Azot–rux(ii) organik kompleksi asosida paxta matolariga uzoq muddat saqlanuvchi gidrofob va antibakterial qoplama hosil qilish

Xolov, Anvar Akramovich, Fayziyev, Jahongir Baxromovich, Nazarov, Sayfulla Ibodulloyevich

Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар · 2026-yil

Annotatsiya

Maqolada paxta matolari sirtiga polivinilspirti (PVS), toluilen-2,4- diizotsianat (TDI) va rux(II) atsetat asosida hosil qilingan azot–rux(II) organik kompleksi yordamida ko‘p funksional qoplama hosil qilishning ikki bosqichli usuli ishlab chiqilgan. Birinchi bosqichda mato 1,5 mass.% li PVS suvli eritmasi bilan modifikatsiyalanib, ikkinchi bosqichda TDI va Zn(CH₃COO)₂ ning atseton eritmasiga shimdirildi. Termik qayta ishlash natijasida selyuloza, PVS va TDI o‘rtasida uretan bog‘lari, hamda azot tutuvchi guruhlar va rux ioni o‘rtasida koordinatsion komplekslar hosil bo‘ldi. IK-spektroskopiya (3446, 1743, 1707, 1535, 1247 sm⁻¹) va yorug‘lik mikroskopiyasi natijalari qoplamaning tola sirtiga bir tekis taqsimlanib, tolalar orasidagi havo cho‘ntaklarini saqlab qolganini tasdiqladi. Suvning statik kontakt burchagi 130–140° ni tashkil etib, mato suvni qaytarish xususiyatiga ega bo‘ldi. Modifikatsiyalangan matoning Escherichia coli va Staphylococcus aureus shtammlariga nisbatan o‘sishni inhibirlash darajasi mos ravishda 80–85 va 85–90% ni tashkil etdi. Qoplama 5 marta yuvilgandan keyin ham o‘zining gidrofob (θ = 125–135°) va antibakterial (72–82%) xossalarini saqlab qoldi.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarXolov, Anvar Akramovich, Fayziyev, Jahongir Baxromovich, Nazarov, Sayfulla Ibodulloyevich
JurnalҚўқон ДПИ. Илмий хабарлар
NashriyotҚўқон давлат педагогика институти
ISSN3030-3958
Nashr sanasi2026-09-05
Jild8
Son6
Betlar737-747
TilO‘zbek
DOI10.70728/a.series.tab.v08.i06.102
Indeksga qo‘shilgan2026-09-06

DOI: 10.70728/a.series.tab.v08.i06.102 · Maqolaning asl sahifasi

Kalit so‘zlar

paxta matosi, gidrofob qoplama, polivinilspirt, toluilen-2, 4-diizotsianat, rux atsetat, azot–rux kompleksi, antibakterial xossa, kontakt burchak, Cassie–Baxter holati, IK- spektroskopiya.

Iqtibos keltirish

APAXolov, Anvar Akramovich, Fayziyev, Jahongir Baxromovich, & Nazarov, Sayfulla Ibodulloyevich (2026). AZOT–RUX(II) ORGANIK KOMPLEKSI ASOSIDA PAXTA MATOLARIGA UZOQ MUDDAT SAQLANUVCHI GIDROFOB VA ANTIBAKTERIAL QOPLAMA HOSIL QILISH. Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар, 8(6), 737-747. https://doi.org/10.70728/a.series.tab.v08.i06.102
GOST (OAK)Xolov, Anvar Akramovich, Fayziyev, Jahongir Baxromovich, Nazarov, Sayfulla Ibodulloyevich AZOT–RUX(II) ORGANIK KOMPLEKSI ASOSIDA PAXTA MATOLARIGA UZOQ MUDDAT SAQLANUVCHI GIDROFOB VA ANTIBAKTERIAL QOPLAMA HOSIL QILISH // Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар. – 2026. – T. 8, № 6. – B. 737-747. – DOI: 10.70728/a.series.tab.v08.i06.102.
MLAXolov, Anvar Akramovich, Fayziyev, Jahongir Baxromovich, and Nazarov, Sayfulla Ibodulloyevich. “AZOT–RUX(II) ORGANIK KOMPLEKSI ASOSIDA PAXTA MATOLARIGA UZOQ MUDDAT SAQLANUVCHI GIDROFOB VA ANTIBAKTERIAL QOPLAMA HOSIL QILISH.” Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар, 8(6), 737-747, 2026. https://doi.org/10.70728/a.series.tab.v08.i06.102
ChicagoXolov, Anvar Akramovich, Fayziyev, Jahongir Baxromovich, and Nazarov, Sayfulla Ibodulloyevich. “AZOT–RUX(II) ORGANIK KOMPLEKSI ASOSIDA PAXTA MATOLARIGA UZOQ MUDDAT SAQLANUVCHI GIDROFOB VA ANTIBAKTERIAL QOPLAMA HOSIL QILISH.” Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар, 8(6), 737-747 (2026). https://doi.org/10.70728/a.series.tab.v08.i06.102
HarvardXolov, Anvar Akramovich, Fayziyev, Jahongir Baxromovich, and Nazarov, Sayfulla Ibodulloyevich (2026) ‘AZOT–RUX(II) ORGANIK KOMPLEKSI ASOSIDA PAXTA MATOLARIGA UZOQ MUDDAT SAQLANUVCHI GIDROFOB VA ANTIBAKTERIAL QOPLAMA HOSIL QILISH’, Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар, 8(6), 737-747. https://doi.org/10.70728/a.series.tab.v08.i06.102
BibTeX
@article{xolovanvarakramovich2026,
  title = {AZOT–RUX(II) ORGANIK KOMPLEKSI ASOSIDA PAXTA MATOLARIGA UZOQ MUDDAT SAQLANUVCHI GIDROFOB VA ANTIBAKTERIAL QOPLAMA HOSIL QILISH},
  author = {Xolov, Anvar Akramovich and Fayziyev, Jahongir Baxromovich and Nazarov, Sayfulla Ibodulloyevich},
  journal = {Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар},
  year = {2026},
  volume = {8},
  number = {6},
  pages = {737-747},
  doi = {10.70728/a.series.tab.v08.i06.102},
  url = {https://doi.org/10.70728/a.series.tab.v08.i06.102}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар jurnalidan boshqa maqolalar

Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi

Xolov, Anvar Akramovich — boshqa maqolalari