Uzun bir geçmişe ve büyük bir birikime sahip olan Türkler doğal olarak pek çok kültür adami, şair, yazar ve bilgin yetiştirdi. Sekizinci yüzyildan itibaren bir yazidili olarak izlediğimiz Türk dili, yüzlerce sanatçinin kalemiyle işlenip gelişti ve güçlü bir gelenek oluşturarak farklicoğrafyalarda sürekli yeni sanatçilar yetiştirdi. Köktürk ve Uygur döneminin ardindan gelen din değişikliği topluma yeni bir heyecan verdi ve Balasagunlu Yusuf, KaşgarliMahmut, Yüknekli Ahmet, Yesili Hoca Ahmet gibi büyük kişiler yazdiklarideğerli eserlerle Türk diline canlilik kazandirdi. Bu kişilerin zenginleştirdiği kültür ve uygarlik geleneğinin içinde on beşinci yüzyilda Ali Şir Nevâyî gibi bir büyük kültür adamiyetişti. 9 Şubat 1441 yilinda doğan Ali Şir Nevâyî’nin, binlerce yillik Türk kültür tarihi göz önüne alindiğinda oldukça önemli bir yere sahip olduğu görülür. Klasik Çağatay edebiyatinin en büyük şairi olan Ali Şir Nevâyî, yazdiğieserler dolayisiyla yaşadiğidönemin diline “Nevâyî Dili” denilmesini sağlayarak bir dile adiniverdiren ilk şahsiyet olarak tarihe geçti. Nevâyî, yazdiğihemen bütün eserlerin başlangiç bölümünde “Bu tür eserler Arap’ta ve Fars’ta çoktur, Türkler de bu konulari öğrensin diye ben Türkçe yazdim.” anlamina gelecek cümlelerle eserlerini hangi niyetle yazdi-ğiniaçiklama gereği duyar. Onun bu düşüncesi, dilin bir millet için ne anlama geldiğini oldukça iyi bildiğini, yirminci yüzyilda dile yüklenen anlami, onun on beşinci yüzyilda idrak ettiğini gösterir. Nevâyî, Doğu Türkçesiyle yazdiğieserlerle BatiTürkçesini etkilemiş, eserleri BatiTürkçesine aktarilmaya, istinsahlariyapilmaya, eserlerinin anla-şilmasiiçin sözlükler yazilmaya başlanmiştir. BatiTürkleri tarafindan henüz hayattayken taninan Nevâyî ile ilgili Türkiye’de pek çok çalişma yapilmiş ve yapilmaya devam edilmektedir. Türkiye kütüphanelerinde Nevâyî ile ilgili eserlerin ve bilimsel yayinlarin çokluğu, onun eserlerini anlayabilmek için yazilan sözlüklerin varliğionun Türk dünyasiiçin ne kadar değerli olduğunu ve değerinin de bilindiğini gösterir. Bu çalişmada, Türkiye kütüphanelerinde yer alan Nevâyî eserleri ve bu eserlerle ilgili yapilmiş bazi çalişmalar tanitila
| Mualliflar | V. Türk |
|---|---|
| Jurnal | Oltin bitiklar – Golden Scripts |
| Nashr sanasi | 2021-10-25 |
| Jild | 1 |
| Son | 1 |
| Til | Ingliz |
Çağatay Edebiyati, Çağatay Türkçesi, Ali Şir Nevâyî, Nevâyî Çalişmalari
Ushbu maqolada Chustiyning “Hayotnoma” (1988), “Sadoqat gullari” (1992), “Ko‘ngil tilagi” (1994) devonlaridagi gʻazallar vazni oʻrganilgan, gʻazallarning janr xususiyatlari hamda mavzu koʻlami tahlil qilingan. Shoir…
Mazkur maqola XI — XIV asrlarda Movarounnahr, Dashti Qipchoq va Misr mamlakatlarida yaratilgan yozma yodgorliklarda qo‘llanilgan zoonimlarni tadqiq etishga bag‘ishlangan. Maqolani yozish jarayonida quyidagi manbalardan…
Abstract:This article deals with the unique manuscript of Alisher Navoiy, “Xazoyin ul-maoniy”, possibly written in 1495, six years before the death of the great poet. This manuscript is most likely the most accurate and…
O‘zining qadim ildizlari va ulkan ilmiy salohiyatiga ega bo‘lgan mamlakatimizning davlatchilik tarixi, diplomatiyasi hamda ilm-fan, xususan, adabiyoti tarixida yozishmlalar muhim o‘rin tutadi. Mazkur yozishmalar hatto…
This article deals with the poetic work and the critical literary genre created by Alisher Navai of the XX century in Herat. Navai’s creation on the literary critique genre has presented a new tendency in analyzing the…
Muhammad Aminxo‘ja Muqimiy asarlarining nashrlari matnini shoirning dastxat bayozlari bilan qiyoslaganda aksariyat she’riy asarlar matni asliyatga muvofiq emasligi ma’lum bo‘ldi. Chunki sho‘ro davri mafkurasi talabidan…
This article presents to a comparative and typological study of about 160 manuscripts of divans by Alisher Navai, which are stored in the Main Fund of the Abu Rayhan Biruni Institute of Oriental Studies, Uzbekistan…
O‘zbek matnshunosligi XX asrning birinchi yarmida fan sifatida jadal rivojlana boshladi. Matnshunoslik, dastlab, mumtoz adiblar, xususan, Alisher Navoiy asarlarini to‘plash, ularni tadqiq etish hamda nashrga tayyorlash…
This article discusses diverse poetic angels of the prominent Uzbek poet of the XX century Erkin Vahidov. Erkin Vahidov was raised in a vibrant literary environment which profoundly contributed to the formation of the…
The history of the people inhabiting the ancient Uzbekistan of Central Asia has deep historical roots in developing their social, cultural, and philosophical values. The role of these ancient people played in the…