Maqsad. Lipoprotein(a) [Lp(a)] biologiyasi, genetik determinatsiyasi va klinik ahamiyati bo‘yicha zamonaviy ma‘lumotlarni umumlashtirish, uning 2-tip qandli diabet (QD2) va semirish bilan bog‘liqligiga urg‘u berilgan holda, shuningdek etnik o‘zbeklarda Lp(a) ni o‘rganishning dolzarbligini asoslash.Materiallar va usullar. Ushbu mavzu bo‘yicha PubMed, Google Scholar ma‘lumotlar bazalari, shuningdek «Cardiology of Uzbekistan» jurnali va unga yaqin nashrlardagi maqolalar asosida adabiyotlar sharhi o‘tkazildi.Natijalar. Lp(a) — genetik jihatdan determinlangan, mustaqil va sabab bo‘luvchi ateroskleroz kardiovaskulyar kasallik xavf omili hisoblanadi. Uning QD2 bilan bog‘liqligi noaniq, qisman paradoksal xarakterga ega: Lp(a) ning past konsentratsiyasi QD2 rivojlanish xavfining oshishi bilan bog‘liq, holbuki yuqori konsentratsiyalar allaqachon diabetga chalingan bemorlarda kardiovaskulyar xavfga mustaqil hissa qo‘shishda davom etadi. Lp(a) tarqalishi va uning kardiometabolik omillar bilan aloqadorligi etnik guruhlar o‘rtasida sezilarli farq qiladi, bu esa populyatsion chegara qiymatlarni universal bo‘lishini istisno etadi. O‘zbekistonda bunday tadqiqotlar hozirgacha o‘tkazilmagan.Xulosa. Lp(a) tarqalishini, uning QD2, semirish va LPA geni variantlari bilan bog‘liqligini etnik o‘zbeklarda kompleks o‘rganish yuqori ilmiy yangilik va amaliy ahamiyatga ega bo‘lib, qoldiq aterogen xavfni baholashning mahalliy yondashuvlarini ishlab chiqish uchun muhimdir
| Mualliflar | Najmutdinova D.K, Sadikova A.S |
|---|---|
| Jurnal | Жанубий оролбўйи тиббиёт журнали |
| Nashriyot | ТТА Урганч филиали |
| ISSN | 3093-8740, 2012-2021 |
| Nashr sanasi | 2026-09-21 |
| Jild | 2 |
| Son | 5 |
| Betlar | 156-162 |
| Til | O‘zbek |
| Ilmiy soha | Tibbiyot |
| Indeksga qo‘shilgan | 2026-09-23 |
lipoprotein(a), 2-tip qandli diabet, semirish, LPA geni, qoldiq kardiovaskulyar xavf
| APA | Najmutdinova D.K, & Sadikova A.S (2026). 2-TIP QANDLI DIABET VA SEMIRISH KONTEKSTIDA LIPOPROTEIN(A): MUAMMONING ZAMONAVIY HOLATI. Жанубий оролбўйи тиббиёт журнали, 2(5), 156-162. http://journal.urdti.uz/index/article/view/1039 |
|---|---|
| GOST (OAK) | Najmutdinova D.K, Sadikova A.S 2-TIP QANDLI DIABET VA SEMIRISH KONTEKSTIDA LIPOPROTEIN(A): MUAMMONING ZAMONAVIY HOLATI // Жанубий оролбўйи тиббиёт журнали. – 2026. – T. 2, № 5. – B. 156-162. |
| MLA | Najmutdinova D.K, and Sadikova A.S. “2-TIP QANDLI DIABET VA SEMIRISH KONTEKSTIDA LIPOPROTEIN(A): MUAMMONING ZAMONAVIY HOLATI.” Жанубий оролбўйи тиббиёт журнали, 2(5), 156-162, 2026. http://journal.urdti.uz/index/article/view/1039 |
| Chicago | Najmutdinova D.K, and Sadikova A.S. “2-TIP QANDLI DIABET VA SEMIRISH KONTEKSTIDA LIPOPROTEIN(A): MUAMMONING ZAMONAVIY HOLATI.” Жанубий оролбўйи тиббиёт журнали, 2(5), 156-162 (2026). http://journal.urdti.uz/index/article/view/1039 |
| Harvard | Najmutdinova D.K, and Sadikova A.S (2026) ‘2-TIP QANDLI DIABET VA SEMIRISH KONTEKSTIDA LIPOPROTEIN(A): MUAMMONING ZAMONAVIY HOLATI’, Жанубий оролбўйи тиббиёт журнали, 2(5), 156-162. http://journal.urdti.uz/index/article/view/1039 |
| BibTeX | @article{najmutdinovadk2026,
title = {2-TIP QANDLI DIABET VA SEMIRISH KONTEKSTIDA LIPOPROTEIN(A): MUAMMONING ZAMONAVIY HOLATI},
author = {Najmutdinova D.K and Sadikova A.S},
journal = {Жанубий оролбўйи тиббиёт журнали},
year = {2026},
volume = {2},
number = {5},
pages = {156-162},
url = {http://journal.urdti.uz/index/article/view/1039}
} |
Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash
Хроническая болезнь почек остается одной из наиболее актуальных проблем современной нефрологии. В условиях роста заболеваемости сахарным диабетом и артериальной гипертензией в Узбекистане возрастает потребность в новых…
The clinical course and outcomes of COVID-19 are significantly modulated by host immunogenetic factors, particularly human leukocyte antigen (HLA) gene polymorphisms and cytokine gene variations. Regional immunogenetic…
