Актуальность. Асимметричный диметиларгинин (АДМА) - эндогенный ингибитор NO-синтазы и признанный маркер эндотелиальной дисфункции (ЭД), однако его поведение при сочетании стабильной ишемической болезни сердца (ИБС) с метаболически ассоциированной жировой болезнью печени (МАЖБП) изучено фрагментарно.Цель. Оценить диагностическое значение сывороточного АДМА у больных стабильной ИБС и его связь с МАЖБП в рамках метаболомно-ориентированного фенотипирования.Материал и методы. Проспективное аналитическое одномоментное исследование (01.2024–06.2025): 149 больных стабильной стенокардией напряжения I–II ФК (средний возраст 58,04±0,81 года; женщин 59,1%) и 20 здоровых добровольцев. Больные разделены на основную группу - ИБС+МАЖБП (n=72) и группу сравнения - изолированная ИБС (n=77). АДМА определяли методом сэндвич-ИФА со стратификацией: ≤120, 121–160 и >160 нг/мл. Метаболический фенотип описывали индексами TyG, ТГ/ЛПВП, HOMA-IR и ИМТ; МАЖБП верифицировали по AASLD (2023) и EASL (2021) с УЗИ печени и транзиентной эластографией (CAP/LSM).Результаты. Уровень АДМА у больных ИБС в 3,3 раза превышал контроль (374,1±21,0 против 112,5±8,0 нг/мл; p<0,001); высокие значения (>160 нг/мл) выявлены у 73,8% больных и ни у одного здорового. При сочетании ИБС и МАЖБП АДМА достигал 508,92±31,07 против 248,09±19,75 нг/мл при изолированной ИБС (p<0,001), высокий уровень регистрировался у 93,06% против 61,04% больных (OR=8,55; 95% ДИ 3,09–23,6; p<0,001). ROC-анализ подтвердил высокую диагностическую значимость АДМА в отношении МАЖБП: AUC=0,81 (95% ДИ 0,74–0,88; p<0,001), чувствительность 93,1% при пороге >160 нг/мл. Установлены прямые корреляции АДМА с TyG-индексом (rₛ=0,47), ТГ/ЛПВП (rₛ=0,44) и ИМТ (rₛ=0,42); все p<0,001.Заключение. АДМА выступает не изолированным маркером ЭД, а интегральным кардио-гепато-метаболическим биомаркером, уровень которого отражает одновременно тяжесть эндотелиального повреждения, выраженность инсулинорезистентности и вероятность МАЖБП у больных стабильной ИБС.
| Mualliflar | Махкамова М.М., Нуриллаева Н.М., Ортикбоев Ж.О. |
|---|---|
| Jurnal | Гуманитар ва табиий фанлар журнали |
| Nashriyot | EMU University |
| ISSN | 2026-2027, 2181-4007 |
| Nashr sanasi | 2026-09-14 |
| Son | 36 |
| Betlar | 63-68 |
| Til | Rus |
| Ilmiy soha | Tibbiyot |
| Indeksga qo‘shilgan | 2026-09-14 |
асимметричный диметиларгинин, ишемическая болезнь сердца, МАЖБП, эндотелиальная дисфункция, индекс TyG, метаболический фенотип.
| APA | Махкамова М.М., Нуриллаева Н.М., Ортикбоев Ж.О. (2026). МЕТАБОЛОМНО-ОРИЕНТИРОВАННОЕ ФЕНОТИПИРОВАНИЕ СТАБИЛЬНОЙ ИШЕМИЧЕСКОЙ БОЛЕЗНИ СЕРДЦА: СВЯЗЬ АСИММЕТРИЧНОГО ДИМЕТИЛАРГИНИНА С МАЖБП. Гуманитар ва табиий фанлар журнали, (36), 63-68. https://journals.tnmu.uz/index.php/gtfj/article/view/6347 |
|---|---|
| GOST (OAK) | Махкамова М.М., Нуриллаева Н.М., Ортикбоев Ж.О. МЕТАБОЛОМНО-ОРИЕНТИРОВАННОЕ ФЕНОТИПИРОВАНИЕ СТАБИЛЬНОЙ ИШЕМИЧЕСКОЙ БОЛЕЗНИ СЕРДЦА: СВЯЗЬ АСИММЕТРИЧНОГО ДИМЕТИЛАРГИНИНА С МАЖБП // Гуманитар ва табиий фанлар журнали. – 2026. – № 36. – С. 63-68. |
| MLA | Махкамова М.М., Нуриллаева Н.М., Ортикбоев Ж.О. “МЕТАБОЛОМНО-ОРИЕНТИРОВАННОЕ ФЕНОТИПИРОВАНИЕ СТАБИЛЬНОЙ ИШЕМИЧЕСКОЙ БОЛЕЗНИ СЕРДЦА: СВЯЗЬ АСИММЕТРИЧНОГО ДИМЕТИЛАРГИНИНА С МАЖБП.” Гуманитар ва табиий фанлар журнали, (36), 63-68, 2026. https://journals.tnmu.uz/index.php/gtfj/article/view/6347 |
| Chicago | Махкамова М.М., Нуриллаева Н.М., Ортикбоев Ж.О. “МЕТАБОЛОМНО-ОРИЕНТИРОВАННОЕ ФЕНОТИПИРОВАНИЕ СТАБИЛЬНОЙ ИШЕМИЧЕСКОЙ БОЛЕЗНИ СЕРДЦА: СВЯЗЬ АСИММЕТРИЧНОГО ДИМЕТИЛАРГИНИНА С МАЖБП.” Гуманитар ва табиий фанлар журнали, (36), 63-68 (2026). https://journals.tnmu.uz/index.php/gtfj/article/view/6347 |
| Harvard | Махкамова М.М., Нуриллаева Н.М., Ортикбоев Ж.О (2026) ‘МЕТАБОЛОМНО-ОРИЕНТИРОВАННОЕ ФЕНОТИПИРОВАНИЕ СТАБИЛЬНОЙ ИШЕМИЧЕСКОЙ БОЛЕЗНИ СЕРДЦА: СВЯЗЬ АСИММЕТРИЧНОГО ДИМЕТИЛАРГИНИНА С МАЖБП’, Гуманитар ва табиий фанлар журнали, (36), 63-68. https://journals.tnmu.uz/index.php/gtfj/article/view/6347 |
| BibTeX | @article{article2026,
