Maqola sun’iy intellekt (SI) tizimlarini yaratish va rivojlantirishda til modellarining o‘rni, vazifalari va imkoniyatlarini ilmiy asosda tahlil qilishga bag‘ishlangan. Til modellari mashinali o‘rganish va chuqur neyron tarmoqlarning muhim qismi sifatida inson nutqini tushunish, tahlil qilish va generatsiya qilish imkoniyatlarini kengaytiradi. Tadqiqotda an’anaviy n-gram modellardan zamonaviy transformator arxitekturalariga (BERT, GPT va boshqalar) o‘tish, ularning statistik-semantik bog‘lanishlarni aniqlashdagi roli va ko‘p tillilikni qo‘llab-quvvatlashi ko‘rib chiqiladi. Natijalar til modellarining SI texnologiyalarini insonparvar va samarali qilishdagi dolzarbligini ta’kidlaydi.
| Mualliflar | Bazarov Oybek Odilovich |
|---|---|
| Jurnal | Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар |
| Nashriyot | Қўқон давлат педагогика институти |
| ISSN | 3030-3958 |
| Nashr sanasi | 2025-10-31 |
| Jild | 7 |
| Son | 10 |
| Betlar | 734-741 |
| Til | O‘zbek |
| Ilmiy soha | Arxitektura |
| Indeksga qo‘shilgan | 2026-09-26 |
sun’iy intellekt, til modellari, tabiiy tilni qayta ishlash, mashinali o‘rganish, chuqur neyron tarmoqlar, transformator arxitekturasi, semantik tahlil, pragmatika, ko‘p tillilik, SI rivojlanishi
| APA | Bazarov Oybek Odilovich (2025). SUN’IY INTELLEKTNI YARATISHDA TIL MODELLARINING AHAMIYATI. Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар, 7(10), 734-741. https://journals-kokandsu.uz/index.php/kspi/article/view/6615 |
|---|---|
| GOST (OAK) | Bazarov Oybek Odilovich SUN’IY INTELLEKTNI YARATISHDA TIL MODELLARINING AHAMIYATI // Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар. – 2025. – T. 7, № 10. – B. 734-741. |
| MLA | Bazarov Oybek Odilovich. “SUN’IY INTELLEKTNI YARATISHDA TIL MODELLARINING AHAMIYATI.” Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар, 7(10), 734-741, 2025. https://journals-kokandsu.uz/index.php/kspi/article/view/6615 |
| Chicago | Bazarov Oybek Odilovich. “SUN’IY INTELLEKTNI YARATISHDA TIL MODELLARINING AHAMIYATI.” Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар, 7(10), 734-741 (2025). https://journals-kokandsu.uz/index.php/kspi/article/view/6615 |
| Harvard | Bazarov Oybek Odilovich (2025) ‘SUN’IY INTELLEKTNI YARATISHDA TIL MODELLARINING AHAMIYATI’, Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар, 7(10), 734-741. https://journals-kokandsu.uz/index.php/kspi/article/view/6615 |
| BibTeX | @article{bazarovoybekodilovich2025,
title = {SUN’IY INTELLEKTNI YARATISHDA TIL MODELLARINING AHAMIYATI},
author = {Bazarov Oybek Odilovich},
journal = {Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар},
year = {2025},
volume = {7},
number = {10},
pages = {734-741},
url = {https://journals-kokandsu.uz/index.php/kspi/article/view/6615}
} |
Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash
maqolada XX asrning 80-yillarida Andijon viloyati iqtisodiyotida yuzaga kelgan muammolar va ularning sabablari tahlil etilgan. Shuningdek, unda mazkur davrda Andijon viloyati qishloq xo‘jaligini paxta yetishtirishga…
Maqolada XX asrning 80-yillarida Andijon viloyati sanoatidagi muammolar va ularning sabablari tahlil etilgan. Shuningdek, unda mazkur davrda Andijon viloyati sanoatining bir tomonlama rivojlantirilganligi, bunda…
Ushbu maqolada oʻzbek tilida ajratilgan boʻlaklar (yaʼni, izohlanayotgan boʻlakni qoʻshimcha axborot bilan boyitadigan hamda unga xos mantiqiy yoki hissiy urgʻu beradigan birliklar) gapning odatdagi sintaktik qurilmadan…
Maqolada zamonaviy bilish nazariyasining muhim qismlari bo‘lgan analiz, sintez, qiyoslash, umumlashtirish kabi aqliy amaliyotlar bilan birga mavhumlashtirish (abstraksiya) jarayonining ilmiy bilishdagi tutgan o‘rni…
Ushbu maqolada insonga xos bilish jarayonining muhim bosqichlaridan biri hisoblangan man¬tiqiy (aqliy) bilishning ahamiyati, bu bosqichda tushuncha, hukm, xulosa kabi mantiqiy birliklarning til bilan uzviy bogʻliq holda…
В статье рассматривается эволюция теории языковых моделей влингвистике XX–XXI веков. Показаны основные этапы формирования модельногоподхода к языку, начиная с идей Ф. де Соссюра и Э. Сепира до концепций Н.Хомского и…
Табиатдаги бутун борлиқ бир - бирига бевосита боғланган экологиктизимдир. Мақолада инсонларнинг табиатга эътиборсизлиги туфайли, Ерларнингшўрланганлиги, ҳар хил газлардан ифлосланаётган атмосфера ҳавоси, ҳамда…
Mazkur maqolada pedagogik texnologiya tushunchasi va unidars jarayonida qoʻllash mexanizmlari hususida ayrim fikr-mulohazalar bayonetilgan. Shuningdek maqolada pedagogik texnologiya tushunchasining tarixiyildizlari…
Maqolada tafakkur turlaridan analitik tafakkurning mazmunmohiyati yoritilib, talabalarda voqelikni analiz, sintez qilish, ma‘lumotlar to‘plash,umumlashtirish va yangi qirralarini topishga intilish, o‘z qarashlarini…
Mazkur maqolada etnosport muhitida shaxs motivatsiyasi va ijodiy faolligining shakllanishiga ta’sir etuvchi psixologik omillar ilmiy-nazariy jihatdan tahlil qilindi. Etnosport faoliyati milliy qadriyatlar, madaniy…
Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар — barcha maqolalar · 2025-yil arxivi
В статье рассматривается эволюция теории языковых моделей влингвистике XX–XXI веков. Показаны основные этапы формирования модельногоподхода к языку, начиная с идей Ф. де Соссюра и Э. Сепира до концепций Н.Хомского и…
Maqolada zamonaviy bilish nazariyasining muhim qismlari bo‘lgan analiz, sintez, qiyoslash, umumlashtirish kabi aqliy amaliyotlar bilan birga mavhumlashtirish (abstraksiya) jarayonining ilmiy bilishdagi tutgan o‘rni…
Ushbu maqolada insonga xos bilish jarayonining muhim bosqichlaridan biri hisoblangan man¬tiqiy (aqliy) bilishning ahamiyati, bu bosqichda tushuncha, hukm, xulosa kabi mantiqiy birliklarning til bilan uzviy bogʻliq holda…
Ushbu maqolada zamonaviy antropotsentrik tilshunoslikning yetakchi yo‘nalishlari bo‘lgan kognitiv tilshunoslik, psixolingvistika va lingvokulturologiyaning o‘zaro integratsiyalashuv masalalari badiiy matn tahlili…
Ushbu maqolada oʻzbek tilida ajratilgan boʻlaklar (yaʼni, izohlanayotgan boʻlakni qoʻshimcha axborot bilan boyitadigan hamda unga xos mantiqiy yoki hissiy urgʻu beradigan birliklar) gapning odatdagi sintaktik qurilmadan…
В данной статье рассматриваются методологические основы интегративного подхода к исследованию художественного текста на стыке когнитивной лингвистики, психолингвистики и лингвокультурологии. Автор обосновывает, что в…
Abstract. Khorezm region has long been known for its colorful and vibrant landscapes, from lush green river valleys to arid desert expanses. However, this delicate balance has become increasingly important in recent…
This article examines innovative methodologies for foreign language teaching in a digital learning environment through the example of the VTA (Vocabulary Teaching App – Virtual Training Academy Platform). The study…
Increasing students’ interest in learning through the subject of “Introduction to a Specialization” plays an important role in preparing future teachers for professional and pedagogical activities. This article analyzes…
10-15% of the barley grown in our country is used as a raw material for the food industry, barley grain contains a lot of quickly digestible carbohydrates, various amino acids, proteins and minerals. Positive results…
В статье приведены результаты введения в культуру in vitro лекарственное растение Марена красильная относяшийся рода Марена Rubia tinctorum L., семейства Мареновые Rubiaceae в лабораторных условиях. Выращивание семена…
В статье целесообразно орошать обрабатываемую землю. Приведен зарубежный и зарубежный опыт по совершенствованию системы эффективного использования, реализации аналитических и комплексных агротехнических мероприятий…