Abdugʻaniyev EKOLOGIK KARKASNI SHAKLLANTIRISHNING NAZARIY-METODOLOGIK YONDASHUVLARI VA XALQARO TAJRIBA // FarDU ilmiy xabarlari. – 2026. – T. 7, № 5. – B. 50-67.
MLAТурсуной, Комилова, and Olimjon, Abdugʻaniyev. “EKOLOGIK KARKASNI SHAKLLANTIRISHNING NAZARIY-METODOLOGIK YONDASHUVLARI VA XALQARO TAJRIBA.” FarDU ilmiy xabarlari, 7(5), 50-67, 2026. https://journal.fdu.uz/main/article/7684
ChicagoТурсуной, Комилова, and Olimjon, Abdugʻaniyev. “EKOLOGIK KARKASNI SHAKLLANTIRISHNING NAZARIY-METODOLOGIK YONDASHUVLARI VA XALQARO TAJRIBA.” FarDU ilmiy xabarlari, 7(5), 50-67 (2026). https://journal.fdu.uz/main/article/7684
HarvardТурсуной, Комилова, and Olimjon, Abdugʻaniyev (2026) ‘EKOLOGIK KARKASNI SHAKLLANTIRISHNING NAZARIY-METODOLOGIK YONDASHUVLARI VA XALQARO TAJRIBA’, FarDU ilmiy xabarlari, 7(5), 50-67. https://journal.fdu.uz/main/article/7684
BibTeX
@article{article2026,
  title = {EKOLOGIK KARKASNI SHAKLLANTIRISHNING NAZARIY-METODOLOGIK YONDASHUVLARI VA XALQARO TAJRIBA},
  author = {Турсуной, Комилова and Olimjon, Abdugʻaniyev},
  journal = {FarDU ilmiy xabarlari},
  year = {2026},
  volume = {7},
  number = {5},
  pages = {50-67},
  url = {https://journal.fdu.uz/main/article/7684}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

FarDU ilmiy xabarlari jurnalidan boshqa maqolalar

FarDU ilmiy xabarlari — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi

Biologiya sohasidagi boshqa maqolalar

Biologiya sohasidagi OAK jurnallari