Mazkur maqolada metallolom asosida po‘lat ishlab chiqarish jarayonida hosil bo‘ladigan yoyli po‘lat eritish pechi changining (YPEP) fizik-kimyoviy xususiyatlari hamda undan ruxni qayta tiklash imkoniyatlari o‘rganilgan. Tadqiqot obyekti sifatida “LI DA METAL TECHNOLOGY” MCHJ korxonasidan olingan chang namunalari tanlangan. Namunalarning kimyoviy tarkibi va morfologik xususiyatlari rentgen-fluoressent tahlil (XRF), energiya-dispersiv rentgen spektroskopiyasi (EDS/SEM) hamda lazerli zarracha o‘lchamini aniqlash usullari yordamida baholandi. Tadqiqot natijalariga ko‘ra, chang tarkibida temir oksidi va rux oksidi asosiy komponentlar bo‘lib, mos ravishda 40,7% va 15,2% ni tashkil etishi aniqlandi. Shuningdek, natriy, kalsiy, kremniy, kaliy, oltingugurt, marganets va qo‘rg‘oshin oksidlari ham sezilarli miqdorda mavjudligi qayd etildi. EDS tahlili temir, rux va kislorod elementlarining ustunligini tasdiqladi, zarrachalar o‘lchami tahlili esa changning mayda dispers tuzilishga ega ekanligini (D50=11,455 µm, D90=34,573 µm) ko‘rsatdi. Tarkibdagi rux miqdorining yuqoriligi ushbu chiqindini qimmatli ikkilamchi xomashyo sifatida qayta ishlash imkoniyatini ko‘rsatadi. Natijalar asosida ruxni ajratib olish uchun Vels pechi asosidagi pirometallurgik hamda sulfat kislotali eritish asosidagi gidrometallurgik texnologiyalar istiqbolli yo‘nalishlar sifatida tavsiya etildi. Olingan natijalar metallurgiya sanoatida xavfli chiqindilarni samarali boshqarish, qimmatli metallarni qayta tiklash va aylanma iqtisodiyot tamoyillarini rivojlantirish uchun ilmiy asos bo‘lib xizmat qiladi.
| Mualliflar | Jalolov, Baxtiyorjon Adkhamjono'g'li, Mirzavaliyev, Doston Bokhodirovich, Qarshiyev, Humoyun Komilovich, Kamalova, Iroda Mamasaidqizi, Жалолов, Бахтиёржон Адхамжонугли, Мирзалиев, Достон Бахадырович, Каршиев, Хумоюн Комилович, Камалова, Ирода Мамасаидкизи, Jalolov, Baxtiyorjon Adkhamjonugli, Mirzavaliyev, Doston Bokhodirovich, Qarshiyev, Humoyun Komilovich, Kamalova, Iroda Mamasaidkizi |
|---|---|
| Jurnal | Саноатда рақамли технологиялар |
| Nashr sanasi | 2026-07-07 |
| Jild | 4 |
| Son | 3 |
| Til | O‘zbek |
| DOI | 10.70769/3030-3214.srt.4.3.2026.1 |
DOI: 10.70769/3030-3214.srt.4.3.2026.1 · Maqolaning asl sahifasi
electric arc furnace dust (EAFD), zinc recovery, iron oxide, X-ray fluorescence (XRF), EDS/SEM characterization, particle size distribution, hydrometallurgical processing, pyrometallurgical processing, Waelz process, secondary resources, hazardous waste, circular economy, пыль электродуговой сталеплавильной печи, ПЭДСП, оксид цинка, оксид железа, рентгенофлуоресцентный анализ, EDS/SEM, гранулометрический состав, гидрометаллургическая переработка, пирометаллургическая переработка, процесс Вельца, вторичные ресурсы, опасные отходы, циркулярная экономика, yoyli po‘lat eritish pechi changi, YPEP, rux oksidi, temir oksidi, rentgen-fluoressent tahlil, EDS/SEM, granulometrik tarkib, gidrometallurgik qayta ishlash, pirometallurgik qayta ishlash, Vels jarayoni, ikkilamchi xomashyo, xavfli chiqindilar, cirkulyar iqtisodiyot
Ushbu tadqiqotda Marjonbuloq koni boyitish chiqindilaridan oltinni glitsin yordamida ajratib olish jarayoni o‘rganilgan. Tadqiqotda glitsin konsentratsiyasi, bo‘tana tarkibidagi qattiq zarralar miqdori, Cu2+ ionlarining…
This study presents the development of cellulose–basalt fiber hybrid composite materials for thermal and acoustic insulation applications using cellulose derived from agricultural biomass. The composites were fabricated…
This study presents a numerical investigation of the aerohydrodynamic interaction between a liquid alternative fuel derived from biomass pyrolysis and airflow inside the combustion chamber of a power generation system…
This study presents a technology for producing highly purified sodium carboxymethyl cellulose (Na-CMC) from cellulose extracted from locally available mashar stems for medical applications, particularly in the…
Mazkur maqolada Yangi Angren va Angren issiqlik elektr stansiyalarining kul-shlak ag‘darmalari hajmi, tarkibi va ulardan foydalanish imkoniyatlari o‘rganilgan. Kul-shlak chiqindilarining to‘planishi, ularning…
This paper presents the results of a comprehensive study of lead–bismuth sludges generated during sulfuric acid production in copper metallurgy. The physicochemical properties of the sludge, including moisture content…
Maqolada Ko‘kdumaloq neftni tayyorlash qurilmasining RVS-4000 №3 tovar rezervuarida yengil uglevodorod fraksiyalarining bug‘lanishidan yuzaga keladigan yo‘qotishlar baholangan. “Kichik nafaslar”, “katta nafaslar” va…
This review presents a comparative analysis of recent advances in the synthesis technologies, crystal structure, electrochemical properties, and anticorrosion applications of copper phosphide (Cu₃P)-based materials…
Mazkur maqolada Angren va Yangi Angren issiqlik elektr stansiyalarining kul-shlak chiqindilaridan olingan texnologik namunalarning moddiy tarkibi kompleks ravishda tadqiq etilgan. Tadqiqotlar davomida namunalarning…
This paper investigates the thermodynamic principles of selective arsenic removal from iron oxide pigments obtained from technogenic solutions generated during the neutralization of bio-oxidation products. The…