PISA topshiriqlari asosida o‘quvchilarda tadqiqotchilik ko‘nikmalarini shakllantirish

Axunjanova , Shirmonoy

Мактабгача ва мактаб таълими · 2025-yil

Annotatsiya

Mazkur maqolada o‘quvchilarda tadqiqotchilik ko‘nikmalarini shakllantirish orqali ularning PISA xalqarobaholash dasturlaridagi tabiiy fan yo‘nalishidagi topshiriqlarni bajarish natijadorligini oshirish masalasi yoritilgan. Globallashuvsharoitida shiddat bilan rivojlanib borayotgan davr davlat va jamiyat oldiga dolzarb va keng qamrovli zamonaviytalablarni qo‘ymoqda. Olamshumul strategik maqsadlarga erishish, yangi marralarni zabt etish, rivojlangan davlatlarqatoridan o‘rin olish uchun mamlakatlarda bilimli, tajribali va zamonaviy fikrlaydigan yuksak salohiyatli kadrlar hamdamutaxassislarning o‘rni beqiyosdir. PISA xalqaro baholash dasturining natijalari asosida dunyo mamlakatlari o‘quv dasturlaridagitalablar doirasida o‘quvchilarning o‘z bilim va ko‘nikmalarini hayotiy vaziyatlarda qo‘llash, fikrlash va muloqotqilish qobiliyatlariga baho beriladi. Biroq xalqaro baholash dasturlari, xususan PISA natijalari shuni ko‘rsatadiki, ko‘plabo‘quvchilar ilmiy tushunchalarni real hayotiy vaziyatlarga qo‘llashda qiyinchiliklarga duch kelmoqdalar.Maqolada so‘rovga asoslangan ta’lim (inquiry-based learning) va loyiha asosidagi faoliyat uyg‘unlashtirilib, o‘quvchilarningilmiy savollar qo‘yish, oddiy tajribalarni loyihalash va ma’lumotlarni tahlil qilish ko‘nikmalarini rivojlantirishgae’tibor qaratilgan. Natijalar shuni ko‘rsatdiki, tadqiqotchilik ko‘nikmalarini tizimli rivojlantirish o‘quvchilarning muammolivaziyatlarni hal qilish qobiliyatini, tanqidiy fikrlashini va PISA tipidagi topshiriqlarga bo‘lgan ishonchini sezilarli darajadaoshiradi. Shuningdek, ushbu maqolada o‘quvchilarda tadqiqotchilik ko‘nikmasini rivojlantiruvchi “3I”, “Savollar piramidasi”va “Bilimlar ko‘prigi” metodlari haqida fikr yuritilib, tabiiy fanlar bo‘yicha topshiriq namunalari keltirilgan

Maqola ma’lumotlari
MualliflarAxunjanova , Shirmonoy
JurnalМактабгача ва мактаб таълими
NashriyotТошкент давлат педагогика университети
ISSN3060-4613, 3060-4613
Nashr sanasi2025-10-03
Jild3
Son10
TilO‘zbek
Ilmiy sohaPedagogika
DOI10.5281/zenodo.17345873
Indeksga qo‘shilgan2026-08-27

DOI: 10.5281/zenodo.17345873 · Maqolaning asl sahifasi

Kalit so‘zlar

tadqiqotchilik ko‘nikmasi, so‘rovga asoslangan ta’lim, ilmiy savol, izlanish, ishlab chiqish, piramida, bilimlar ko‘prigi, 3I.

Ilmiy soha

Pedagogika

Iqtibos keltirish

APAAxunjanova , Shirmonoy (2025). PISA topshiriqlari asosida o‘quvchilarda tadqiqotchilik ko‘nikmalarini shakllantirish. Мактабгача ва мактаб таълими, 3(10). https://doi.org/10.5281/zenodo.17345873
GOST (OAK)Axunjanova , Shirmonoy PISA topshiriqlari asosida o‘quvchilarda tadqiqotchilik ko‘nikmalarini shakllantirish // Мактабгача ва мактаб таълими. – 2025. – T. 3, № 10. – DOI: 10.5281/zenodo.17345873.
MLAAxunjanova , Shirmonoy. “PISA topshiriqlari asosida o‘quvchilarda tadqiqotchilik ko‘nikmalarini shakllantirish.” Мактабгача ва мактаб таълими, 3(10), 2025. https://doi.org/10.5281/zenodo.17345873
ChicagoAxunjanova , Shirmonoy. “PISA topshiriqlari asosida o‘quvchilarda tadqiqotchilik ko‘nikmalarini shakllantirish.” Мактабгача ва мактаб таълими, 3(10) (2025). https://doi.org/10.5281/zenodo.17345873
HarvardAxunjanova , Shirmonoy (2025) ‘PISA topshiriqlari asosida o‘quvchilarda tadqiqotchilik ko‘nikmalarini shakllantirish’, Мактабгача ва мактаб таълими, 3(10). https://doi.org/10.5281/zenodo.17345873
BibTeX
@article{axunjanovashirmonoy2025,
  title = {PISA topshiriqlari asosida o‘quvchilarda tadqiqotchilik ko‘nikmalarini shakllantirish},
  author = {Axunjanova , Shirmonoy},
  journal = {Мактабгача ва мактаб таълими},
  year = {2025},
  volume = {3},
  number = {10},
  doi = {10.5281/zenodo.17345873},
  url = {https://doi.org/10.5281/zenodo.17345873}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

Мактабгача ва мактаб таълими jurnalidan boshqa maqolalar

Мактабгача ва мактаб таълими — barcha maqolalar · 2025-yil arxivi

Axunjanova , Shirmonoy — boshqa maqolalari

Pedagogika sohasidagi boshqa maqolalar

Pedagogika sohasidagi OAK jurnallari