Mazkur maqolada matn tushunchasining jahon va o‘zbek tilshunosligida shakllanish bosqichlari hamda uning lingvistik mohiyati qiyosiy-nazariy jihatdan tahlil qilinadi. Tadqiqot davomida rus, nemis, chex, fransuz hamda o‘zbek tilshunoslari tomonidan ilgari surilgan matn nazariyasiga oid qarashlar tizimli ravishda o‘rganildi. Xususan, I.R. Galperin, O.I. Moskalskaya, T. van Dijk, M.A.K. Halliday, R. Barth, M. Hakimov, A. Mamajonov, N. Turniyozov va boshqa olimlarning ilmiy konsepsiyalari qiyosiy tahlil qilindi. Tadqiqotda matnning kommunikativ, pragmatik, semantik hamda strukturaviy xususiyatlari zamonaviy matn lingvistikasi nuqtai nazaridan baholandi. Shuningdek, matnning til tizimidagi o‘rni, uning sintaktik birlik sifatidagi maqomi hamda diskurs bilan o‘zaro munosabatlari yoritildi. Olingan natijalar matn tushunchasi bugungi kunda faqat gaplar yig‘indisi emas, balki kommunikativ maqsad, semantik yaxlitlik, pragmatik yo‘nalish va strukturaviy bog‘liqlikni mujassamlashtiruvchi murakkab lingvistik birlik ekanligini ko‘rsatadi. Tadqiqot natijalari matn lingvistikasi bo‘yicha olib boriladigan keyingi ilmiy izlanishlar uchun nazariy asos bo‘lib xizmat qiladi.
| Mualliflar | Elmira Norboboyevna, Hayitova |
|---|---|
| Jurnal | Science time |
| Nashr sanasi | 2026-07-28 |
| Jild | 4 |
| Son | 7/2 |
| Betlar | 161-165 |
| Til | Ingliz |
| DOI | 10.66345/st.7050 |
DOI: 10.66345/st.7050 · Maqolaning asl sahifasi
matn, matn lingvistikasi, pragmatika, kommunikativ birlik, diskurs, sintaktik butunlik, semantika, kohezivlik, kogerentlik, matn strukturasi, lingvistik tahlil, funksional yondashuv.
Mazkur maqolada umumiy o‘rta ta’lim maktablarining 7–8-sinf o‘quvchilarida kommunikativ kompetensiyani rivojlantirishda interfaol metodlardan foydalanishning pedagogik samaradorligi tahlil qilinadi. Tadqiqot davomida…
Maqolada o‘zbek va ingliz tillarida metaforalarning strukturaviy, semantik, kognitiv va pragmatik xususiyatlari qiyosiy tahlil qilinadi. Metafora faqat badiiy bezak vositasi emas, balki insonning borliqni…
Mazkur maqolada Jamila Ergasheva hikoyalarida davr va qahramon muammosining badiiy talqini tahlil qilinadi. “Boybichcha”, “Gap”, “Qaytish azobi” hikoyalari misolida zamon ruhi hamda inson ruhiyati o‘rtasidagi…
This article presents a comparative study of the theoretical foundations, structural features, and functional use of lexical meaning in the English and Uzbek languages. Within the scope of the research, the semantic…
Mazkur maqolada ingliz tilini o‘qitish jarayonida bo‘lajak o‘qituvchilarning plurimadaniy kompetensiyasini rivojlantirishda sun’iy intellekt texnologiyalarining pedagogik imkoniyatlari tahlil qilingan. Zamonaviy…
Ushbu maqolada Alisher Navoiyning “Saddi Iskandariy” dostonida Iskandar obrazining manbalari, badiiy talqini va g‘oyaviy-falsafiy xususiyatlari tahlil qilinadi. Iskandar timsolining tarixiy, diniy va adabiy manbalari…
Ushbu maqolada ona tili darslarida 5-7-sinf o‘quvchilarining kreativ fikrlashini rivojlantirish uchun esse yozish bo‘yicha mashq va topshiriqlar tizimi bayon etilgan. Ushbu mashq va topshiriqlar amaliyotda…
Mazkur maqolada Nazar Eshonqulning “Tun panjaralari” qissasida psixologik tasvir va badiiy uslub uyg‘unligi tahlil qilinadi. Asarda inson ruhiyati, yolg‘izlik va ichki kechinmalar yoritiladi.
Ushbu maqolada komponent tahlil asosida til ichidagi va tillararo lakunalarni aniqlash metodologiyasi ishlab chiqiladi. Leksema ma’nosini integral, differensial, konnotativ va pragmatik semalarga ajratish, semantik…
Ushbu ishning maqsadi hadislarning insonning ma’nan shakllanishidagi rolini tadqiq etishdan iboratdir. Maqolada hadislarning genezisi, shaxs kamolotidagi ahamiyati, bugungi kundagi dolzarbligi haqida mulohaza va…