Ushbu maqolada Chustiyning “Hayotnoma” (1988), “Sadoqat gullari” (1992), “Ko‘ngil tilagi” (1994) devonlaridagi gʻazallar vazni oʻrganilgan, gʻazallarning janr xususiyatlari hamda mavzu koʻlami tahlil qilingan. Shoir g‘azallarida mazmun va shakl birligini, g‘oya va obrazlar mutanosibligi va g‘azal talablaridan kelib chiqqan holda har bir baytning o‘ziga xosligini kuzatamiz. Chustiy g‘azallarida aruz tizimining ramal, hazaj, muzori’, mutaqorib, mujtass, rajaz bahrlari faol ishlatilgan. Ushbu vaznlarda yaratilgan gʻazallar “Shashmaqom”ga mansub 52 kuyga mos tushishini kuzatishimiz mumkin. Bundan tashqari, Chustiy gʻazallarining vazni Alisher Navoiy, Zahiriddin Muhammad Bobur ijodidagi she’rlarning vazn xususiyatlari bilan qiyoslandi. Ulardagi parallellik, oʻxshashlik, mavzu va mazmun yaqinligi aniq misollar orqali yoritildi. Gʻazallardagi xalq ogʻzaki ijodi va xalq kuylari bilan aloqadorlik masalasi oʻrganildi. Bundan tashqari, Chustiy ayrim gʻazallarining aruz vazni qoidalariga mos kelmasligi aytiladi. Jumladan, “Haddan ziyoda”, “Keling tezroq, Qoraqalpoq” gʻazallarining. Ushbu gʻazallarni tahlil qilish jarayonida ularning koʻproq barmoq vazni talablariga mos tushishi aniqlandi. Maqolada ilk marotaba Chustiy g‘azallarining vazn statistikasi berildi.
| Mualliflar | Rahmonova, Shahnoza |
|---|---|
| Jurnal | Oltin bitiklar – Golden Scripts |
| Nashr sanasi | 2021-10-25 |
| Jild | 1 |
| Son | 1 |
| Til | Rus |
rajaz bahri, Chustiy, ramal bahri, aruz vazni, gʻazal, vazn, hazaj bahri,
Abstract:This article deals with the unique manuscript of Alisher Navoiy, “Xazoyin ul-maoniy”, possibly written in 1495, six years before the death of the great poet. This manuscript is most likely the most accurate and…
Uzun bir geçmişe ve büyük bir birikime sahip olan Türkler doğal olarak pek çok kültür adami, şair, yazar ve bilgin yetiştirdi. Sekizinci yüzyildan itibaren bir yazidili olarak izlediğimiz Türk dili, yüzlerce sanatçinin…
This article deals with the poetic work and the critical literary genre created by Alisher Navai of the XX century in Herat. Navai’s creation on the literary critique genre has presented a new tendency in analyzing the…
Mazkur maqola XI — XIV asrlarda Movarounnahr, Dashti Qipchoq va Misr mamlakatlarida yaratilgan yozma yodgorliklarda qo‘llanilgan zoonimlarni tadqiq etishga bag‘ishlangan. Maqolani yozish jarayonida quyidagi manbalardan…
This article presents to a comparative and typological study of about 160 manuscripts of divans by Alisher Navai, which are stored in the Main Fund of the Abu Rayhan Biruni Institute of Oriental Studies, Uzbekistan…
O‘zining qadim ildizlari va ulkan ilmiy salohiyatiga ega bo‘lgan mamlakatimizning davlatchilik tarixi, diplomatiyasi hamda ilm-fan, xususan, adabiyoti tarixida yozishmlalar muhim o‘rin tutadi. Mazkur yozishmalar hatto…
This article discusses diverse poetic angels of the prominent Uzbek poet of the XX century Erkin Vahidov. Erkin Vahidov was raised in a vibrant literary environment which profoundly contributed to the formation of the…
Muhammad Aminxo‘ja Muqimiy asarlarining nashrlari matnini shoirning dastxat bayozlari bilan qiyoslaganda aksariyat she’riy asarlar matni asliyatga muvofiq emasligi ma’lum bo‘ldi. Chunki sho‘ro davri mafkurasi talabidan…
The history of the people inhabiting the ancient Uzbekistan of Central Asia has deep historical roots in developing their social, cultural, and philosophical values. The role of these ancient people played in the…
O‘zbek matnshunosligi XX asrning birinchi yarmida fan sifatida jadal rivojlana boshladi. Matnshunoslik, dastlab, mumtoz adiblar, xususan, Alisher Navoiy asarlarini to‘plash, ularni tadqiq etish hamda nashrga tayyorlash…