Endometriy saratonida limfa tugunlari metastazi kasallik bosqichi, adjuvant davolash hajmi va uzoq muddatli prognozni belgilovchi muhim omillardan biridir. Ushbu maqolaning maqsadi limfogen metastazlarni oldindan…
Yoshga bog‘liq makula degeneratsiyasi (YBMD) markaziy ko‘rishning progressiv pasayishiga olib keluvchi degenerativ retinal kasalliklardan biri bo‘lib, uning patogenezida retinal pigment epiteliysi (RPE) hujayralaridagi…
Ushbu maqolada reproduktiv tizim xavfli o‘smalari bilan og‘rigan bemorlarda kimyoviy terapiya jarayonida psixoemotsional holat va hayot sifatining klinik-psixopatologik xususiyatlari o‘rganilgan. Tadqiqotning maqsadi…
Gastroprotektiv terapiya peptik yara kasalligi, gastrit, Helicobacter pylori bilan bog‘liq gastroduodenal shikastlanishlar, nosteroid yallig‘lanishga qarshi preparatlar (NSAID) va antitrombotik vositalar fonida yuzaga…
Dolzarbligi. Semirish qorin devori kesma churralari rivojlanishining eng barqaror va mustaqil xavf omillaridan biri hisoblanadi, biroq bu bog'liqlikni zamonaviy GLP-1 retseptor agonistlari va bariatrik jarrohlik davri…
Ushbu maqolada Xorazm viloyatida yashovchi o‘smir yoshlar orasida intakt va sog‘-lom tishlarda o‘tkazilgan tadqiqot natijalarining morfometrik va morfologik ko‘rsatkichlari to‘g‘risida ma’lumotlar keltirilgan. Xorazm…
Ushbu maqolada Xorazm viloyatida yashovchi o‘smir yoshlar orasida kariesning rivojlanishi bo‘yicha o‘tkazilgan tadqiqot natijalarining morfo-metrik va morfologik ko‘rsatkichlari to‘g‘risida ma’lumotlar keltirilgan…
Maqsad. Qorin bo‘shlig‘i jarrohlik amaliyotlaridan keyingi bitishma kasalligining patogenezi, xavf omillari va profilaktikasiga oid zamonaviy ma’lumotlarni umumlashtirish hamda bitishmaga qarshi vositalar (mexanik…
Жанубий оролбўйи тиббиёт журнали — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi
According to the Algorithms for specialized care for patients with diabetes mellitus (2019), patients with type 2 diabetes and ASCVD are recommended to use iSGLT2 or glucagon-like peptide-1 receptor agonists, which have…
Chanoq prolapsi natijasida jarrohlik amaliyotini o‘tqazgan bemorlarda reabilitatsion davrni optimallashtirish usuli tahlil ilinadi hamda ularda davo muolajasidan oldin va keying davrda hayot sifatini baholash olib…
This study investigated the effects of heparin and low-molecular-weight heparin (Clexane) administered in combination with Contrykal on markers of sterile inflammation during early pregnancy in women without genital…
Введение. Тяжёлая термическая травма у детей требует длительного интенсивного лечения, включающего внутривенное введение жидкости после завершения начального этапа противошоковой терапии. В период ожоговой токсемии…
В статье рассматривается вопрос о том, в какой мере грамматический род существительного определяет гендерную окраску персонификаций в медиатекстах. Сопоставляются три типологически различные системы: двухродовая…
В статье представлен обзор исследований, посвящённых истории транспозиции личных местоимений в испанском языке с XV по XXI век. Под транспозицией понимается употребление местоименной формы в значении другого лица или…
Los indigenismos del español de México se han descrito sobre todo desde perspectivas etimológicas y dialectológicas, y su papel como portadores de la imagen lingüística del mundo de los pueblos originarios apenas se ha…
В статье рассматривается терминология узбекской вышивки (каштадўзлик) и золотного шитья (зардўзлик) с позиций лингвокультурологии. Наименования изделий (сўзана, палак), швов (кандахаёл, чиндахаёл, босма, йўрма, илмоқ…
В статье представлен аналитический обзор исследований концептуальной метафоры LE TEMPS C'EST DE L'ARGENT (ВРЕМЯ – ДЕНЬГИ) применительно к современному французскому экономическому дискурсу. Рассматриваются положения…