O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI QIZIL KITOBIGA KIRITILGAN ASTERACEAE LINDL. OILASI VAKILLARINI MUHOFAZA QILISHNING ILMIY-AMALIY ASOSLARI

Mahmudov, Valijon

Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар · 2026-yil

Annotatsiya

Mazkur maqolada O‘zbekiston Respublikasi Qizil kitobining so‘nggi 2019-yildagi nashriga kiritilgan Asteraceae oilasi vakillarining tarqalishi, ekologik xususiyatlari va muhofaza holati tahlil qilindi. Tadqiqot obyekti sifatida oilaning 17 turkumiga mansub 43 ta kamyob, endem va yo‘qolib ketish xavfi ostidagi turi o‘rganildi. Natijalarga ko‘ra, o‘rganilgan turlarning aksariyati tor arealli va ekologik jihatdan cheklangan muhitlarga moslashgan bo‘lib, ularning asosiy qismi 1-, 2- va 3-toifalarga mansub ekanligi aniqlandi. Shuningdek, ayrim turlar uchun muhofaza choralarining yetarli darajada ishlab chiqilmaganligi qayd etildi. Tahlil jarayonida turlar soni va arealining qisqarishiga sabab bo‘layotgan asosiy xavf omillari sifatida chorva mollarining nazoratsiz boqilishi, yerlarning qishloq xo‘jaligi ehtiyojlari uchun o‘zlashtirilishi, dorivor o‘simlik sifatida nooqilona va me’yoridan ortiq yig‘ib olinishi, texnogen ta’sirlar hamda iqlim o‘zgarishi bilan bog‘liq omillar ajratib ko‘rsatildi. Bundan tashqari, 8 ta tur bo‘yicha asosiy xavf omillari aniqlanmaganligi va ularning ekologik holati yetarli darajada o‘rganilmaganligi qayd etildi.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarMahmudov, Valijon
JurnalҚўқон ДПИ. Илмий хабарлар
Nashr sanasi2026-08-10
Jild8
Son07
Betlar614-628
TilIngliz
DOI10.70728/a.series.tab.v08.i07.080

Kalit so‘zlar

Asteraceae Lindl., O‘zbekiston Qizil Kitobi, endem, kamyob, tor areal, xavf omillari, muhofaza holati.

Ilmiy soha

Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар jurnalidan boshqa maqolalar

Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар — barcha maqolalar