В статье рассматривается эволюция теории языковых моделей влингвистике XX–XXI веков. Показаны основные этапы формирования модельногоподхода к языку, начиная с идей Ф. де Соссюра и Э. Сепира до концепций Н.Хомского и представителей современной когнитивной лингвистики. Особое внимание уделено изменению представлений о структуре языка, его моделировании на уровне синтаксиса, семантики и прагматики. Подчеркивается значимость теории языковых моделей для развития прикладной и компьютерной лингвистики.
| Mualliflar | Базаров Ойбек Одилович |
|---|---|
| Jurnal | Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар |
| Nashriyot | Қўқон давлат педагогика институти |
| ISSN | 3030-3958 |
| Nashr sanasi | 2025-11-30 |
| Jild | 7 |
| Son | 11 |
| Betlar | 122-129 |
| Til | Rus |
| Ilmiy soha | Psixologiya |
| Indeksga qo‘shilgan | 2026-09-26 |
языковая модель, структурная лингвистика, генеративная грамматика, когнитивная лингвистика, структура языка, синтаксис, семантика, модельный подход.
| APA | Базаров Ойбек Одилович (2025). ЭВОЛЮЦИЯ ЛИНГВИСТИЧЕСКИХ МОДЕЛЕЙ В ТЕОРИИ ЯЗЫКА. Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар, 7(11), 122-129. https://journals-kokandsu.uz/index.php/kspi/article/view/6616 |
|---|---|
| GOST (OAK) | Базаров Ойбек Одилович ЭВОЛЮЦИЯ ЛИНГВИСТИЧЕСКИХ МОДЕЛЕЙ В ТЕОРИИ ЯЗЫКА // Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар. – 2025. – T. 7, № 11. – С. 122-129. |
| MLA | Базаров Ойбек Одилович. “ЭВОЛЮЦИЯ ЛИНГВИСТИЧЕСКИХ МОДЕЛЕЙ В ТЕОРИИ ЯЗЫКА.” Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар, 7(11), 122-129, 2025. https://journals-kokandsu.uz/index.php/kspi/article/view/6616 |
| Chicago | Базаров Ойбек Одилович. “ЭВОЛЮЦИЯ ЛИНГВИСТИЧЕСКИХ МОДЕЛЕЙ В ТЕОРИИ ЯЗЫКА.” Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар, 7(11), 122-129 (2025). https://journals-kokandsu.uz/index.php/kspi/article/view/6616 |
| Harvard | Базаров Ойбек Одилович (2025) ‘ЭВОЛЮЦИЯ ЛИНГВИСТИЧЕСКИХ МОДЕЛЕЙ В ТЕОРИИ ЯЗЫКА’, Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар, 7(11), 122-129. https://journals-kokandsu.uz/index.php/kspi/article/view/6616 |
| BibTeX | @article{article2025,
title = {ЭВОЛЮЦИЯ ЛИНГВИСТИЧЕСКИХ МОДЕЛЕЙ В ТЕОРИИ ЯЗЫКА},
author = {Базаров Ойбек Одилович},
journal = {Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар},
year = {2025},
volume = {7},
number = {11},
pages = {122-129},
url = {https://journals-kokandsu.uz/index.php/kspi/article/view/6616}
} |
Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash
Maqolada XX asrning 80-yillarida Andijon viloyati sanoatidagi muammolar va ularning sabablari tahlil etilgan. Shuningdek, unda mazkur davrda Andijon viloyati sanoatining bir tomonlama rivojlantirilganligi, bunda…
Ushbu maqolada oʻzbek tilida ajratilgan boʻlaklar (yaʼni, izohlanayotgan boʻlakni qoʻshimcha axborot bilan boyitadigan hamda unga xos mantiqiy yoki hissiy urgʻu beradigan birliklar) gapning odatdagi sintaktik qurilmadan…
Maqolada zamonaviy bilish nazariyasining muhim qismlari bo‘lgan analiz, sintez, qiyoslash, umumlashtirish kabi aqliy amaliyotlar bilan birga mavhumlashtirish (abstraksiya) jarayonining ilmiy bilishdagi tutgan o‘rni…
Ushbu maqolada insonga xos bilish jarayonining muhim bosqichlaridan biri hisoblangan man¬tiqiy (aqliy) bilishning ahamiyati, bu bosqichda tushuncha, hukm, xulosa kabi mantiqiy birliklarning til bilan uzviy bogʻliq holda…
Maqola sun’iy intellekt (SI) tizimlarini yaratish va rivojlantirishda til modellarining o‘rni, vazifalari va imkoniyatlarini ilmiy asosda tahlil qilishga bag‘ishlangan. Til modellari mashinali o‘rganish va chuqur neyron…
Табиатдаги бутун борлиқ бир - бирига бевосита боғланган экологиктизимдир. Мақолада инсонларнинг табиатга эътиборсизлиги туфайли, Ерларнингшўрланганлиги, ҳар хил газлардан ифлосланаётган атмосфера ҳавоси, ҳамда…
Mazkur maqolada pedagogik texnologiya tushunchasi va unidars jarayonida qoʻllash mexanizmlari hususida ayrim fikr-mulohazalar bayonetilgan. Shuningdek maqolada pedagogik texnologiya tushunchasining tarixiyildizlari…
Maqolada tafakkur turlaridan analitik tafakkurning mazmunmohiyati yoritilib, talabalarda voqelikni analiz, sintez qilish, ma‘lumotlar to‘plash,umumlashtirish va yangi qirralarini topishga intilish, o‘z qarashlarini…
Mazkur maqolada etnosport muhitida shaxs motivatsiyasi va ijodiy faolligining shakllanishiga ta’sir etuvchi psixologik omillar ilmiy-nazariy jihatdan tahlil qilindi. Etnosport faoliyati milliy qadriyatlar, madaniy…
Maqolada Surxondaryo viloyatida 1965–1970-yillarda statsionar tibbiy yordam tarmogʻining shahar va qishloq joylari boʻyicha taqsimoti oʻrganiladi. Asos sifatida viloyat sogʻliqni saqlash boʻlimining 90-obl shaklidagi…
Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар — barcha maqolalar · 2025-yil arxivi
Maqolada zamonaviy bilish nazariyasining muhim qismlari bo‘lgan analiz, sintez, qiyoslash, umumlashtirish kabi aqliy amaliyotlar bilan birga mavhumlashtirish (abstraksiya) jarayonining ilmiy bilishdagi tutgan o‘rni…
Ushbu maqolada insonga xos bilish jarayonining muhim bosqichlaridan biri hisoblangan man¬tiqiy (aqliy) bilishning ahamiyati, bu bosqichda tushuncha, hukm, xulosa kabi mantiqiy birliklarning til bilan uzviy bogʻliq holda…
Ushbu maqolada zamonaviy antropotsentrik tilshunoslikning yetakchi yo‘nalishlari bo‘lgan kognitiv tilshunoslik, psixolingvistika va lingvokulturologiyaning o‘zaro integratsiyalashuv masalalari badiiy matn tahlili…
Ushbu maqolada oʻzbek tilida ajratilgan boʻlaklar (yaʼni, izohlanayotgan boʻlakni qoʻshimcha axborot bilan boyitadigan hamda unga xos mantiqiy yoki hissiy urgʻu beradigan birliklar) gapning odatdagi sintaktik qurilmadan…
Maqola sun’iy intellekt (SI) tizimlarini yaratish va rivojlantirishda til modellarining o‘rni, vazifalari va imkoniyatlarini ilmiy asosda tahlil qilishga bag‘ishlangan. Til modellari mashinali o‘rganish va chuqur neyron…
В данной статье рассматриваются методологические основы интегративного подхода к исследованию художественного текста на стыке когнитивной лингвистики, психолингвистики и лингвокультурологии. Автор обосновывает, что в…
Maqolada 2028-yilgi Olimpiya o‘yinlariga saralash davri sharoitida malakali dzyudochilarni xalqaro musobaqalarga tayyorlash tizimini takomillashtirish yo‘llari ko‘rib chiqilgan. O‘zbekiston terma jamoasining…
Maqolada malakali dzyudochilarni tayyorlashda texnik-taktik mahoratni takomillashtirish mexanizmlariga innovatsion yondashuv asoslab berilgan. O‘zbekiston terma jamoasining 2023–2025-yillardagi jahon chempionatlaridagi…
В тезисе рассматриваются онлайн-проекты как эффективный механизм формирования профессиональных навыков у будущих учителей русского языка в условиях цифровизации образования. Анализируются возможности проектной…
Maqolada ingliz tilini o‘qitishda turli metodlarning elementlarini o‘quv maqsadi asosida uyg‘unlashtirish masalasi nazariy va metodik jihatdan ko‘rib chiqiladi. Aralash metod tushunchasi miqdoriy va sifat tadqiqotlarini…
Maqolada sun’iy intellekt (SI) ta’sirida ta’lim paradigmasining raqamli bosqichdan intellektual transformatsiya bosqichiga o‘tishi, o‘qituvchi va o‘quvchi rollarining o‘zgarishi hamda inson markazli yondashuv sharoitida…
Har bir bola dunyoni o‘ziga xos tarzda his qiladi, anglaydi va kashf etadi. Autizm spektri buzilishi bo‘lgan bolalar uchun esa atrof-muhitdagi tovushlar, yorug‘lik, teginish va harakatlar turlicha sezilishi mumkin. Shu…