“Smartchannel” qurilmasini kalibrlash uslubiyoti

M Otaxonov, I Zokirov, A Azizov, X Azizov, A Arifjanov

Irrigatsiya va melioratsiya jurnali · 2026-yil

Annotatsiya

Ushbu maqolada ochiq o‘zanlarda suv sarfini o‘lchashga mo‘ljallangan “SmartChannel” qurilmasining laboratoriya sharoitida metrologik ko‘rsatkichlarini baholash va kalibrlashmetodikasi yoritilgan. Tadqiqot obyekti sifatida balandligi va eni 80×80 sm bo‘lgan qurilma namunasitanlandi. Tajribalar Toshkent viloyati Quyi Chirchiq tumanidagi “SmartSolutionsSystem”MCHJning“Gidravlika va gidrometriya” laboratoriyasida olib borildi. Qurilma tezlik–maydon usuli asosidaishlaydi, ya’ni suv sarfi oqimning o‘rtacha tezligi va tirik kesim yuzasi orqali aniqlanadi. Oqim tezligi8 qatorga joylashtirilgan jami 32 ta ultratovushli datchik yordamida qatlamlar bo‘yicha qayd etiladiva umumiy o‘rtacha tezlik hisoblanadi. Tadqiqot davomida qurilmaning maksimal suv o‘tkazishqobiliyati, elektromagnit etalon suv sarfini o‘lchash vositasi va hajmiy usul bilan solishtirishdagixatoliklari aniqlandi. Dastlabki sinovlarda maksimal suv sarfi 799,23 l/s bo‘lib, xatoliklar 5,98%dan14,30 % gacha yetdi. Bu holat yuqori sarf rejimlarida qurilmaning boshlang‘ich hisoblashalgoritmini takomillashtirish zarurligini ko‘rsatdi. Shu sababli etalon va hajmiy usul natijalari asosidakalibrlash koeffitsienti ishlab chiqilib, qurilma dasturiga kiritildi. Kalibrlashdan so‘ng maksimal suvsarfi 890,57 l/s gacha oshdi, xatoliklar esa 2,47 % dan +2,37 % gacha kamaydi. Natijalar qurilmaniqiyoslash va kalibrlash uning aniqligini sezilarli yaxshilashini, ochiq o‘zanlarda suv sarfini raqamliusulda ishonchli o‘lchash uchun ilmiy-amaliy asos yaratishini ko‘rsatdi, shuningdek qurilmani kengamaliyotga samarali joriy etish imkoniyatlarini ilmiy asoslashga xizmat qiladi.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarM Otaxonov, I Zokirov, A Azizov, X Azizov, A Arifjanov
JurnalIrrigatsiya va melioratsiya jurnali
NashriyotТошкент ирригация ва мелиорация институти
ISSN2181-8584, 2181-1369
Nashr sanasi2026-07-07
Jild12
Son2
Betlar59-71
TilO‘zbek
DOI10.35938/im-2026-12-00006
Indeksga qo‘shilgan2026-09-02

DOI: 10.35938/im-2026-12-00006 · Maqolaning asl sahifasi · PDF

Iqtibos keltirish

APAM Otaxonov, I Zokirov, A Azizov, X Azizov, & A Arifjanov (2026). “SMARTCHANNEL” QURILMASINI KALIBRLASH USLUBIYOTI. Irrigatsiya va melioratsiya jurnali, 12(2), 59-71. https://doi.org/10.35938/im-2026-12-00006
GOST (OAK)M Otaxonov va b. “SMARTCHANNEL” QURILMASINI KALIBRLASH USLUBIYOTI // Irrigatsiya va melioratsiya jurnali. – 2026. – T. 12, № 2. – B. 59-71. – DOI: 10.35938/im-2026-12-00006.
MLAM Otaxonov, I Zokirov, A Azizov, X Azizov, and A Arifjanov. ““SMARTCHANNEL” QURILMASINI KALIBRLASH USLUBIYOTI.” Irrigatsiya va melioratsiya jurnali, 12(2), 59-71, 2026. https://doi.org/10.35938/im-2026-12-00006
ChicagoM Otaxonov, I Zokirov, A Azizov, X Azizov, and A Arifjanov. ““SMARTCHANNEL” QURILMASINI KALIBRLASH USLUBIYOTI.” Irrigatsiya va melioratsiya jurnali, 12(2), 59-71 (2026). https://doi.org/10.35938/im-2026-12-00006
HarvardM Otaxonov, I Zokirov, A Azizov, X Azizov, and A Arifjanov (2026) ‘“SMARTCHANNEL” QURILMASINI KALIBRLASH USLUBIYOTI’, Irrigatsiya va melioratsiya jurnali, 12(2), 59-71. https://doi.org/10.35938/im-2026-12-00006
BibTeX
@article{motaxonov2026,
  title = {“SMARTCHANNEL” QURILMASINI KALIBRLASH USLUBIYOTI},
  author = {M Otaxonov and I Zokirov and A Azizov and X Azizov and A Arifjanov},
  journal = {Irrigatsiya va melioratsiya jurnali},
  year = {2026},
  volume = {12},
  number = {2},
  pages = {59-71},
  doi = {10.35938/im-2026-12-00006},
  url = {https://doi.org/10.35938/im-2026-12-00006}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

Irrigatsiya va melioratsiya jurnali jurnalidan boshqa maqolalar

Irrigatsiya va melioratsiya jurnali — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi

M Otaxonov — boshqa maqolalari