Mustaqillikning dastlabki yillarida O‘zbekistonda amir Temur siymosining milliy davlatchilik timsoliga aylanishi: sabablari, natijalari va tarixshunoslikka ta’siri

Toʻychiyev, Baxtiyorjon

FarDU ilmiy xabarlari · 2026-yil

Annotatsiya

Maqolada O‘zbekiston mustaqilligining dastlabki yillarida Amir Temur siymosining milliy davlatchilik timsoliga aylanishiga olib kelgan tarixiy va ilmiy omillar hamda mazkur jarayonning O‘zbekiston tarixshunosligi rivojiga ta’siri tahlil qilinadi. Mustaqillikdan so‘ng Amir Temur shaxsiga berilgan e’tibor sovet davrida shakllangan biryoqlama baholarni qayta ko‘rib chiqish, milliy davlatchilik tarixining uzluksizligini yoritish, yozma manbalarni ilmiy muomalaga kiritish va Temuriylar davri tarixini jahon tarixshunosligi bilan bog‘liq holda tadqiq etishga imkon yaratgani ko‘rsatiladi. 1993–1996-yillarda Amir Temur nomi bilan bog‘liq yodgorliklar, yubiley tadbirlari, xalqaro ilmiy anjumanlar, davlat muzeyi va maxsus ilmiy nashrlarning yuzaga kelishi temurshunoslikni O‘zbekiston tarix fanining faol rivojlangan yo‘nalishlaridan biriga aylantirdi. Shu bilan birga, Temuriylar tarixiga qaratilgan keng e’tibor fonida XVI asr boshidagi siyosiy o‘zgarishlar va Shayboniylar davlati tarixiga doir avvalgi tarixshunoslik qarashlarining ayrimlari saqlanib qoldi. Xususan, Muhammad Shayboniyxonning Temuriylar hukmronligining tugashi bilan bevosita bog‘lanishi uning tarixiy faoliyatini asosan Temuriylarga qarshi kurash doirasida yoritishga olib keldi. Holbuki, R.G. Muqminova, O.D. Chexovich, B.A. Ahmedov, E.A. Davidovich va boshqa tadqiqotchilar ishlari Shayboniylar davrida davlat boshqaruvi, xo‘jalik, shahar hayoti, savdo, pul muomalasi va madaniy jarayonlar davom etganini ko‘rsatadi. Maqolada Amir Temur va Temuriylar tarixining qayta tiklanishi O‘zbekiston tarixshunosligining muhim yutug‘i sifatida baholanib, ayni vaqtda Temuriylardan keyingi davrlarni ham o‘z taraqqiyot qonuniyatlariga ega tarixiy bosqich sifatida tadqiq etish zarurligi asoslanadi.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarToʻychiyev, Baxtiyorjon
JurnalFarDU ilmiy xabarlari
NashriyotFarg‘ona davlat universiteti
ISSN2010-8419, 2181-1571
Nashr sanasi2026-09-15
Jild7
Son5
Betlar34-43
TilO‘zbek
Ilmiy sohaTarix
Indeksga qo‘shilgan2026-10-18

Maqolaning asl sahifasi

Kalit so‘zlar

Amir Temur, Temuriylar, Muhammad Shayboniyxon, Shayboniylar, mustaqillik, davlatchilik, tarixshunoslik, tarixiy xotira, manbashunoslik, O‘zbekiston tarixi., Amir Temur, Timurids, Muhammad Shaybani Khan, Shaybanids, independence, statehood, historiography, historical memory, source studies, history of Uzbekistan.

Ilmiy soha

Tarix

Iqtibos keltirish

APAToʻychiyev, Baxtiyorjon (2026). MUSTAQILLIKNING DASTLABKI YILLARIDA O‘ZBEKISTONDA AMIR TEMUR SIYMOSINING MILLIY DAVLATCHILIK TIMSOLIGA AYLANISHI: SABABLARI, NATIJALARI VA TARIXSHUNOSLIKKA TA’SIRI. FarDU ilmiy xabarlari, 7(5), 34-43. https://journal.fdu.uz/main/article/7635
GOST (OAK)Toʻychiyev, Baxtiyorjon MUSTAQILLIKNING DASTLABKI YILLARIDA O‘ZBEKISTONDA AMIR TEMUR SIYMOSINING MILLIY DAVLATCHILIK TIMSOLIGA AYLANISHI: SABABLARI, NATIJALARI VA TARIXSHUNOSLIKKA TA’SIRI // FarDU ilmiy xabarlari. – 2026. – T. 7, № 5. – B. 34-43.
MLAToʻychiyev, Baxtiyorjon. “MUSTAQILLIKNING DASTLABKI YILLARIDA O‘ZBEKISTONDA AMIR TEMUR SIYMOSINING MILLIY DAVLATCHILIK TIMSOLIGA AYLANISHI: SABABLARI, NATIJALARI VA TARIXSHUNOSLIKKA TA’SIRI.” FarDU ilmiy xabarlari, 7(5), 34-43, 2026. https://journal.fdu.uz/main/article/7635
ChicagoToʻychiyev, Baxtiyorjon. “MUSTAQILLIKNING DASTLABKI YILLARIDA O‘ZBEKISTONDA AMIR TEMUR SIYMOSINING MILLIY DAVLATCHILIK TIMSOLIGA AYLANISHI: SABABLARI, NATIJALARI VA TARIXSHUNOSLIKKA TA’SIRI.” FarDU ilmiy xabarlari, 7(5), 34-43 (2026). https://journal.fdu.uz/main/article/7635
HarvardToʻychiyev, Baxtiyorjon (2026) ‘MUSTAQILLIKNING DASTLABKI YILLARIDA O‘ZBEKISTONDA AMIR TEMUR SIYMOSINING MILLIY DAVLATCHILIK TIMSOLIGA AYLANISHI: SABABLARI, NATIJALARI VA TARIXSHUNOSLIKKA TA’SIRI’, FarDU ilmiy xabarlari, 7(5), 34-43. https://journal.fdu.uz/main/article/7635
BibTeX
@article{toychiyevbaxtiyorjon2026,
  title = {MUSTAQILLIKNING DASTLABKI YILLARIDA O‘ZBEKISTONDA AMIR TEMUR SIYMOSINING MILLIY DAVLATCHILIK TIMSOLIGA AYLANISHI: SABABLARI, NATIJALARI VA TARIXSHUNOSLIKKA TA’SIRI},
  author = {Toʻychiyev, Baxtiyorjon},
  journal = {FarDU ilmiy xabarlari},
  year = {2026},
  volume = {7},
  number = {5},
  pages = {34-43},
  url = {https://journal.fdu.uz/main/article/7635}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

FarDU ilmiy xabarlari jurnalidan boshqa maqolalar

FarDU ilmiy xabarlari — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi

Toʻychiyev, Baxtiyorjon — boshqa maqolalari

Tarix sohasidagi boshqa maqolalar

Tarix sohasidagi OAK jurnallari