Qishloq xo‘jaligida qo‘llaniladigan gidrogellar uchun makkajo‘xori kraxmalini kimyoviy modifikatsiyalash: oksidlangan namunaning fizik-kimyoviy (IQ, tga) xususiyatlari

Samatov, S., To'rayev, X.X., Xolnazarov, B.A.

Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар · 2026-yil

Annotatsiya

Qishloq xo‘jaligida ekologik xavfsiz va biodegradatsiyalanuvchi superabsorbent gidrogellarni sintez qilish uchun asosiy xomashyo bo‘lgan makkajo‘xori kraxmalini kimyoviy faollashtirish jarayoni tadqiq etildi. Polimerning molekulyar zanjirini keskin parchalab yubormaslik uchun natriy gipoxlorit (NaOCl) ishtirokida, pH=9–10 muhitda oksidlash usuli qo‘llanildi. Olingan oksidlangan kraxmal namunasining strukturasi va termik chidamliligi Infraqizil (IQ) spektroskopiya hamda Termogravimetrik va Differensial termik tahlil (TG/DTA) yordamida o‘rganildi. IQ spektrdagi 997.20 cm⁻¹ chastotaga xos kuchli yutilish α 1,4-glikozid bog‘larining to‘liq saqlanganligini isbotladi. TG/DTA tahlillari asosida, modifikatsiya natijasida kraxmalning termik parchalanishi nisbatan pastroq haroratlarga (150–180°C) siljiganligi va kristallik darajasi pasayib, amorf faza ulushi ortganligi aniqlandi. Ushbu fizik-kimyoviy o‘zgarishlar modifikatsiyalangan kraxmal makromolekulasini kelgusi radikal payvand-sopolimerlanish reaksiyalari uchun o‘ta faol polimer karkasiga aylantirishi ilmiy asoslandi.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarSamatov, S., To'rayev, X.X., Xolnazarov, B.A.
JurnalҚўқон ДПИ. Илмий хабарлар
NashriyotҚўқон давлат педагогика институти
ISSN3030-3958
Nashr sanasi2026-08-10
Jild8
Son07
Betlar196-202
TilO‘zbek
DOI10.70728/a.series.tab.v08.i07.025
Indeksga qo‘shilgan2026-08-27

DOI: 10.70728/a.series.tab.v08.i07.025 · Maqolaning asl sahifasi

Kalit so‘zlar

Makkajo‘xori kraxmali, natriy gipoxlorit, kimyoviy modifikatsiya, infraqizil spektroskopiya (IQ), TGA/DTA tahlili, biodegradatsiyalanuvchi gidrogel, termik destruksiya, makromolekulyar karkas.

Iqtibos keltirish

APASamatov, S., To'rayev, X.X., & Xolnazarov, B.A. (2026). QISHLOQ XO‘JALIGIDA QO‘LLANILADIGAN GIDROGELLAR UCHUN MAKKAJO‘XORI KRAXMALINI KIMYOVIY MODIFIKATSIYALASH: OKSIDLANGAN NAMUNANING FIZIK-KIMYOVIY (IQ, TGA) XUSUSIYATLARI. Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар, 8(07), 196-202. https://doi.org/10.70728/a.series.tab.v08.i07.025
GOST (OAK)Samatov, S., To'rayev, X.X., Xolnazarov, B.A. QISHLOQ XO‘JALIGIDA QO‘LLANILADIGAN GIDROGELLAR UCHUN MAKKAJO‘XORI KRAXMALINI KIMYOVIY MODIFIKATSIYALASH: OKSIDLANGAN NAMUNANING FIZIK-KIMYOVIY (IQ, TGA) XUSUSIYATLARI // Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар. – 2026. – T. 8, № 07. – B. 196-202. – DOI: 10.70728/a.series.tab.v08.i07.025.
MLASamatov, S., To'rayev, X.X., and Xolnazarov, B.A. “QISHLOQ XO‘JALIGIDA QO‘LLANILADIGAN GIDROGELLAR UCHUN MAKKAJO‘XORI KRAXMALINI KIMYOVIY MODIFIKATSIYALASH: OKSIDLANGAN NAMUNANING FIZIK-KIMYOVIY (IQ, TGA) XUSUSIYATLARI.” Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар, 8(07), 196-202, 2026. https://doi.org/10.70728/a.series.tab.v08.i07.025
ChicagoSamatov, S., To'rayev, X.X., and Xolnazarov, B.A. “QISHLOQ XO‘JALIGIDA QO‘LLANILADIGAN GIDROGELLAR UCHUN MAKKAJO‘XORI KRAXMALINI KIMYOVIY MODIFIKATSIYALASH: OKSIDLANGAN NAMUNANING FIZIK-KIMYOVIY (IQ, TGA) XUSUSIYATLARI.” Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар, 8(07), 196-202 (2026). https://doi.org/10.70728/a.series.tab.v08.i07.025
HarvardSamatov, S., To'rayev, X.X., and Xolnazarov, B.A (2026) ‘QISHLOQ XO‘JALIGIDA QO‘LLANILADIGAN GIDROGELLAR UCHUN MAKKAJO‘XORI KRAXMALINI KIMYOVIY MODIFIKATSIYALASH: OKSIDLANGAN NAMUNANING FIZIK-KIMYOVIY (IQ, TGA) XUSUSIYATLARI’, Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар, 8(07), 196-202. https://doi.org/10.70728/a.series.tab.v08.i07.025
BibTeX
@article{samatovs2026,
  title = {QISHLOQ XO‘JALIGIDA QO‘LLANILADIGAN GIDROGELLAR UCHUN MAKKAJO‘XORI KRAXMALINI KIMYOVIY MODIFIKATSIYALASH: OKSIDLANGAN NAMUNANING FIZIK-KIMYOVIY (IQ, TGA) XUSUSIYATLARI},
  author = {Samatov, S. and To'rayev, X.X. and Xolnazarov, B.A.},
  journal = {Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар},
  year = {2026},
  volume = {8},
  number = {07},
  pages = {196-202},
  doi = {10.70728/a.series.tab.v08.i07.025},
  url = {https://doi.org/10.70728/a.series.tab.v08.i07.025}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар jurnalidan boshqa maqolalar

Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi