Farg‘ona vodiysi vizildoq qo‘ng‘izlari (coleoptera, carabidae) faunasining ekologik va zoogeografik tuzilmasi

Omonova, Sevara

FarDU ilmiy xabarlari · 2026-yil

Annotatsiya

Maqolada 2022–2026-yillarda Farg‘ona vodiysining O‘zbekiston qismidagi 24 ta lokalitetda olib borilgan dala tadqiqotlari va adabiyot ma’lumotlari asosida vodiy vizildoq qo‘ng‘izlari (Carabidae) faunasining ekologik va zoogeografik tuzilmasi tahlil qilingan. Vodiy uchun 7 kenja oila, 13 triba va 22 urug‘ga mansub 40 tur va kenja tur qayd etildi, ulardan 19 tasi o‘z materialimiz bilan tasdiqlandi. Faunada Harpalinae (23 tur, 57,5 %) va Scaritinae (7 tur, 17,5 %) kenja oilalari ustunlik qiladi. Namlikka munosabati bo‘yicha kserofil va mezokserofil turlar (57,5 %), oziqlanish tipi bo‘yicha zoofaglar (70,0 %), yashash yarusi bo‘yicha gerpetobiontlar (75,0 %) yetakchi guruhlarni tashkil etadi; qazuvchi geobiontlarning yuqori ulushi (22,5 %) vodiy faunasining o‘ziga xos xususiyati sifatida qayd etildi. Zoogeografik jihatdan faunada keng tarqalgan (35,0 %) va Markaziy Osiyo avtoxton (45,0 %) turlar guruhlari ajratildi; Farg‘ona endemiklarining ulushi 22,5 % (9 tur) ni tashkil etadi. Balandlik mintaqalari bo‘yicha turlar soni adirda eng yuqori (26 tur), keng tarqalgan evritop turlar tekislik agrotsenozlarida, endemik va tog‘ turlari adir hamda tog‘ mintaqasida to‘plangan. Endemik turlarning ko‘pchiligi so‘nggi yillarda qayd etilmaganligi vodiy tabiiy landshaftlarining antropogen transformatsiyasi bilan bog‘liq holda muhokama qilinadi.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarOmonova, Sevara
JurnalFarDU ilmiy xabarlari
NashriyotFarg‘ona davlat universiteti
ISSN2010-8419, 2181-1571
Nashr sanasi2026-09-22
Jild7
Son5
Betlar39-45
TilO‘zbek
Ilmiy sohaBiologiya
Indeksga qo‘shilgan2026-10-08

Maqolaning asl sahifasi

Kalit so‘zlar

Carabidae, Farg‘ona vodiysi, fauna, ekologik guruhlar, hayot shakllari, areal tiplari, endemizm, balandlik mintaqalari., Carabidae, Fergana Valley, fauna, ecological groups, life forms, range types, endemism, altitudinal belts.

Ilmiy soha

Biologiya

Iqtibos keltirish

APAOmonova, Sevara (2026). FARG‘ONA VODIYSI VIZILDOQ QO‘NG‘IZLARI (COLEOPTERA, CARABIDAE) FAUNASINING EKOLOGIK VA ZOOGEOGRAFIK TUZILMASI. FarDU ilmiy xabarlari, 7(5), 39-45. https://journal.fdu.uz/main/article/7644
GOST (OAK)Omonova, Sevara FARG‘ONA VODIYSI VIZILDOQ QO‘NG‘IZLARI (COLEOPTERA, CARABIDAE) FAUNASINING EKOLOGIK VA ZOOGEOGRAFIK TUZILMASI // FarDU ilmiy xabarlari. – 2026. – T. 7, № 5. – B. 39-45.
MLAOmonova, Sevara. “FARG‘ONA VODIYSI VIZILDOQ QO‘NG‘IZLARI (COLEOPTERA, CARABIDAE) FAUNASINING EKOLOGIK VA ZOOGEOGRAFIK TUZILMASI.” FarDU ilmiy xabarlari, 7(5), 39-45, 2026. https://journal.fdu.uz/main/article/7644
ChicagoOmonova, Sevara. “FARG‘ONA VODIYSI VIZILDOQ QO‘NG‘IZLARI (COLEOPTERA, CARABIDAE) FAUNASINING EKOLOGIK VA ZOOGEOGRAFIK TUZILMASI.” FarDU ilmiy xabarlari, 7(5), 39-45 (2026). https://journal.fdu.uz/main/article/7644
HarvardOmonova, Sevara (2026) ‘FARG‘ONA VODIYSI VIZILDOQ QO‘NG‘IZLARI (COLEOPTERA, CARABIDAE) FAUNASINING EKOLOGIK VA ZOOGEOGRAFIK TUZILMASI’, FarDU ilmiy xabarlari, 7(5), 39-45. https://journal.fdu.uz/main/article/7644
BibTeX
@article{omonovasevara2026,
  title = {FARG‘ONA VODIYSI VIZILDOQ QO‘NG‘IZLARI (COLEOPTERA, CARABIDAE) FAUNASINING EKOLOGIK VA ZOOGEOGRAFIK TUZILMASI},
  author = {Omonova, Sevara},
  journal = {FarDU ilmiy xabarlari},
  year = {2026},
  volume = {7},
  number = {5},
  pages = {39-45},
  url = {https://journal.fdu.uz/main/article/7644}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

FarDU ilmiy xabarlari jurnalidan boshqa maqolalar

FarDU ilmiy xabarlari — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi

Omonova, Sevara — boshqa maqolalari

Biologiya sohasidagi boshqa maqolalar

Biologiya sohasidagi OAK jurnallari