Maqolada Buxoro viloyati oronimlarining lug‘aviy qatlamlarga munosabati o‘z va o‘zlashgan leksika, tarixiy-etimologik qatlam hamda qatlamlararo integratsiya nuqtai nazaridan tadqiq etiladi. Buxoro toponimik tizimining o‘zbekcha (turkiy), fors-tojikcha, arabcha va so‘g‘dcha elementlardan tarkib topganligi haqidagi ilmiy qarashlar oronimik material bilan bog‘lab talqin qilinadi. Ko‘kcha tog‘i, Qoratog‘, Quljuq tog‘, Abumuslim tepaligi kabi birliklar asosida oronim tarkibidagi nominativ asos va orografik indikatorning qatlamiy mansubligi farqlanadi. Shuningdek, Arabtepa, Naymantepa, Mang‘ittepa kabi tepa indikatorli etnotoponimlar sof oronim emasligi, biroq oronimik leksemaning boshqa toponimik turlarga ko‘chishi va turli tarixiy qatlamlar bilan birikishini ko‘rsatuvchi transonimik birliklar ekanligi asoslanadi. Tadqiqot natijasida Buxoro oronimiyasida turkiy oroterminlar tayanch qatlamni tashkil qilishi, o‘zlashgan va tarixiy komponentlar esa ko‘proq nominativ asos, antroponim, etnonim yoki transonimik komponent sifatida qatnashishi haqidagi xulosa ilgari suriladi.
| Mualliflar | Sh.N.Rahmatullayev |
|---|---|
| Jurnal | Science time |
| Nashriyot | Ажиниёз номидаги Нукус давлат педагогика институти |
| ISSN | 2992-8850 |
| Nashr sanasi | 2026-09-08 |
| Jild | 4 |
| Son | 9/1 |
| Betlar | 75-79 |
| Til | O‘zbek |
| Ilmiy soha | Filologiya |
| DOI | 10.66345/st.7249 |
| Indeksga qo‘shilgan | 2026-09-20 |
DOI: 10.66345/st.7249 · Maqolaning asl sahifasi
oronim, oronimiya, lug‘aviy qatlam, o‘z qatlam, o‘zlashgan qatlam, turkiy qatlam, fors-tojik qatlam, arab qatlam, so‘g‘d qatlam, orotermin, qatlamlararo munosabat, transonimizatsiya.
| APA | Sh.N.Rahmatullayev (2026). BUXORO VILOYATI ORONIMLARIDA LUG‘AVIY QATLAMLAR MUNOSABATI. Science time, 4(9/1), 75-79. https://doi.org/10.66345/st.7249 |
|---|---|
| GOST (OAK) | Sh.N.Rahmatullayev BUXORO VILOYATI ORONIMLARIDA LUG‘AVIY QATLAMLAR MUNOSABATI // Science time. – 2026. – T. 4, № 9/1. – B. 75-79. – DOI: 10.66345/st.7249. |
| MLA | Sh.N.Rahmatullayev. “BUXORO VILOYATI ORONIMLARIDA LUG‘AVIY QATLAMLAR MUNOSABATI.” Science time, 4(9/1), 75-79, 2026. https://doi.org/10.66345/st.7249 |
| Chicago | Sh.N.Rahmatullayev. “BUXORO VILOYATI ORONIMLARIDA LUG‘AVIY QATLAMLAR MUNOSABATI.” Science time, 4(9/1), 75-79 (2026). https://doi.org/10.66345/st.7249 |
| Harvard | Sh.N.Rahmatullayev (2026) ‘BUXORO VILOYATI ORONIMLARIDA LUG‘AVIY QATLAMLAR MUNOSABATI’, Science time, 4(9/1), 75-79. https://doi.org/10.66345/st.7249 |
| BibTeX | @article{shnrahmatullayev2026,
title = {BUXORO VILOYATI ORONIMLARIDA LUG‘AVIY QATLAMLAR MUNOSABATI},
author = {Sh.N.Rahmatullayev},
journal = {Science time},
year = {2026},
volume = {4},
number = {9/1},
pages = {75-79},
doi = {10.66345/st.7249},
url = {https://doi.org/10.66345/st.7249}
} |
Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash
Extensive reading (ER) - the practice of reading large quantities of accessible, self-selected texts for pleasure and general understanding - has become a cornerstone of second and foreign language pedagogy at…
В статье анализируется эмоциональное выгорание педагогов, работающих с детьми с тяжёлыми множественными нарушениями развития, через трёхуровневую модель: личностный, деятельностный, институциональный. Выгорание зависит…
