Mazkur maqolada ingliz tilidagi psixolingvistika sohasiga oid atamalar uchun o‘zbek tilida ekvivalentlar yaratish usullari tahlil qilingan. Psixolingvistika – til va psixika o‘zaro aloqasini o‘rganuvchi soha – O‘zbekistonda endi shakllanib kelayotgan bo‘lib, ko‘plab ilmiy tushunchalarni ifodalash uchun mos o‘zbekcha terminlar zarur. Adabiyotlar tahlili asosida termin yaratishning bir necha usullari, semantik (mavjud so‘zga yangi ma’no berish), morfologik (yangi termin yasash uchun affiks qo‘shish), sintaktik (so‘z birikmasi shaklida termin yaratish) hamda xorijiy atamalarni o‘zlashtirish, aniqlangan. Maqolada ushbu usullar psixolingvistik terminlar misolida ko‘rib chiqilib, har birining afzallik va kamchiliklari muhokama qilinadi. Tahlil qismida bilingvizm va ikki tillilik, ichki nutq kabi istilohlar misolida turli usullarning qo‘llanilishi ko‘rsatilgan. Natijalar shuni ko‘rsatadiki, xalqaro atamalarni to‘g‘ridan-to‘g‘ri o‘zlashtirish oson yo‘l bo‘lsa-da, murakkab tushunchalarni o‘zbek tilining ichki imkoniyatlari bilan ifodalash ilmiy matnlarni keng ommaga tushunarliroq qiladi. Xulosa o‘rnida, inglizcha psixolingvistik terminlarni tarjima qilish va yaratishda izchil yondashuv lozimligi, zarur hollarda bir necha usulni uyg‘un qo‘llash orqali eng maqbul ekvivalentlar tanlash zarurligi ta’kidlangan.
| Mualliflar | Tolibjon Ravshanbek o‘g‘li, Ochildiyev, Zayniddin Radjabovich, Narmuratov |
|---|---|
| Jurnal | Science time |
| Nashr sanasi | 2026-01-15 |
| Jild | 4 |
| Son | 1 |
| Betlar | 124-132 |
| Til | Ingliz |
| DOI | 10.66345/stj.v4i1.4769 |
DOI: 10.66345/stj.v4i1.4769 · Maqolaning asl sahifasi
psixolingvistika; terminologiya; ekvivalent tarjima; o‘zlashtirma atama; semantik neologizm; morfologik usul; sintaktik birikma
This article explores productive and interactive forms of enhancing speaking skills within the framework of Bloom’s Taxonomy. Emphasizing higher-order cognitive processes, the study investigates how learners can develop…
Maqolada so‘z o‘zlashuvi butun kompleks jarayon sifatida tahlil qilingan. O‘zlashma so‘zlar bir qolip sifatida namoyon bo‘lib leksikologiya bo‘limining tadqiqot obyekti bo‘lsa ham, shu qolipni ma’noviy hamda mazmuniy…
Ushbu maqolada Amerika va Britaniya ingliz tillari o‘rtasidagi farqlar, xususan, har bir variantga xos bo‘lgan leksik xususiyatlar tadqiq etiladi. Muallif Amerika ingliz tilining shakllanish manbalarini tahlil qiladi…
Mazkur maqolada Yangi O‘zbekiston sharoitida yoshlar g‘oyaviy tarbiyasining strategik ahamiyati yoritilgan. Unda oliy ta’lim muassasalarining yoshlar ma’naviy immunitetini mustahkamlash, milliy va umuminsoniy…
Mazkur maqolada Abdulla Qodiriyning “O‘tkan kunlar” romanidagi ichki sarlavhalarning lisoniy va badiiy xususiyatlari tahlil qilinadi. Shuningdek, ularning badiiy matn tuzilishidagi o‘rni, o‘quvchi idrokiga ta’siri hamda…
Mazkur maqolada o‘zbek tili axborot texnologiyalari terminologiyasida sinonimiya hodisasi lingvistik, terminologik va normativ yondashuvlar asosida keng qamrovda tahlil qilinadi. Tadqiqotda sinonim terminlarning…
Mazkur maqolada hikmatnavislik maktabining asoschisi Ahmad Yassaviy hamda uning izdoshi Qul Ubaydiy ijodida ilm va olimlik mavzusining badiiy-falsafiy talqini tadqiq etiladi. Tadqiqot jarayonida ikki mutafakkir…
Mazkur maqolada zamonaviy tilshunoslikdagi eng muhim nazariy kategoriyalardan biri hisoblangan “konsept” tushunchasining shakllanish tarixi, ilmiy-nazariy asoslari hamda lingvokulturologik talqinlari har tomonlama…
Mazkur ilmiy maqolada globallashuv jarayonlari sharoitida ingliz tili terminologiyasining shakllanishi, rivojlanish dinamikasi va zamonaviy kommunikativ makondagi funksional o‘rni kompleks tahlil qilinadi. So‘nggi…
Mazkur maqola Azim Suyunning she’riyatida takrorning lingvo-poetik jihatlarini, shuningdek, turli xil takroriy modellarning ma’no yaratilishi, affektiv urg‘u va estetik yaxlitlikni ta’minlash orqali poetik bayonot hosil…