Az-zahraviy tibbiy ensiklopediyasining tuzilishi va Yevropada tarqalishi

Ibrohimova, Gulhayo

FarDU ilmiy xabarlari · 2026-yil

Annotatsiya

Maqolada Abu-l-Qosim az-Zahraviyning “Kitāb al-Taṣrīf li-man ʿajaza ʿan al-taʾlīf” tibbiy ensiklopediyasining tarkibiy tuzilishi, qo‘lyozma an’anasi hamda tarjima va bosma nashrlar orqali Yevropada tarqalishi o‘rganiladi. Tadqiqotda o‘rta asr biobibliografik manbasi, ilmiy nashrlar, qo‘lyozma kataloglari va ilk bosma kitoblar tavsiflari tarixiy-qiyosiy hamda bibliografik usullar asosida tahlil qilinadi. Asarning o‘ttiz maqoladan tuzilganligi, jarrohlikka bag‘ishlangan yakuniy maqolaning ensiklopediyadagi o‘rni va uning lotincha tarjimasi alohida ko‘rib chiqiladi. Qo‘lyozmalarning ko‘chirilish sanasi, keyingi to‘ldirishlar va hozirgi saqlanish joylari farqlanadi. XII asrda amalga oshirilgan lotincha tarjima bilan uning XIII asrdan kuzatiladigan tarqalishi bir davrga tenglashtirilmasligi asoslanadi. Jarrohlik matni bilan bir qatorda, dorilarni tayyorlashga oid 28-maqolaning “Liber servitoris” nomi bilan mustaqil muomalaga kirgani ko‘rsatiladi. Maqolada az-Zahraviy merosining Yevropada qabul qilinishi ensiklopediyaning ayrim qismlarini tarjima qilish, alohida nashr etish va boshqa tibbiy asarlar bilan birga muomalaga kiritish orqali kechgani ko‘rsatiladi.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarIbrohimova, Gulhayo
JurnalFarDU ilmiy xabarlari
NashriyotFarg‘ona davlat universiteti
ISSN2010-8419, 2181-1571
Nashr sanasi2026-09-15
Jild7
Son5
Betlar28-33
TilO‘zbek
Indeksga qo‘shilgan2026-10-18

Maqolaning asl sahifasi

Kalit so‘zlar

az-Zahraviy, Kitāb al-Taṣrīf, tibbiyot tarixi, qo‘lyozma an’anasi, arabcha-lotincha tarjimalar, Kremonalik Jerard, jarrohlik, dorishunoslik, Liber servitoris, ilk bosma nashrlar., al-Zahrāwī, Kitāb al-Taṣrīf, history of medicine, manuscript tradition, Arabic–Latin translations, Gerard of Cremona, surgery, pharmacy, Liber servitoris, early printed editions.

Iqtibos keltirish

APAIbrohimova, Gulhayo (2026). AZ-ZAHRAVIY TIBBIY ENSIKLOPEDIYASINING TUZILISHI VA YEVROPADA TARQALISHI. FarDU ilmiy xabarlari, 7(5), 28-33. https://journal.fdu.uz/main/article/7633
GOST (OAK)Ibrohimova, Gulhayo AZ-ZAHRAVIY TIBBIY ENSIKLOPEDIYASINING TUZILISHI VA YEVROPADA TARQALISHI // FarDU ilmiy xabarlari. – 2026. – T. 7, № 5. – B. 28-33.
MLAIbrohimova, Gulhayo. “AZ-ZAHRAVIY TIBBIY ENSIKLOPEDIYASINING TUZILISHI VA YEVROPADA TARQALISHI.” FarDU ilmiy xabarlari, 7(5), 28-33, 2026. https://journal.fdu.uz/main/article/7633
ChicagoIbrohimova, Gulhayo. “AZ-ZAHRAVIY TIBBIY ENSIKLOPEDIYASINING TUZILISHI VA YEVROPADA TARQALISHI.” FarDU ilmiy xabarlari, 7(5), 28-33 (2026). https://journal.fdu.uz/main/article/7633
HarvardIbrohimova, Gulhayo (2026) ‘AZ-ZAHRAVIY TIBBIY ENSIKLOPEDIYASINING TUZILISHI VA YEVROPADA TARQALISHI’, FarDU ilmiy xabarlari, 7(5), 28-33. https://journal.fdu.uz/main/article/7633
BibTeX
@article{ibrohimovagulhayo2026,
  title = {AZ-ZAHRAVIY TIBBIY ENSIKLOPEDIYASINING TUZILISHI VA YEVROPADA TARQALISHI},
  author = {Ibrohimova, Gulhayo},
  journal = {FarDU ilmiy xabarlari},
  year = {2026},
  volume = {7},
  number = {5},
  pages = {28-33},
  url = {https://journal.fdu.uz/main/article/7633}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

FarDU ilmiy xabarlari jurnalidan boshqa maqolalar

FarDU ilmiy xabarlari — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi