In recent years, the human rights–based approach in rehabilitation psychology (RP) has gained particular relevance. This approach emphasizes the need to consider the psychological well-being, social participation, and equal opportunities of persons with disabilities through the integration of clinical interventions with broader socio-political and environmental factors. Contemporary critiques indicate that psychology—including rehabilitation psychology—often tends to attribute responsibility for complex sociopolitical challenges primarily to the individual’s “adaptation” and “response,” while structural and systemic barriers remain insufficiently addressed. This article substantiates a human rights protection model in rehabilitation psychology as a methodological framework. It explains six core principles associated with the tradition of Beatrice Wright, as well as the extended concept of advocacy and protection of rights. Furthermore, the study discusses the methodological integration of this framework with the World Health Organization’s International Classification of Functioning, Disability and Health (ICF) biopsychosocial model and the 2011 World Report on Disability.
| Mualliflar | Kuziyev, Botir, Murodova, Nargiza Sobirovna |
|---|---|
| Jurnal | Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар |
| Nashr sanasi | 2026-06-27 |
| Jild | 8 |
| Son | 3 |
| Betlar | 1237-1244 |
| Til | Ingliz |
| DOI | 10.70728/c.series.v08.i03.194 |
DOI: 10.70728/c.series.v08.i03.194 · Maqolaning asl sahifasi
reabilitatsion psixologiya, inson huquqlari, nogironlik, advokatsiya, ICF, biopsixososial model, inson qadr-qimmati, inklyuziv ta’lim, Oʻzbekiston.
Ijtimoiy media zamonaviy odamlarning kundalik hayotida tobora muhim rol o‘ynab, bizning hayotimizning ajralmas qismiga aylanib bormoqda. Ijtimoiy muloqotni afzal ko‘rish jonli muloqotdan ko‘ra ko‘proqni tashkil etadi…
Ushbu maqolada qirg‘iz millatiga mansub oilalardagi ijtimoiy-madaniy muloqotning o‘ziga xos xususiyatlari va uning boshlang‘ich sinf o‘quvchilari o‘quv motivatsiyasiga ko‘rsatadigan psixologik ta’siri yoritilgan…
Maqolada oilada sog‘lom psixologik muhitni yaratishning asosiy psixologik omillari yoritib berilgan. Oilada sog‘lom psixologik muhit yaratish – bu oila a’zolari o‘rtasida ishonch, mehr-oqibat, o‘zaro qo‘llab-quvvatlash…
Ushbu maqolada 14-22 yoshli insonlar misolida motivatsiya va shaxsiy rivojlanishning psixologik omillari empirik va nazariy jihatdan o‘rganilgan. O‘z-o‘zini belgilash nazariyasi (Deci va Ryan), Banduraning…
Maqolada o‘smirlik davrida refleksiyani namoyon bo‘lishining psixologik omillari, qonuniyatlari hamda mexanizmlari borasidagi fikrlari ilgari surilgan. Unga ko‘ra, o‘smirlik davrida refleksiyani o‘zini o‘zi anglash…
Данная работа посвящена разработке оптимальных методических основ обеспечения эффективности технических приемов в спортивной борьбе, их постепенного наращивания и поддержания технической стабильности во время…
Mazkur maqolada sport o‘yinlari vositasida o‘smir yoshdagi o‘quvchilarda barqaror xulq-atvorni shakllantirishning nazariy-metodologik asoslari yoritilgan. Asarda o‘smirlik davrining psixologik-pedagogik xususiyatlari…
Ushbu maqolada yengil atletika sport turining yosh avlodni sog‘lom va barkamol qilib tarbiyalashdagi o‘rni ko‘rib chiqiladi. Yengil atletika bilan muntazam shug‘ullanish inson organizmining jismoniy rivojlanishiga…
Ushbu maqolada Bugungi kunda yosh futbolchilarning o’quv-mashg’ulot jarayonidagi jismoniy tarbiya va sport soxasida, ayniqsa, bolalar sportini yanada rivojlantirish, har bir shaxar va qishloqda zamonaviy talabalarga…
Ushbu maqolada yengil atletikaning uloqtirish turlari ichida muhim o‘rin tutuvchi disk uloqtirish mashg‘ulotining texnikasi va uni o‘rgatish uslublari yoritilgan. Sportchi organizmining jismoniy va texnik tayyorgarligi…