Mavzuning dolzarbligi. Olib qo‘yiluvchi protezlar to‘liq yoki qisman tishsiz bemorlar uchun funksional va estetik yechim bo‘lib, ortopedik stomatologiyada muhim o‘rin egallaydi. Biroq, ularning uzoq muddatli qo‘llanilishi og‘iz shilliq qavatida shikastlanish, alveolyar o‘siq rezorbsiyasi, stomatit, zamburug‘li infeksiyalar, ta’m bilish va nutq buzilishlari kabi turli asoratlarga olib kelishi mumkin. Ilmiy manbalar bu muammolarni yoritib, ularni oldini olish va davolash usullarini taqdim etadi. Muqobil usullar – implantga tayanadigan protezlar, antifungal davolash va raqamli protez tayyorlash texnologiyalari orqali samaradorlik oshirilmoqda. Shuningdek, gigiyena, bemorning umumiy sog‘lig‘i va xavf omillariga individual yondashuv muhim ahamiyat kasb etadi. Tadqiqot materiallari va usullari: Tadqiqot universitet stomatologiya klinikasining ortopedik stomatologiya bo‘limida o‘tkazildi. 45–75 yoshdagi, kamida ikki yildan beri olib qo‘yiluvchi protez taqib yurgan 80 nafar bemor (52 ayol, 28 erkak) ishtirok etdi. Klinik tekshiruvda shilliq qavatdagi yallig‘lanish, yara va giperplaziya baholandi; protezning mosligi va barqarorligi aniqlandi. Panoram rentgen orqali suyak rezorbsiyasi va ildiz patologiyalari baholandi. Candida infeksiyasini aniqlash uchun Saburo muhitida mikrobiologik namuna olindi. Ta’m bilish va nutq funktsiyalari standart testlar yordamida o‘rganildi. DOHIP-19 so‘rovnomasi va gigiyena odatlari haqida ma’lumotlar to‘plandi. Asorat aniqlangan bemorlarga relining, antifungal terapiya, yumshoq qavat materiallari yoki implant asosidagi protezlar taklif qilindi. Tadqiqot natijalari: 80 nafar bemor orasida protezga oid asoratlar yuqori uchradi: shilliq qavat yaralari 45%, giperplaziya 32,5%, stomatit 50% hollarda aniqlandi. Candida albicans 65% bemor protezlarida topilib, stomatit holatlarida CFU ko‘rsatkichi sezilarli yuqori bo‘ldi (p<0.01). 30% bemorda ta’m sezish, 28,8% da nutq buzilishi qayd etildi. Relining/rebasing protez mosligini oshirib, og‘riq va yaralar sonini kamaytirdi. Antifungal davolash 85% holatda ijobiy samara berdi. Yumshoq qoplama og‘riqni kamaytirdi, implant protezlar esa chaynash qobiliyatini yaxshiladi. Gigiyena yetishmovchiligi va uzoq muddatli protez taqish stomatit va suyak rezorbsiyasi bilan bog‘liq deb topildi. Xulosa: Ushbu tadqiqov olib qo‘yiluvchi protezlardan uzoq muddat foydalanish bilan bog‘liq asoratlar keng tarqalgan va ko‘p omillarga bog‘liqligini ko‘rsatadi. Zamburug‘li yaralari, giperplaziya, suyak destruksiyasi, stomatit va funksional buzilishlar asosiy muammolardir. Bu holatlar ko‘pincha noto‘g‘ri gigiyena, uzoq muddatli taqish va nosoz protez dizayni bilan kuchayadi. Zamonaviy davolash usullari — yumshoq astarlar, relyeflash, antifungal terapiya va implant asosidagi protezlar — bemor holatini ancha yaxshilaydi. Statistik tahlillar gigiyena va protez yoshi bilan asoratlar o‘rtasida kuchli bog‘liqlikni aniqladi. Shuningdek, bemorni o‘qitish, davriy tekshiruvlar va protezlarni vaqtida yangilash muhim ahamiyatga ega. Uzoq muddatli natijalar uchun kompleks yondashuv va yangi texnologiyalarning qo‘llanilishi zarur.
| Mualliflar | Berdaliyev Abdumajid Sharofutdinovich, Ergashev Bekzod Jaloliddin o‘g‘li |
|---|---|
| Jurnal | Research Focus |
| Nashr sanasi | 2025-07-06 |
| Jild | 4 |
| Son | 6 |
| Betlar | 263-273 |
| Til | Ingliz |
olib-taqiladigan tish protezlar, stomatit, Candida albicans, yumshoq qoplamali protezlar, yumshoq qoplamalar, implantga birikuvchi protezlar, alveolyar o‘siq destruksiyasi, shilliq qavat yaralari, ogʻiz bo‘shlig‘i gigiyenasi.
Ushbu maqolada so‘lak bezlari o‘smalarining rivojlanishiga asos bo‘luvchi molekulyar-genetik mexanizmlar tahlil qilinadi. Asosiy genetik mutatsiyalar (PLAG1, HMGA2, CTNNB1) va ularning o‘sma o‘sishiga ta’siri ko‘rib…
Mazkur maqolada tarbiya fanining ta’lim jarayonidagi o‘rni va ahamiyati yoritilgan. Tarbiya — shaxsning ma’naviy-axloqiy, estetik, jismoniy va intellektual jihatdan yetuk bo‘lib shakllanishida muhim omil sifatida…
In the study of materials thymus of embryos and fetuses in the seventh week there were found out the formation of the epithelial bud. 8-9 week showed the population of epithelial cords lymphocytes. By 11-12 weeks of…
Zamonaviy ta’lim tizimida xorijiy tillarni o‘qitishda elektron ta’lim platformalari muhim o‘rin egallamoqda. Ushbu maqola elektron ta’limning xorijiy tillarni o‘qitishdagi zamonaviy yondashuvlarini, shu jumladan mobil…
последнее десятилетие, фармкомпании представили миру большое количество конвульсантов, различного выбора по эффективности и возможностям, контроля пациентов с эпилептическими приступами. Основополагающим фактором при…
Ushbu maqolada maktabgacha yoshdagi bolalarning har tomonlama rivojlanishida o‘yin metodikasining tutgan o‘rni yoritilgan. O‘yin bola uchun nafaqat ko‘ngilochar faoliyat, balki uning bilish, muloqot, emotsional va…
Данная статья рассматривает основные направления ЧЛХ и эстетической медицины, современные методы лечения, их эффективность, а также перспективы развития данных областей.
Jahon Antidoping Agentligi (WADA) tomonidan ishlab chiqilgan me’yoriy hujjatlar, xalqaro tajribalar hamda O‘zbekiston sport tizimidagi holat asosida doping muammosining salbiy oqibatlari va unga qarshi chora-tadbirlar…
улучшение результатов лечения больных с синдромом Мириззи (СМ) путем оптимизации хирургической тактики в зависимости от его типа. В 2019-2024 гг. в хирургическом отделении многопрофильной клиники СамГМУ прооперированы…
Ushbu maqolada maktabgacha yoshdagi bolalarda ijodiy qobiliyatlarning shakllanishi va rivojlanishida maktabgacha ta’lim tizimining tutgan o‘rni hamda uning psixologik va pedagogik xususiyatlari yoritilgan. Tadqiqot…