Konstruksion grammatikaning kognitiv tilshunoslikka qo‘shgan hissasi va farqlari

Komilova, Malikaxon

Қўқон университети хабарномаси · 2025-yil

Annotatsiya

Ushbu maqolada zamonaviy lingvistika yo‘nalishlaridan biri bo‘lgan konstruksion grammatika hamda kognitiv tilshunoslik o‘rtasidagi uyg‘unlik va farqlar tahlil qilinadi. Konstruksion grammatika “konstruksiya”ni asosiy lingvistik birlik sifatida qarar ekan, so‘z, so‘z birikmasi va grammatik shakllarning shakl-semantik xususiyatlarini chuqur o‘rganishni maqsad qiladi. Kognitiv tilshunoslik esa bu shakllar ortida yotgan bilish jarayonlari, metafora va metonimiyaga asoslangan ma’no transferlari, madaniy kontekst hamda konseptual strukturalarni sharhlaydi. Mazkur uyg‘unlashuv tilda kuzatiladigan o‘zaro bog‘liq jarayonlarning to‘liq va izchil tahlil qilinishiga xizmat qiladi. Konstruksion yondashuv real nutq strukturalarining vazifaviy va funksional tomonlarini yoritib bersa, kognitiv yondashuv ularning mental asoslarini izohlashni taklif etadi. Natijada tilshunoslikdagi nazariy ko‘lam yanada kengayib, kommunikativ jarayonning shakl-semantik va bilish-ma’no jihatlari yaxlit holda tadqiq etilishiga imkon yaratiladi. Bunday integratsiya orqali lingvistik xulosalarni madaniy, psixologik va ijtimoiy omillar bilan ham bog‘lash imkoni tug‘iladi, natijada til fenomenining murakkab tabiatini yaxlit tarzda tushunish imkoniyati aniq ifodalanadi.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarKomilova, Malikaxon
JurnalҚўқон университети хабарномаси
NashriyotҚўқон университети
ISSN2181-1695
Nashr sanasi2025-03-30
Jild14
Betlar195-198
TilO‘zbek
Ilmiy sohaFilologiya
Indeksga qo‘shilgan2026-08-26

Maqolaning asl sahifasi

Kalit so‘zlar

konstruksion grammatika, kognitiv tilshunoslik, konstruksiya, bilish jarayonlari, metafora, metonimiya, konseptual model, diskurs, shakl-semantik birlik, madaniy kontekst

Ilmiy soha

Filologiya

Iqtibos keltirish

APAKomilova, Malikaxon (2025). KONSTRUKSION GRAMMATIKANING KOGNITIV TILSHUNOSLIKKA QO‘SHGAN HISSASI VA FARQLARI. Қўқон университети хабарномаси, 14, 195-198. https://www.herald.kokanduni.uz/index.php/public_html/article/view/1162
GOST (OAK)Komilova, Malikaxon KONSTRUKSION GRAMMATIKANING KOGNITIV TILSHUNOSLIKKA QO‘SHGAN HISSASI VA FARQLARI // Қўқон университети хабарномаси. – 2025. – T. 14. – B. 195-198.
MLAKomilova, Malikaxon. “KONSTRUKSION GRAMMATIKANING KOGNITIV TILSHUNOSLIKKA QO‘SHGAN HISSASI VA FARQLARI.” Қўқон университети хабарномаси, 14, 195-198, 2025. https://www.herald.kokanduni.uz/index.php/public_html/article/view/1162
ChicagoKomilova, Malikaxon. “KONSTRUKSION GRAMMATIKANING KOGNITIV TILSHUNOSLIKKA QO‘SHGAN HISSASI VA FARQLARI.” Қўқон университети хабарномаси, 14, 195-198 (2025). https://www.herald.kokanduni.uz/index.php/public_html/article/view/1162
HarvardKomilova, Malikaxon (2025) ‘KONSTRUKSION GRAMMATIKANING KOGNITIV TILSHUNOSLIKKA QO‘SHGAN HISSASI VA FARQLARI’, Қўқон университети хабарномаси, 14, 195-198. https://www.herald.kokanduni.uz/index.php/public_html/article/view/1162
BibTeX
@article{komilovamalikaxon2025,
  title = {KONSTRUKSION GRAMMATIKANING KOGNITIV TILSHUNOSLIKKA QO‘SHGAN HISSASI VA FARQLARI},
  author = {Komilova, Malikaxon},
  journal = {Қўқон университети хабарномаси},
  year = {2025},
  volume = {14},
  pages = {195-198},
  url = {https://www.herald.kokanduni.uz/index.php/public_html/article/view/1162}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

Қўқон университети хабарномаси jurnalidan boshqa maqolalar

Қўқон университети хабарномаси — barcha maqolalar · 2025-yil arxivi

Filologiya sohasidagi boshqa maqolalar

Filologiya sohasidagi OAK jurnallari