O‘quvchilarning matematik funksional savodxonligini kontekstli masalalar va matematik modellashtirish asosida rivojlantirish

AXMEDOV, NAVRO'Z

Таълимда истиқболли изланишлар · 2026-yil

Annotatsiya

Kirish. Matematika ta’limida bilimni o‘zlashtirish bilan uni kundalik qarorlar uchun ishlata olish orasidagi masofa muhim didaktik muammo bo‘lib qolmoqda. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 7-maydagi PQ-4708-son qarorida umumta’lim maktablarida matematikani o‘qitish sifatini oshirish, darsliklar mazmunini tushunarli qilish va fanlararo uyg‘unlikni kuchaytirish zarurati qayd etilgan [1]. Bu vazifalar matematik amallarni mashq qildirish bilan bir qatorda, o‘quvchiga vaziyatni tahlil qilish va tanlangan yechimni asoslashni o‘rgatishni talab etadi. PISA 2022 tadqiqotida O‘zbekistonning 15 yoshli o‘quvchilaridan 19 foizi matematika bo‘yicha kamida 2-darajaga erishgan; OECD mamlakatlari o‘rtachasi 69 foizni tashkil etgan [2]. Ushbu ko‘rsatkich aynan 2022-yilgi kesimga tegishli. OECDning 2025-yilgi mamlakat sharhida O‘zbekiston o‘quvchilarining matematika va o‘qish bo‘yicha javoblarida qo‘shimcha tekshiruvni talab qiladigan nomuvofiqliklar aniqlangani sababli mazkur yo‘nalishlar bo‘yicha taqqoslanadigan natijalar taqdim etilmagan [3]. Shuning uchun bu maqolada 2022-yil ma’lumoti mavjud xalqaro diagnostika dalili sifatida qo‘llanadi; undan keyingi o‘zgarish haqidagi xulosa chiqarilmaydi. OECDning PISA 2022 doirasi matematik savodxonlikni turli hayotiy vaziyatlarda matematik mulohaza yuritish, masalani matematik ifodalash, matematikadan foydalanish va olingan natijani talqin qilish qobiliyati sifatida ko‘radi [4]. Demak, masalaning to‘g‘ri javobi yetarli emas: o‘quvchi zarur ma’lumotni ajratishi, taxminlarini aytishi, model chegarasini bilishi va hisob natijasi vaziyatga mos kelishini tekshirishi kerak. Ushbu maqolaning tadqiqot savoli shunday: kontekstli topshiriqlarni qanday tashkil etish o‘quvchining hisoblash ko‘nikmasini modellashtirish va …

Maqola ma’lumotlari
MualliflarAXMEDOV, NAVRO'Z
JurnalТаълимда истиқболли изланишлар
NashriyotБухоро давлат университети
ISSN3060-527X, 3030-380X
Nashr sanasi2026-10-04
Son9
Betlar96-100
TilO‘zbek
Ilmiy sohaPedagogika
DOI10.67547/fanistiqbollari.2026.638
Indeksga qo‘shilgan2026-10-07

DOI: 10.67547/fanistiqbollari.2026.638 · Maqolaning asl sahifasi · PDF

Kalit so‘zlar

mathematical functional literacy, contextual problem, mathematical modelling, PISA, mathematical reasoning, criterion-based assessment, математическая функциональная грамотность, контекстная задача, математическое моделирование, PISA, математическое рассуждение, критериальное оценивание

Ilmiy soha

Pedagogika

Iqtibos keltirish

APAAXMEDOV, NAVRO'Z (2026). O‘QUVCHILARNING MATEMATIK FUNKSIONAL SAVODXONLIGINI KONTEKSTLI MASALALAR VA MATEMATIK MODELLASHTIRISH ASOSIDA RIVOJLANTIRISH. Таълимда истиқболли изланишлар, (9), 96-100. https://doi.org/10.67547/fanistiqbollari.2026.638
GOST (OAK)AXMEDOV, NAVRO'Z O‘QUVCHILARNING MATEMATIK FUNKSIONAL SAVODXONLIGINI KONTEKSTLI MASALALAR VA MATEMATIK MODELLASHTIRISH ASOSIDA RIVOJLANTIRISH // Таълимда истиқболли изланишлар. – 2026. – № 9. – B. 96-100. – DOI: 10.67547/fanistiqbollari.2026.638.
MLAAXMEDOV, NAVRO'Z. “O‘QUVCHILARNING MATEMATIK FUNKSIONAL SAVODXONLIGINI KONTEKSTLI MASALALAR VA MATEMATIK MODELLASHTIRISH ASOSIDA RIVOJLANTIRISH.” Таълимда истиқболли изланишлар, (9), 96-100, 2026. https://doi.org/10.67547/fanistiqbollari.2026.638
ChicagoAXMEDOV, NAVRO'Z. “O‘QUVCHILARNING MATEMATIK FUNKSIONAL SAVODXONLIGINI KONTEKSTLI MASALALAR VA MATEMATIK MODELLASHTIRISH ASOSIDA RIVOJLANTIRISH.” Таълимда истиқболли изланишлар, (9), 96-100 (2026). https://doi.org/10.67547/fanistiqbollari.2026.638
HarvardAXMEDOV, NAVRO'Z (2026) ‘O‘QUVCHILARNING MATEMATIK FUNKSIONAL SAVODXONLIGINI KONTEKSTLI MASALALAR VA MATEMATIK MODELLASHTIRISH ASOSIDA RIVOJLANTIRISH’, Таълимда истиқболли изланишлар, (9), 96-100. https://doi.org/10.67547/fanistiqbollari.2026.638
BibTeX
@article{axmedovnavroz2026,
  title = {O‘QUVCHILARNING MATEMATIK FUNKSIONAL SAVODXONLIGINI KONTEKSTLI MASALALAR VA MATEMATIK MODELLASHTIRISH ASOSIDA RIVOJLANTIRISH},
  author = {AXMEDOV, NAVRO'Z},
  journal = {Таълимда истиқболли изланишлар},
  year = {2026},
  number = {9},
  pages = {96-100},
  doi = {10.67547/fanistiqbollari.2026.638},
  url = {https://doi.org/10.67547/fanistiqbollari.2026.638}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

Таълимда истиқболли изланишлар jurnalidan boshqa maqolalar

Таълимда истиқболли изланишлар — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi

Pedagogika sohasidagi boshqa maqolalar

Pedagogika sohasidagi OAK jurnallari