Mazkur maqola «shame» va «uyat» konseptlarining ontolingvistik xususiyatlarini qiyosiy-lingvokulturologik aspektda o‘rganadi. Tadqiqot bolalar, o‘smirlar va kattalar nutqiy faoliyatida ushbu konseptlarning turli freym tuzilmalarida qanday namoyon bo‘lishini tahlil qiladi. Shu bilan birga, «shame/uyat» konseptining individual va kollektiv o‘lchovlari, lingvokulturologik kategoriyalar doirasidagi semantik-pragmatik xususiyatlari muhokama qilinadi. Tadqiqot natijalari ko‘rsatadiki, ingliz lingvokulturasida «shame» asosan individual, ichki kechinma sifatida, o‘zbek lingvokulturasida esa «uyat» ijtimoiy-kollektiv me'yor va nazorat mexanizmi sifatida kuchliroq ifodalanadi. Ontolingvistik yondashuv ushbu konseptlarning ontogenez jarayonida qanday shakllanishini va yosh bosqichlariga ko‘ra semantik-freym o‘zgarishlarini ochib berishga imkon beradi.
| Mualliflar | Shakhodat Omonova , Abdusalom qizi |
|---|---|
| Jurnal | Science time |
| Nashr sanasi | 2026-07-05 |
| Jild | 4 |
| Son | 7/1 |
| Betlar | 48-51 |
| Til | Ingliz |
| DOI | 10.66345/st.6901 |
DOI: 10.66345/st.6901 · Maqolaning asl sahifasi
shame, uyat, konsept, ontolingvistika, freym, lingvokulturologiya, individual-kollektiv xususiyat, bolalar nutqi, o‘smirlar nutqi, qiyosiy tilshunoslik.
Mazkur maqolada ingliz va o‘zbek tillaridagi rang nomlari asosida shakllangan toponimlar qiyosiy-lingvokulturologik jihatdan tadqiq etiladi. Rang komponentli joy nomlarining struktur-semantik xususiyatlari, nominativ…
Ushbu tadqiqot kompyuter lingvistikasining yangi yoʻnalishi – algoritmik etimologiya fenomenining nazariy-uslubiy asoslarini belgilash va lisoniy tabiatini ochib berishga qaratilgan. Ishda korpus lingvistikasi…
Mazkur maqolada Oybekning “Navoiy” romanidagi ayollar obrazining xarakter va ruhiyati tasviri muhokama ostiga olingan. Asarda tasvirlangan Xadichabegim, Poyanda Sultonbegim, Ruqiyabegim, Dildor hamda boshqa ayol…
Ushbu maqolada o‘zbek muloqot madaniyatida “taklif” nutqiy janrining funksional-pragmatik xususiyatlari ingliz muloqot madaniyati bilan chog‘ishtirma aspektda tahlil qilinadi. “Taklif” nutqiy janri kundalik muloqot…
Mаzkur mаqolаdа o‘zbek tilidаgi qаrindoshlik аtаmаlаrining аntroposentrik xususiyаtlаri zаmonаviy tilshunoslikning аntroposentrik pаrаdigmаsi doirаsidа tаhlil qilinаdi. Qаrindoshlik аtаmаlаri biologik yoki geneаlogik…
Ushbu maqolada arab tilidagi sinonimik munosabatlarning lingvistik tabiati, ularning shakllanish omillari hamda leksik-semantik tizimdagi o‘rni ilmiy jihatdan tahlil qilinadi. Arab tili qadimiy yozma an'anaga ega…
Mazkur maqolada hozirgi o‘zbek hikoyachiligida milliy kolorit va milliy qadriyatlarning badiiy talqini ilmiy-nazariy jihatdan tahlil qilinadi. Natijalar shuni ko‘rsatadiki, milliy kolorit badiiy asarlarda…
Mazkur maqolada arab tili sintaksisida muhim grammatik vositalardan biri hisoblangan "أَنْ" (an) yuklamasining hazf (ellipsis) etilish mexanizmlari, ularning strukturaviy hamda funksional xususiyatlari kompleks…
Maqolada tarixiy shaxs obrazini badiiy adabiyotda talqin etish masalasi ilmiy-nazariy jihatdan tahlil qilinadi. Tadqiqotning maqsadi — Sulton Jaloliddin Manguberdi obrazining tarixiy haqiqat va badiiy talqin…
. В статье рассматриваются семантические, структурные и словообразовательные особенности психологической терминологии как важной составляющей современного научного языка. Психологическая терминология представляет собой…