Matn tushunchasining lingvistik talqinlari va zamonaviy matn lingvistikasining nazariy asoslari

Elmira Norboboyevna, Hayitova

Science time · 2026-yil

Annotatsiya

Mazkur maqolada matn tushunchasining jahon va o‘zbek tilshunosligida shakllanish bosqichlari hamda uning lingvistik mohiyati qiyosiy-nazariy jihatdan tahlil qilinadi. Tadqiqot davomida rus, nemis, chex, fransuz hamda o‘zbek tilshunoslari tomonidan ilgari surilgan matn nazariyasiga oid qarashlar tizimli ravishda o‘rganildi. Xususan, I.R. Galperin, O.I. Moskalskaya, T. van Dijk, M.A.K. Halliday, R. Barth, M. Hakimov, A. Mamajonov, N. Turniyozov va boshqa olimlarning ilmiy konsepsiyalari qiyosiy tahlil qilindi. Tadqiqotda matnning kommunikativ, pragmatik, semantik hamda strukturaviy xususiyatlari zamonaviy matn lingvistikasi nuqtai nazaridan baholandi. Shuningdek, matnning til tizimidagi o‘rni, uning sintaktik birlik sifatidagi maqomi hamda diskurs bilan o‘zaro munosabatlari yoritildi. Olingan natijalar matn tushunchasi bugungi kunda faqat gaplar yig‘indisi emas, balki kommunikativ maqsad, semantik yaxlitlik, pragmatik yo‘nalish va strukturaviy bog‘liqlikni mujassamlashtiruvchi murakkab lingvistik birlik ekanligini ko‘rsatadi. Tadqiqot natijalari matn lingvistikasi bo‘yicha olib boriladigan keyingi ilmiy izlanishlar uchun nazariy asos bo‘lib xizmat qiladi.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarElmira Norboboyevna, Hayitova
JurnalScience time
NashriyotАжиниёз номидаги Нукус давлат педагогика институти
ISSN2992-8850
Nashr sanasi2026-07-28
Jild4
Son7/2
Betlar161-165
TilO‘zbek
Ilmiy sohaFilologiya
DOI10.66345/st.7050
Indeksga qo‘shilgan2026-08-27

DOI: 10.66345/st.7050 · Maqolaning asl sahifasi

Kalit so‘zlar

matn, matn lingvistikasi, pragmatika, kommunikativ birlik, diskurs, sintaktik butunlik, semantika, kohezivlik, kogerentlik, matn strukturasi, lingvistik tahlil, funksional yondashuv.

Ilmiy soha

Filologiya

Iqtibos keltirish

APAElmira Norboboyevna, Hayitova (2026). MATN TUSHUNCHASINING LINGVISTIK TALQINLARI VA ZAMONAVIY MATN LINGVISTIKASINING NAZARIY ASOSLARI. Science time, 4(7/2), 161-165. https://doi.org/10.66345/st.7050
GOST (OAK)Elmira Norboboyevna, Hayitova MATN TUSHUNCHASINING LINGVISTIK TALQINLARI VA ZAMONAVIY MATN LINGVISTIKASINING NAZARIY ASOSLARI // Science time. – 2026. – T. 4, № 7/2. – B. 161-165. – DOI: 10.66345/st.7050.
MLAElmira Norboboyevna, Hayitova. “MATN TUSHUNCHASINING LINGVISTIK TALQINLARI VA ZAMONAVIY MATN LINGVISTIKASINING NAZARIY ASOSLARI.” Science time, 4(7/2), 161-165, 2026. https://doi.org/10.66345/st.7050
ChicagoElmira Norboboyevna, Hayitova. “MATN TUSHUNCHASINING LINGVISTIK TALQINLARI VA ZAMONAVIY MATN LINGVISTIKASINING NAZARIY ASOSLARI.” Science time, 4(7/2), 161-165 (2026). https://doi.org/10.66345/st.7050
HarvardElmira Norboboyevna, Hayitova (2026) ‘MATN TUSHUNCHASINING LINGVISTIK TALQINLARI VA ZAMONAVIY MATN LINGVISTIKASINING NAZARIY ASOSLARI’, Science time, 4(7/2), 161-165. https://doi.org/10.66345/st.7050
BibTeX
@article{elmiranorboboyevnahayitova2026,
  title = {MATN TUSHUNCHASINING LINGVISTIK TALQINLARI VA ZAMONAVIY MATN LINGVISTIKASINING NAZARIY ASOSLARI},
  author = {Elmira Norboboyevna, Hayitova},
  journal = {Science time},
  year = {2026},
  volume = {4},
  number = {7/2},
  pages = {161-165},
  doi = {10.66345/st.7050},
  url = {https://doi.org/10.66345/st.7050}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

Science time jurnalidan boshqa maqolalar

Science time — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi

Filologiya sohasidagi boshqa maqolalar

Filologiya sohasidagi OAK jurnallari