Inshootlarni seysmik kuchlar ta’siriga hisoblashda ularning uzunligini hisobga olish masalasi bugungi kun muhandislarini qiziqtirgan dolzarb masalalardan biridir. Ko‘priklarda o‘tkazilgan ko‘plab tadqiqotlar ularning tayanchlari seysmik kuchlar ta’sirida nosinxron tebranishini, zilzila kuchini baholashda yangi yondashuv zarurligini ko‘rsatadi. Tayanchlar tebranishlarining nosinxronligi ham inersion seysmik yuklanishlarning oʻzgarishiga, ham tayanchlarni bir-biriga nisbatan siljishi bilan bogʻliq kvazistatik kuchlarning hosil boʻlishiga olib keladi va bu tayanchlarning siljishiga oʻta sezgir boʻlgan statik noaniq konstruksiyalar uchun dolzarb muammo hisoblanadi. Boʻlib oʻtgan zilzilalar tajribasiga asoslangan holda, aksariyat davlatlar, shu jumladan Rossiya meʼyorlarida, masalan, seysmik jihatdan xavfli hududlarning qoyatoshli gruntlarida sharnirsiz ravoqli gumbazlarni qurish taʼqiqlanadi. Bu gumbazlarga tushadigan seysmik yuklanishlar katta boʻlmasa ham, koʻpincha ularning seysmik taʼsir natijasida shikastlanishi bilan bogʻliq. Shunday qilib, koʻp oraliqli ko‘prik inshootlaridagi shikastlarning tahlili ularni hisoblash usullarini tayanchlarning turli xildagi tebranishlarini hisobga olgan holda oʻziga xos rivojlantirish kerakligini koʻrsatadi. Ushbu maqolada aynan shu mavzuda bajarilgan tadqiqotlar tahlil qilingan.
| Mualliflar | Shermuxamedov, Ulug’bek, G‘ulomov, Doston, Shermukhamedov, Ulugbek, Gulomov, Doston |
|---|---|
| Jurnal | ТАЙИ хабарномаси |
| Nashr sanasi | 2025-12-05 |
| Jild | 2 |
| Son | 3 |
| Betlar | 177-182 |
| Til | O‘zbek |
| DOI | 10.56143/2181-2438-2025-3-177-182 |
DOI: 10.56143/2181-2438-2025-3-177-182 · Maqolaning asl sahifasi
asynchronous oscillation, acceleration field, quasi-static displacements, calculated seismic forces, degree of correlation, coherence coefficient, nosinxron tebranish, tezlanishlar maydoni, kvazistatik siljishlar, hisobiy seysmik kuchlar, korrelyatsiya darajasi, kogerentlik koeffitsiyenti
Ushbu maqolada temir yo‘l transportida harakat xavfsizligini ta’minlashda buksa nazorati tizimlarining ahamiyati va o‘rni tahlil qilingan. “O‘zbekiston temir yo‘llari” AJ tarmog‘ida qo‘llanilayotgan nazorat…
Maqolada O‘zbekiston seysmik faol hududida joylashgan transport inshootlarining zilzilabardoshligini oshirish masalalari yoritilgan. Haqiqiy zilzila yozuvlari asosida ko‘priklarning optimal parametrlarini tanlash va…
Hozirgi vaqtda fazaga sezgir va tonal rels zanjirlari asosan stansiyalarda stansiya uchastkalarini kuzatish uchun ishlatiladi. Hozirgi vaqtda qo'llaniladigan ohangli yo'l sxemalarining izolyatsiyalovchi bo'g'inlari…
Ushbu maqolada Qashqadaryo viloyati misolida hududiy investitsion faoliyat samaradorligi statistik tahlil qilindi. Tadqiqotda asosiy kapitalga investitsiyalar hajmi va yalpi hududiy mahsulot (YHM) o‘sishi…
Рельсовые стыки являются наиболее напряжёнными зонами железнодорожного пути, где локализуются максимальные динамические нагрузки, что приводит к ускоренному износу балластного слоя и земляного полотна. В статье…
Maqolada kombinatsiyalashgan yurishli ekskavatorlar uchun osma moslamalarni qo‘llagan holda rels pletlarini yotqizish masalasi ko‘rib chiqilgan. Mavjud g‘ildirakli rels ushlagichlarning kamchiliklari bayon etilgan…
Ushbu maqola mahalliy vagonlar oqimini ratsional tashkil etish masalalariga bag‘ishlangan. Shuningdek, maqolada mahalliy vagonlar oqimi tizimli ravishda tahlil qilingan, ularni ratsional tashkil etish rejasiga ta’sir…
Maqola uloqsiz yo‘lning rels pletlarini yotqizish ishlarini bajarish uchun osma moslamalar konstruksiyasining texnik parametrlarini aniqlashga bag‘ishlangan. Tadqiqotning maqsadi qo‘yilgan va vazifasi shakllantirilgan…
Ushbu maqolada temir yo‘l rels choklari zonasida 160–200 km/soat tezlikda harakatlanayotgan poyezdlar ta’sirida yuzaga keladigan vertikal dinamik kuchlanishlarni aniqlash va baholashga qaratilgan. Hisoblashlar…
В статье рассматриваются существующие методы восстановления гребня колесной пары, такие как механическая заточка, наплавка под шлаком и плазменное упрочнение, с их преимуществами и недостатками. Особое внимание уделено…