Mazkur maqolada O‘zbekiston Respublikasi Qizil kitobining 2019- yildagi nashriga kiritilgan Apiaceae Lindl. (Soyabonguldoshlar) oilasi vakillarining tarqalishi, ekologik xususiyatlari, muhofaza holati va populyatsiyalarining qisqarishiga olib kelayotgan asosiy xavf omillari kompleks tahlil qilindi. Tadqiqot obyekti sifatida oilaning 18 turkumiga mansub 28 ta kamyob, endem va yo‘qolib ketish xavfi ostidagi turi o‘rganildi. Tadqiqotda O‘zbekiston Respublikasi Qizil kitobi, Flora Uzbekistana, xalqaro taksonomik ma’lumotlar bazalari hamda ilmiy adabiyotlar asosida qiyosiy-tahliliy va muhofaza yondashuvlardan foydalanildi. Natijalar turlarning aksariyati tor arealli, ekologik jihatdan yuqori darajada ixtisoslashgan va antropogen bosimga sezgir ekanligini ko‘rsatdi. Asosiy xavf omillari sifatida chorva mollarining me’yoridan ortiq boqilishi, yerlarning qishloq xo‘jaligi maqsadlarida o‘zlashtirilishi, dorivor xomashyo sifatida nooqilona yig‘ib olinishi, texnogen ta’sirlar hamda iqlim o‘zgarishi bilan bog‘liq jarayonlar aniqlandi. Shuningdek, 10 tur (35,7 %) bo‘yicha asosiy xavf omillari yetarli darajada o‘rganilmaganligi qayd etildi. Tadqiqot natijalari Apiaceae oilasi vakillarining muhofaza ustuvorliklarini belgilash, populyatsion monitoringni takomillashtirish, in situ va ex situ muhofaza choralarini ishlab chiqish hamda O‘zbekiston Respublikasi Qizil kitobining navbatdagi nashrini ilmiy jihatdan takomillashtirish uchun muhim ilmiy-amaliy asos bo‘lib xizmat qiladi.
| Mualliflar | Mahmudov, Valijon |
|---|---|
| Jurnal | Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар |
| Nashr sanasi | 2026-08-10 |
| Jild | 8 |
| Son | 07 |
| Betlar | 599-613 |
| Til | Ingliz |
| DOI | 10.70728/a.series.tab.v08.i07.079 |
DOI: 10.70728/a.series.tab.v08.i07.079 · Maqolaning asl sahifasi
Apiaceae, O‘zbekiston Respublikasi Qizil kitobi, kamyob turlar, endemizm, muhofaza holati, xavf omillari, biologik xilma-xillik, muhofaza.
Mazkur maqolada O‘zbekiston Respublikasi Qizil kitobining so‘nggi 2019-yildagi nashriga kiritilgan Asteraceae oilasi vakillarining tarqalishi, ekologik xususiyatlari va muhofaza holati tahlil qilindi. Tadqiqot obyekti…
Ushbu maqolada Yangi O‘zbekiston konidan olingan to‘rtta kern namunasining tarkibi OVR-400 Retort qurilmasida Retort–Fisher usuli yordamida tadqiq qilindi. Tadqiqot natijasida pirogenetik eritma, slanets moyi, koks va…
Mazkur maqolada muqobil va qayta tiklanadigan xom ashyolar — texnik lignin hamda kremniy dioksidi (silika) asosida zamonaviy kompozit materiallarni olish, ularning tuzilishini o'rganish va turli sohalarda amaliy…
Ushbu maqolada metallga ishlov berish va neft-kimyo korxonalari oqava suvlarining aralash model suvdan ogʻir metallar, erigan organik moddalar va neft mahsulotlarini bir vaqtning oʻzida yoʻqotish maqsadida ishlab…
Mazkur maqolada Surxondaryo viloyati introduksiya sharoitida yapon mushmulasi (Eriobotrya japonica (Thunb.) Lindl.) ning reproduktiv biologik xususiyatlari o‘rganilgan. Tadqiqot davomida o‘simlikning ontogenez…
Ushbu maqolada rangli tolali g‘o‘za namunalarida bitta ko‘sakdagi paxta vazni belgisi bo‘yicha olingan tadqiqot natijalari qiyosiy tahlil qilindi. Tadqiqot jarayonida turli genotiplarga mansub namunalarning ushbu muhim…
Bugʻdoy Oʻzbekistonning strategik qishloq xoʻjaligi ekinlaridan biri boʻlib, mamlakat oziq-ovqat xavfsizligini taʼminlashda muhim oʻrin tutadi. Bugʻdoy ekinlarida uchraydigan zararkunandalar orasida katta gʻalla shirasi…
Ushbu maqolada import qilingan qoramollarni Qoraqalpog’iston Respublikasi sharoitlariga moslashtirishning fiziologik xususiyatlari ko’rib chiqiladi. Hayvonlarning stress va moslashuv reaksiyalarini baholashda zamonaviy…
Don ekinlari Oʻzbekiston qishloq xoʻjaligining strategik tarmoqlaridan biri boʻlib, mamlakat oziq-ovqat xavfsizligini taʼminlashda muhim oʻrin egallaydi. Biroq bugʻdoy, arpa va boshqa boshoqli ekinlarda uchraydigan…
In the article, the effect of new synthetic derivatives of glycyrrhetic acid on the functional parameters of mitochondria, as well as the parameters of the CsA- sensitive pore of mitochondrial membranes, were studied…