Ushbu maqola maqola o‘zbek tilidagi kulolchilik leksikasining tarixiy taraqqiyotida tillararo aloqalarning tutgan o‘rni va leksik o‘zlashma jarayonlarining genezisini tadqiq etishga bag‘ishlangan. Tadqiqotda o‘zbek kulolchilik atamalari tarkibida fors-tojik, arab, mo‘g‘ul, xitoy va rus tillaridan o‘zlashgan leksik birliklarning hududiy taqsimoti, semantik moslashuvi va fonetik adaptatsiyasi xususiyatlari areal-tipologik hamda etimologik metodlar yordamida o‘rganildi. Tadqiqot natijalariga ko‘ra, o‘zbek kulolchilik leksikasining 42% ga yaqini o‘zlashma so‘zlardan iborat bo‘lib, ulardan eng katta ulush fors-tojik (24,8%) va arab (9,3%) tillariga to‘g‘ri keladi. Ushbu o‘zlashmalar, asosan, IX–XII asrlardagi Markaziy Osiyo madaniy uyg‘onish davrida shakllangan va kulolchilik hunarining texnologik takomillashuvi bilan bevosita bog‘liqdir.
| Mualliflar | Sherzod Norqo‘ziyevich, Sariyev |
|---|---|
| Jurnal | Science time |
| Nashriyot | Ажиниёз номидаги Нукус давлат педагогика институти |
| ISSN | 2992-8850 |
| Nashr sanasi | 2026-05-17 |
| Jild | 4 |
| Son | 5/1 |
| Betlar | 355-361 |
| Til | O‘zbek |
| Ilmiy soha | Filologiya |
| DOI | 10.66345/stj.v4i5/1.6193 |
| Indeksga qo‘shilgan | 2026-08-27 |
DOI: 10.66345/stj.v4i5/1.6193 · Maqolaning asl sahifasi
areal lingvistika, arabizmlar, tillarning o‘zaro aloqasi, til kontaktlari, leksik o‘zlashma, kulolchilik leksikasi, fors-tojik o‘zlashmalari, fonetik adaptatsiya, sotsiolingvistika, semantik moslashuv, hunarmandchilik terminologiyasi.
| APA | Sherzod Norqo‘ziyevich, Sariyev (2026). TILLARNING O‘ZARO ALOQASI VA KULOLCHILIK LEKSIKASI. Science time, 4(5/1), 355-361. https://doi.org/10.66345/stj.v4i5/1.6193 |
|---|---|
| GOST (OAK) | Sherzod Norqo‘ziyevich, Sariyev TILLARNING O‘ZARO ALOQASI VA KULOLCHILIK LEKSIKASI // Science time. – 2026. – T. 4, № 5/1. – B. 355-361. – DOI: 10.66345/stj.v4i5/1.6193. |
| MLA | Sherzod Norqo‘ziyevich, Sariyev. “TILLARNING O‘ZARO ALOQASI VA KULOLCHILIK LEKSIKASI.” Science time, 4(5/1), 355-361, 2026. https://doi.org/10.66345/stj.v4i5/1.6193 |
| Chicago | Sherzod Norqo‘ziyevich, Sariyev. “TILLARNING O‘ZARO ALOQASI VA KULOLCHILIK LEKSIKASI.” Science time, 4(5/1), 355-361 (2026). https://doi.org/10.66345/stj.v4i5/1.6193 |
| Harvard | Sherzod Norqo‘ziyevich, Sariyev (2026) ‘TILLARNING O‘ZARO ALOQASI VA KULOLCHILIK LEKSIKASI’, Science time, 4(5/1), 355-361. https://doi.org/10.66345/stj.v4i5/1.6193 |
| BibTeX | @article{sherzodnorqoziyevichsariyev2026,
title = {TILLARNING O‘ZARO ALOQASI VA KULOLCHILIK LEKSIKASI},
author = {Sherzod Norqo‘ziyevich, Sariyev},
journal = {Science time},
year = {2026},
volume = {4},
number = {5/1},
pages = {355-361},
doi = {10.66345/stj.v4i5/1.6193},
url = {https://doi.org/10.66345/stj.v4i5/1.6193}
} |
Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash
Ushbu maqolada ingliz tili fonetikasini boshlang‘ich bosqichlarda o‘qitishda qo‘shiq va qofiyalarning didaktik ahamiyati tahlil qilinadi. Tadqiqot davomida qo‘shiq va ritmik matnlarning o‘quvchilarning talaffuz…
Writing is considered one of the most challenging language skills for learners of English as a Foreign Language (EFL). Unlike speaking or listening, writing requires learners to demonstrate grammatical accuracy, lexical…
Mazkur maqolada taniqli adabiyotshunos olim Hamid Olimjonning ilmiy-tanqidiy qarashlari asosida mutafakkir Alisher Navoiy shaxsiyati va ijodidagi insoniylik, gumanizm, sahovat hamda vafo kabi yuksak axloqiy…
Maqola rahbar ayollarning liderlik salohiyatini har tomonlama tahlil qiladi, ularning o‘ziga xos kuchli tomonlari, jumladan, empatiya, kommunikatsiya ko‘nikmalari va qaror qabul qilishdagi yondashuvlarini ko‘rib…
Mazkur maqolada yozma nutqni rivojlantirishda qo‘llaniladigan topshiriqlar tizimi, ularning tasnifi, metodik asoslari hamda o‘quvchilarda shakllantiradigan kompetensiyalari tahlil qilinadi. Yozma nutqning…
Ushbu maqolada o‘zbek onomastikasining ko‘p tadqiq etilgan bo‘limidan biri antroponimika va uning birliklari to‘g‘risida, antroponimika va antroponimiya, tarixiy antroponimiya, bu borada tadqiqot ishi olib borgan…
Ushbu maqolada yetuk yozuvchimiz, romanchiligimiz asoschisi –Abdulla Qodiriyning “Mehrobdan chayon” romanidagi ichki sarlavhalar, ularning ahamiyati, ularda aks etgan lisoniy va uslubiy jihatlar haqida fikr yuritiladi…
Mazkur maqolada turkiy xalqlar mumtoz adabiyotining yirik namoyandasi Muhammad Sulaymon o‘g‘li Fuzuliy ijodi hamda shaxsiy kutubxonamizda saqlanayotgan “Fuzuliy devoni” qo‘lyozma nusxasining matniy tavsifi va ilmiy…
Mazkur maqolada Zahiriddin Muhammad Boburning “Boburnoma” asarida Mirzo Ulug‘bek haqidagi ma’lumotlar o‘rganilgan. Boburning Ulug‘bek shaxsiga va faoliyatiga munosabati tahlilga tortilgan.
Ushbu maqola Abdurauf Fitratning o‘zbek tili fonetikasiga oid ilmiy qarashlarini tahlil qiladi. 1920-yillarda “Chig‘atoy gurungi” tashkiloti va 1921yilgi Til va imlo qurultoyi doirasida amalga oshirilgan islohotlar…
Science time — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi
Ushbu maqolada ingliz tilini xorijiy til sifatida o‘rganishda yangi so‘zlarni vizual va verbal usullar orqali o‘zlashtirish samaradorligi tahlil qilinadi. Tadqiqotda vizual materiallar (rasmlar, grafik tasvirlar va…
Ushbu maqolada mashina tarjimasi (MT) vositalarining Toshkent Kimyo xalqaro universitetida tahsil olayotgan o‘zbek-ingliz ikki tilli talabalarning ingliz tilidagi yozma ishlarida uchraydigan xatolarga ta’siri…
Maqolada 1892-yilda “Туркестанские ведомости” gazetasida chop etilgan Sattorxon Abdulg'afforovning “Qo'qon xonligining ruslar tomonidan istilo etilishidan oldingi ichki ahvoli haqida qisqacha ocherk” asarining…
This article examines the linguistic units and metaphorical fields that structure English ecological discourse — the texts that construct public understanding of nature and environmental crisis. Drawing on Conceptual…
Maqolada 1929–1930-yillardan boshlab O‘zbekiston SSRda amalga oshirilgan yalpi kollektivlashtirish, “quloqlarni sinf sifatida tugatish” siyosati va majburiy surgunning mahalliy jamiyat hayotiga ta’siri Farg‘ona vodiysi…
Amudaryo quyi oqimidagi sugʻoriladigan hududlarda qishloq xoʻjaligi qurgʻoqchiligini asosan yogʻin emas, balki daryodan olinadigan suv hajmi belgilaydi. Tadqiqotda Xorazm viloyatida bir yillik (2000, 2008, 2011) va…