AZOT–RUX(II) ORGANIK KOMPLEKSI ASOSIDA PAXTA MATOLARIGA UZOQ MUDDAT SAQLANUVCHI GIDROFOB VA ANTIBAKTERIAL QOPLAMA HOSIL QILISH

Xolov, Anvar Akramovich, Fayziyev, Jahongir Baxromovich, Nazarov, Sayfulla Ibodulloyevich

Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар · 2026-yil

Annotatsiya

Maqolada paxta matolari sirtiga polivinilspirti (PVS), toluilen-2,4- diizotsianat (TDI) va rux(II) atsetat asosida hosil qilingan azot–rux(II) organik kompleksi yordamida ko‘p funksional qoplama hosil qilishning ikki bosqichli usuli ishlab chiqilgan. Birinchi bosqichda mato 1,5 mass.% li PVS suvli eritmasi bilan modifikatsiyalanib, ikkinchi bosqichda TDI va Zn(CH₃COO)₂ ning atseton eritmasiga shimdirildi. Termik qayta ishlash natijasida selyuloza, PVS va TDI o‘rtasida uretan bog‘lari, hamda azot tutuvchi guruhlar va rux ioni o‘rtasida koordinatsion komplekslar hosil bo‘ldi. IK-spektroskopiya (3446, 1743, 1707, 1535, 1247 sm⁻¹) va yorug‘lik mikroskopiyasi natijalari qoplamaning tola sirtiga bir tekis taqsimlanib, tolalar orasidagi havo cho‘ntaklarini saqlab qolganini tasdiqladi. Suvning statik kontakt burchagi 130–140° ni tashkil etib, mato suvni qaytarish xususiyatiga ega bo‘ldi. Modifikatsiyalangan matoning Escherichia coli va Staphylococcus aureus shtammlariga nisbatan o‘sishni inhibirlash darajasi mos ravishda 80–85 va 85–90% ni tashkil etdi. Qoplama 5 marta yuvilgandan keyin ham o‘zining gidrofob (θ = 125–135°) va antibakterial (72–82%) xossalarini saqlab qoldi.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarXolov, Anvar Akramovich, Fayziyev, Jahongir Baxromovich, Nazarov, Sayfulla Ibodulloyevich
JurnalҚўқон ДПИ. Илмий хабарлар
Nashr sanasi2026-07-13
Jild8
Son6
Betlar737-747
TilIngliz
DOI10.70728/a.series.tab.v08.i06.102

Kalit so‘zlar

paxta matosi, gidrofob qoplama, polivinilspirt, toluilen-2, 4-diizotsianat, rux atsetat, azot–rux kompleksi, antibakterial xossa, kontakt burchak, Cassie–Baxter holati, IK- spektroskopiya.

Ilmiy soha

Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар jurnalidan boshqa maqolalar

Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар — barcha maqolalar