Ushbu maqolada badiiy tarjimaning eng qiziqarli va murakkab masalalaridan biri — asardagi milliy ruh va milliy koloritni boshqa tilga oʻgirish muammolari oʻrganiladi. Bugungi globallashuv zamonida tarjima shunchaki soʻzlarni almashtirish emas, balki ikki xalq madaniyatini oʻzaro tanishtirish vositasidir. Har bir millatning turmush tarzi, feʼl-atvori va dunyoqarashi uning adabiyotida aks etadi. Shuning uchun badiiy asarni tarjima qilayotganda undagi milliy muhitni saqlab qolish juda muhim, aks holda asar oʻzining jozibasini yoʻqotib, oddiy matnga aylanib qoladi. Maqolada milliy ruhni shakllantiruvchi asosiy vositalar — realiyalar (taomlar, kiyimlar, urf-odatlar) va xalq iboralari tarjimasidagi muammolar tahlil qilingan. Masalan, oʻzbek adabiyotidagi "kelin salom" yoki "beshik toʻyi" kabi soʻzlarni chet tiliga shunchaki silliqlab oʻgirish oʻzbek madaniyati jozibasini yoʻqotadi. Maqolada bunday soʻzlarni transliteratsiya qilish (asl holicha qoldirish) va matn ostida izoh berish eng toʻgʻri yoʻl ekanligi misollar bilan koʻrsatilgan. Shuningdek, xalq iboralarini soʻzma-soʻz tarjima qilish gʻalizlikka olib kelishi va ularga mos muqobillar topish lozimligi taʼkidlangan. Xulosa qilib aytganda, tarjimon matnni tushunarsiz milliy soʻzlar bilan toʻldirib ham yubormasligi, shu bilan birga, asarni haddan tashqari silliqlab yubormasligi, yaʼni "meʼyor"ni saqlashi shart. Maqoladan filologiya yoʻnalishi talabalari va tarjima bilan shugʻullanuvchilar amaliy qoʻllanma sifatida foydalanishlari mumkin.
| Mualliflar | Musharrafxon, Imomaliyeva |
|---|---|
| Jurnal | Science time |
| Nashr sanasi | 2026-05-24 |
| Jild | 4 |
| Son | 5/2 |
| Betlar | 388-397 |
| Til | Ingliz |
| DOI | 10.66345/stj.v4i5/2.6254 |
DOI: 10.66345/stj.v4i5/2.6254 · Maqolaning asl sahifasi
Badiiy tarjima, milliy ruh, milliy kolorit, iboralar tarjimasi, adekvatlik, matn osti izohi, tarjimon mahorati.
Ushbu maqolada qoraqalpoq adabiyotida 1980-yillarda yozilgan yumoristik va satirik povestlar tahlil qilinib, yumor va satira janr sifatida oʻrganildi. Yumoristik va satirik povestlarning oʻziga xos belgilari…
Ushbu maqolada fanlarning interatsiya integratsiya jarayoni, antropolingvistik nazariyalarning va tilning “inson+til+olam” modeli asosidagi tadqiq yo‘nalishlari, bugungi kundagi ustivor yo‘nalishlar, mental…
Ushbu maqolada qoraqalpoq adabiyotshunosligi va folklorshunosligida epik an’analarning o‘rganilish tarixi, transformatsiya bosqichlari hamda uning yozma adabiyot bilan o‘zaro aloqalari tahlil qilingan. Tadqiqotda…
Mazkur maqolada Erpo‘lat Baxtning “Vatansevar Nurbeka” dostoni badiiy-estetik jihatdan tahlil qilinadi. Asarda yaratilgan Nurbeka obrazi orqali vatanparvarlik, fidoyilik, milliy g‘urur va ma’naviy jasorat g‘oyalari…
This article discusses the main types of corpus-based activities used in vocabulary teaching in foreign language education. It highlights the role of language corpora in improving learners’ lexical competence through…
Maqolada tilning barcha sathlarida tadqiqot ob’ekti bo‘lgan hamda murakkab birlik hisoblangan til birligi bo‘lgan so‘zning ma’no tuzilishi, mazmun mundarijasi o‘zaro munosabatdorlikda pragmatik jihatdan presuppozitsiya…
Successful language learning largely depends on the educational environment and the methodological conditions created during the teaching process. This article explores the pedagogical conditions necessary for the…
Mazkur maqolada boshlang‘ich ta’lim tizimida jahon ta’lim texnologiyalaridan foydalanishning pedagogik ahamiyati hamda ularni amaliyotga joriy etish jarayonida uchraydigan muammolar tahlil qilinadi. Tadqiqot davomida…
Ushbu maqolada olmosh so‘z turkumini o‘qitishda pragmatik yondashuvning nazariy asoslari va amaliy imkoniyatlari yoritiladi. Pragmatik yondashuv til birliklarini faqat grammatik shakl sifatida emas, balki real nutq…
Ushbu maqolada Musiqa ta’limida baxshi kuylarini o‘qitish asosida o‘quvchilarning ijodiy faolligini oshirish texnologiyasi mavzusini zamonaviy pedagogik texnologiyalar asosida o‘qitish yondashuvlari tahlil qilinadi…