title = {МЕТАБОЛОМНО-ОРИЕНТИРОВАННОЕ ФЕНОТИПИРОВАНИЕ СТАБИЛЬНОЙ ИШЕМИЧЕСКОЙ БОЛЕЗНИ СЕРДЦА: СВЯЗЬ АСИММЕТРИЧНОГО ДИМЕТИЛАРГИНИНА С МАЖБП},
author = {Махкамова М.М., Нуриллаева Н.М., Ортикбоев Ж.О.},
journal = {Гуманитар ва табиий фанлар журнали},
year = {2026},
number = {36},
pages = {63-68},
url = {https://journals.tnmu.uz/index.php/gtfj/article/view/6347}
} |
Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash
Иккиламчи ринопластика ўтказилган беморларни даволаш натижаларини таҳлил қилиш тадқиқотнинг муҳим амалий қисмини ташкил этди. Ушбу гуруҳга аввал ринопластика, септопластика ёки септоринопластика амалиётини ўтказган…
Мақолада ўсмирлик даврида туғма икки томонлама катта болдир суяги аплазияси бўлган беморда тизза бўғими экзартикуляциясидан кейин икки томонлама бирламчи протезлашнинг клиник ва функционал самарадорлиги таҳлил қилинди…
Maqsad. Tizimli qizil bo‘richa (TQB) bilan kasallangan bemorlarni olib borish, monitoring qilish va davolashning zamonaviy strategiyalarini xalqaro klinik tavsiyalar hamda so‘nggi yillarda yakunlangan…
In this review, current evidence on the pathogenesis, prediction, and potential role of ophthalmic artery Doppler and angiogenic biomarkers in pre-eclampsia is considered. Analysis of the available data indicates that…
Ushbu adabiyotlar sharhida autoimmun tireoiditda gipofiz bezining morfologik o'zgarishlari haqidagi zamonaviy ilmiy ma'lumotlar tahlil qilingan. Autoimmun tireoidit fonida rivojlanadigan surunkali gipotireoz teskari…
Maqolada tajribaviy yarali kolitdan keyingi oq zotsiz kalamushlar limfa tugunlarining morfologik va morfometrik ko‘rsatkichlarini qiyosiy o‘rganish natijalari keltirilgan. Tadqiqotda 3, 6 va 12 oylik 120 ta oq zotsiz…
Vaskulyar demensiyada bemorlardagi neyropsixologik buzilishlarni to’g’ri aniqlash va og’irlik darajalarini tog’ri korreksiya qilish bo’yicha olib borilgan tadqiqot natijalari ushbu aqolada o’z aksini topgan…
Maqolada homiladorlik davrida uchraydigan rinit va rinosinusitning klinik kechishi, patofiziologik asoslari, differensial tashxisi hamda ona salomatligiga taʼsiri ilmiy manbalar asosida yoritildi. PubMed, PubMed Central…
Insulin rezistentligi (IR) 2-tip qandli diabet, metabolik sindrom va yurak-qon tomir kasalliklarining rivojlanishida markaziy patofiziologik bo'g'in hisoblanadi. So'nggi yigirma yil davomida o'tkazilgan tadqiqotlar…
Maqolada o‘rta yoshdagi ayollarda, amaliy jihatdan 35–55 yosh oralig‘ida uchraydigan aknening patogenezi va davolashni optimallashtirish masalalari zamonaviy dalillar asosida tahlil qilindi. Katta yoshdagi ayollar…
Гуманитар ва табиий фанлар журнали — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi
Настоящее исследование посвящено разработке алгоритма раннего выявления сенсоневральной тугоухости у детей с использованием методов полимеразной цепной реакции (ПЦР). Обследовано 235 детей с нарушениями слуха, из…
В статье представлены клинические аспекты и диагностические проблемы выявления сенсоневральной тугоухости у новорождённых с перинатальной патологией. Обследовано 115 новорождённых, из которых 35 перенесли асфиксию, а у…
Сенсоневральная тугоухость (СНТ) у детей остаётся одной из наиболее актуальных проблем современной оториноларингологии и медицинской генетики. Ранняя диагностика нарушений слуха играет ключевую роль в предупреждении…
Сенсоневральная тугоухость у новорождённых является одной из ведущих причин нарушения слухоречевого развития и ранней инвалидизации. Наиболее уязвимыми считаются дети, перенёсшие перинатальные осложнения, такие как…
Mazkur eksperimental tadqiqotda yuqori yog‘li ratsion va seftriaksonning lipid hamda uglevod almashinuviga alohida va birgalikdagi ta’siri 160 ta oq zotsiz erkak kalamushda o‘rganildi. Tajriba hayvonlari to‘rtta guruhga…
Мазкур тадқиқотда Тошкет вилоятидаги Ўрта Чирчиқ тумани 25-сонли, Бўка тумани 3-сонли ва 9-сонли давлат мактабгача таълим ташкилотларида 2025 йил ёз мавсумидаги таомномаларнинг озиқ-овқат маҳсулотлари билан…