Mazkur maqolada o‘zbek xalq og‘zaki ijodining qadimiy epik janrlaridan biri bo‘lgan rivoyatning kelib chiqishi, shakllanish omillari hamda folklorshunoslikda o‘rganilish tarixi tahlil qilinadi. Shuningdek, o‘zbek…
Ushbu ilmiy maqolada muallif tomonidan portretning badiiy asardagi poetik funksiyasi hamda uning ijodkor ruhiyatini va qahramon xarakterini ochib berishdagi o‘rni Sh. Isaxonovaning “Chingizxon tuzog‘iga tushgan malika”…
This article investigates the role of metaphor in the formation of English phraseological units based on semantic and cognitive approaches. The relationship between metaphorical transfer, figurative motivation, and the…
Bu maqolada adabiyot o‘qitishdagi eng samarali yondashuvlar, ilg‘or tajribalarning amalda qo‘llanilishi, uning ta’limdagi ahamiyati va adabiyot o‘qitishda ushbu texnologiyaning afzalliklari haqida fikr yuritilgan. Bu…
Ushbu maqolada o‘quvchilarning yozma nutqini rivojlantirishda qo‘llaniladigan topshiriqlar tizimining nazariy-metodik asoslari yoritilgan. Yozma topshiriqlarning o‘quvchilarda mustaqil fikrlash, g‘oya yaratish, tahlil…
Ushbu maqolada Alisher Navoiy va Zahiriddin Muhammad Bobur ijodidagi “yog‘lig‘ing” radifi bilan bog‘liq g‘azallar qiyosiy jihatdan tahlil qilinadi. Har ikki ijodkor mumtoz she’riyatning asosiy mavzularidan biri bo‘lgan…
This article examines the adaptation, functions, and linguistic impact of English loanwords in contemporary Uzbek. It analyzes their phonetic, orthographic, morphological, and semantic adaptation, as well as their use…
Hazrat Muhammad Mavlono Jaloliddin Rumiy qalb va ko‘ngil odamidir. Uning bashariyat tarixida, o‘chmas iz qoldirgan eng oliy jihati, insonlarning ruhiga yo‘l topishi bilan birga, qalblarda taxt qurishidir. Mavlono boshqa…
Science time — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi
Ushbu maqolada ingliz tilini xorijiy til sifatida o‘rganishda yangi so‘zlarni vizual va verbal usullar orqali o‘zlashtirish samaradorligi tahlil qilinadi. Tadqiqotda vizual materiallar (rasmlar, grafik tasvirlar va…
Ushbu maqolada mashina tarjimasi (MT) vositalarining Toshkent Kimyo xalqaro universitetida tahsil olayotgan o‘zbek-ingliz ikki tilli talabalarning ingliz tilidagi yozma ishlarida uchraydigan xatolarga ta’siri…
Maqolada 1892-yilda “Туркестанские ведомости” gazetasida chop etilgan Sattorxon Abdulg'afforovning “Qo'qon xonligining ruslar tomonidan istilo etilishidan oldingi ichki ahvoli haqida qisqacha ocherk” asarining…
This article examines the linguistic units and metaphorical fields that structure English ecological discourse — the texts that construct public understanding of nature and environmental crisis. Drawing on Conceptual…
Maqolada 1929–1930-yillardan boshlab O‘zbekiston SSRda amalga oshirilgan yalpi kollektivlashtirish, “quloqlarni sinf sifatida tugatish” siyosati va majburiy surgunning mahalliy jamiyat hayotiga ta’siri Farg‘ona vodiysi…
Amudaryo quyi oqimidagi sugʻoriladigan hududlarda qishloq xoʻjaligi qurgʻoqchiligini asosan yogʻin emas, balki daryodan olinadigan suv hajmi belgilaydi. Tadqiqotda Xorazm viloyatida bir yillik (2000, 2008, 2011) va…