4-AMINOBUTAN va 4-AMINOSALITSIL kislotalarning 3D metallar bilan aralash amidli kompleks birikmalari: sintez, tuzilish va xossalari bo'yicha adabiyot sharhi

Narimanova, M.R., Abdullayeva, Z.Sh., Kadirova, Sh.A.Kadirova, Shermetova, Ch.A.

Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар · 2026-yil

Annotatsiya

3d-metallarning aminokislota hosilalari bilan koordinatsion birikmalari kimyo fanining dolzarb yo‘nalishlaridan biri bo‘lib, o‘zining xilma-xil tuzilishi, biologik faolligi va katalitik xususiyatlari bilan tadqiqotchilar e'tiborini tortmoqda. Bu birikmalar tibbiyot, farmatsevtika va materialshunoslikda katta salohiyatga ega. Ushbu adabiyot sharhining maqsadi 4-aminobutan va 4-aminosalitsil kislotalarning 3d metallar bilan aralash amidli kompleks birikmalari sintezi, tuzilishi va xossalariga oid so‘nggi ilmiy yutuqlarni tizimlashtirishdir. Tadqiqot uchun Scopus, Web of Science, Google Scholar va O‘zbekiston Respublikasi ilmiy jurnallari bazalaridan foydalanib, 2020-yildan hozirgi kungacha bo‘lgan davrni qamrab olgan tizimli adabiyot qidiruvi o‘tkazildi. Qidiruv “4-aminobutan kislotasi”, “4-aminosalitsil kislotasi”, “3d metallar”, “kompleks birikmalar”, “amidli komplekslar”, “sintez”, “tuzilish”, “xossalar”, “biologik faollik” kabi kalit so‘zlar kombinatsiyalarini o‘z ichiga oldi. O‘tkazilgan tahlil natijalariga ko‘ra, ushbu kompleks birikmalarni sintez qilish, ularning tuzilishini aniqlash va xossalarini o‘rganish bo‘yicha sezilarli yutuqlarga erishilgan. Sintez usullari metall tuzlari va ligandlarning to‘g‘ridan-to‘g‘ri o‘zaro tasirini, shuningdek, amid bog‘lanishini hosil qilish uchun kondensatsiya reaksiyalarini o‘z ichiga oladi. Tuzilishini aniqlashda rentgenostrukturaviy tahlil (XRD) va spektroskopik usullar (IQ, EPR) keng qo‘llaniladi, bu esa oktaedrik, tetraedrik yoki kvadrat-tekis koordinatsion geometriyaga ega komplekslarning aniq molekulyar va kristall tuzilishini aniqlash imkonini beradi. Ushbu tadqiqotlar yangi terapevtik vositalar, diagnostika agentlari va samarali katalizatorlar yaratish uchun muhim asos bo‘lib xizmat qiladi.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarNarimanova, M.R., Abdullayeva, Z.Sh., Kadirova, Sh.A.Kadirova, Shermetova, Ch.A.
JurnalҚўқон ДПИ. Илмий хабарлар
NashriyotҚўқон давлат педагогика институти
ISSN3030-3958
Nashr sanasi2026-09-09
Jild8
Son8
Betlar35-41
TilO‘zbek
DOI10.70728/a.series.tab.v08.i08.004
Indeksga qo‘shilgan2026-09-10

DOI: 10.70728/a.series.tab.v08.i08.004 · Maqolaning asl sahifasi

Kalit so‘zlar

4-aminobutan kislotasi, 4-aminosalitsil kislotasi, 3d metallar, aralash amidli komplekslar, sintez, tuzilish, xossalar, adabiyot sharhi

Iqtibos keltirish

APANarimanova, M.R., Abdullayeva, Z.Sh., Kadirova, Sh.A.Kadirova, & Shermetova, Ch.A. (2026). 4-AMINOBUTAN VA 4-AMINOSALITSIL KISLOTALARNING 3D METALLAR BILAN ARALASH AMIDLI KOMPLEKS BIRIKMALARI: SINTEZ, TUZILISH VA XOSSALARI BO'YICHA ADABIYOT SHARHI. Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар, 8(8), 35-41. https://doi.org/10.70728/a.series.tab.v08.i08.004
GOST (OAK)Narimanova, M.R. va b. 4-AMINOBUTAN VA 4-AMINOSALITSIL KISLOTALARNING 3D METALLAR BILAN ARALASH AMIDLI KOMPLEKS BIRIKMALARI: SINTEZ, TUZILISH VA XOSSALARI BO'YICHA ADABIYOT SHARHI // Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар. – 2026. – T. 8, № 8. – B. 35-41. – DOI: 10.70728/a.series.tab.v08.i08.004.
MLANarimanova, M.R., Abdullayeva, Z.Sh., Kadirova, Sh.A.Kadirova, and Shermetova, Ch.A. “4-AMINOBUTAN VA 4-AMINOSALITSIL KISLOTALARNING 3D METALLAR BILAN ARALASH AMIDLI KOMPLEKS BIRIKMALARI: SINTEZ, TUZILISH VA XOSSALARI BO'YICHA ADABIYOT SHARHI.” Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар, 8(8), 35-41, 2026. https://doi.org/10.70728/a.series.tab.v08.i08.004
ChicagoNarimanova, M.R., Abdullayeva, Z.Sh., Kadirova, Sh.A.Kadirova, and Shermetova, Ch.A. “4-AMINOBUTAN VA 4-AMINOSALITSIL KISLOTALARNING 3D METALLAR BILAN ARALASH AMIDLI KOMPLEKS BIRIKMALARI: SINTEZ, TUZILISH VA XOSSALARI BO'YICHA ADABIYOT SHARHI.” Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар, 8(8), 35-41 (2026). https://doi.org/10.70728/a.series.tab.v08.i08.004
HarvardNarimanova, M.R., Abdullayeva, Z.Sh., Kadirova, Sh.A.Kadirova, and Shermetova, Ch.A (2026) ‘4-AMINOBUTAN VA 4-AMINOSALITSIL KISLOTALARNING 3D METALLAR BILAN ARALASH AMIDLI KOMPLEKS BIRIKMALARI: SINTEZ, TUZILISH VA XOSSALARI BO'YICHA ADABIYOT SHARHI’, Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар, 8(8), 35-41. https://doi.org/10.70728/a.series.tab.v08.i08.004
BibTeX
@article{narimanovamr2026,
  title = {4-AMINOBUTAN VA 4-AMINOSALITSIL KISLOTALARNING 3D METALLAR BILAN ARALASH AMIDLI KOMPLEKS BIRIKMALARI: SINTEZ, TUZILISH VA XOSSALARI BO'YICHA ADABIYOT SHARHI},
  author = {Narimanova, M.R. and Abdullayeva, Z.Sh. and Kadirova, Sh.A.Kadirova and Shermetova, Ch.A.},
  journal = {Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар},
  year = {2026},
  volume = {8},
  number = {8},
  pages = {35-41},
  doi = {10.70728/a.series.tab.v08.i08.004},
  url = {https://doi.org/10.70728/a.series.tab.v08.i08.004}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар jurnalidan boshqa maqolalar

Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi