This research article explores the linguistic, stylistic, and cultural challenges involved in translating Isaac Asimov’s I, Robot (1950) into Russian and Uzbek. Science fiction (SF) poses unique translation problems because of its dense technical vocabulary, imaginative neologisms, and hybrid narrative tone. This study applies a comparative qualitative approach grounded in translation theory — particularly the frameworks of Newmark (1988), Vinay and Darbelnet (1995), and House (2015) — to analyze how translators in two linguistically and culturally distinct contexts interpret Asimov’s speculative world. Using purposive sampling, ten key excerpts from I, Robot were compared across the English, Russian, and Uzbek versions. The analysis focused on the treatment of neologisms, logical modality, stylistic register, and cultural adaptation. Findings reveal that Russian translators generally prioritize semantic fidelity and terminological precision, while Uzbek translators tend toward communicative fluency and cultural domestication. These differences reflect not only linguistic structure but also socio-literary traditions and genre familiarity. The discussion highlights broader implications for translation theory: the need for genre-sensitive strategies, increased translator visibility, and the creation of standardized science fiction terminology in underrepresented languages. This study contributes to translation studies by illustrating how cross-linguistic and cross-cultural translation of speculative fiction exposes the limits of equivalence and the creative potential of linguistic innovation.
| Mualliflar | Khamraeva Rajabovna, Rano |
|---|---|
| Jurnal | Science time |
| Nashr sanasi | 2026-03-15 |
| Jild | 4 |
| Son | 3/2 |
| Betlar | 131-137 |
| Til | Ingliz |
| DOI | 10.66345/stj.v4i3/2.5301 |
DOI: 10.66345/stj.v4i3/2.5301 · Maqolaning asl sahifasi
translation studies, science fiction, Isaac Asimov, I, Robot, Russian translation, Uzbek translation, neologisms, translator visibility, cultural adaptation
The scientific nomenclature of medical terms represents a highly systematized layer of language that bridges medicine, linguistics, and international communication. This study investigates the structural, semantic, and…
Mazkur maqolada Halima Xudoyberdiyeva she’riyatida tabiat obrazining funksional-estetik xususiyatlari tahlil qilinadi. Shoiraning “Kuzgi daraxt” va “Kichik daraxt” she’rlari misolida daraxt obrazining ramziy-falsafiy…
Ushbu maqolada jahon va o‘zbek adabiyotidan o‘rin egallagan asarlar va ulardagi ijodkor shaxs obrazlari tahlil qilingan. Tadqiqotda William Sydney Porterning “So‘ngi yaproq”, Jan Dominik…
Maqolada o‘zbek xalq sehrli ertaklaridagi “olma” obrazi va u bilan bog‘liq syujetlar ko‘plab xalqlar folklorida uchraydigan umumiy badiiy element ekanligini, sehrli ertaklarida uchraydigan tilsim bilan bog‘liq an’anaviy…
Ushbu maqolada Omon Matjon she’riy va nasriy asarlarida qo‘llangan Xorazm vohasi gidronimlarining lingvopoetik imkoniyatlari tahlil qilingan. Badiiy matn lingvopoetikasida onomastik birliklar, xususan, gidronimlar…
Mazkur ilmiy maqolada maqol va matallarning badiiy nutqni ifodali, ta’sirchan hamda mazmunan boy qilishdagi ahamiyati tahlil qilinadi. Xalq og‘zaki ijodining muhim tarkibiy qismi bo‘lgan maqol va matallar asrlar…
Ushbu maqolada badiiy tarjimada erkalash ma’nosini ifodalovchi birliklarning gender-pragmatik funksiyasi “Romeo va Julyetta” hamda “Hamlet” tragediyalari va ularning M. Shayxzoda hamda J. Kamol tarjimalari misolida…
Quyidagi maqolada o‘zbek tiliga arab tilidan kirib kelgan o‘zlashmalar (arabizmlar)ning semantik rivojlanishi va ularni o‘qitishdagi semantizatsiya muammolari tadqiq etiladi. Maqolada so‘z ma’nolarining…
Ushbu maqolada sud-huquqiy matnlar — hukm, qaror va da'vonoma — tizimida ekstralingvistik omillarning matn tuzilishiga ta'siri lingvistik-pragmatik metodologiya asosida o‘rganiladi. Ijtimoiy-kommunikativ kontekst…
Ushbu maqolada o‘zbek satirik adabiyotining yirik vakili Maxmur ijodida badiiy tasvir vositalari, xususan, mubolag‘a va talmeh san’atlarining qo‘llanilish mahorati tahlil qilingan. Shoirning satirik obrazlar yaratishda…