In recent years, the human rights–based approach in rehabilitation psychology (RP) has gained particular relevance. This approach emphasizes the need to consider the psychological well-being, social participation, and equal opportunities of persons with disabilities through the integration of clinical interventions with broader socio-political and environmental factors. Contemporary critiques indicate that psychology—including rehabilitation psychology—often tends to attribute responsibility for complex sociopolitical challenges primarily to the individual’s “adaptation” and “response,” while structural and systemic barriers remain insufficiently addressed. This article substantiates a human rights protection model in rehabilitation psychology as a methodological framework. It explains six core principles associated with the tradition of Beatrice Wright, as well as the extended concept of advocacy and protection of rights. Furthermore, the study discusses the methodological integration of this framework with the World Health Organization’s International Classification of Functioning, Disability and Health (ICF) biopsychosocial model and the 2011 World Report on Disability.
| Mualliflar | Kuziyev, Botir, Murodova, Nargiza Sobirovna |
|---|---|
| Jurnal | Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар |
| Nashriyot | Қўқон давлат педагогика институти |
| ISSN | 3030-3958 |
| Nashr sanasi | 2026-06-27 |
| Jild | 8 |
| Son | 3 |
| Betlar | 1237-1244 |
| Til | O‘zbek |
| Ilmiy soha | Psixologiya |
| DOI | 10.70728/c.series.v08.i03.194 |
| Indeksga qo‘shilgan | 2026-08-27 |
DOI: 10.70728/c.series.v08.i03.194 · Maqolaning asl sahifasi
reabilitatsion psixologiya, inson huquqlari, nogironlik, advokatsiya, ICF, biopsixososial model, inson qadr-qimmati, inklyuziv ta’lim, Oʻzbekiston.
| APA | Kuziyev, Botir, & Murodova, Nargiza Sobirovna (2026). REABILITATSION PSIXOLOGIYADA INSON HUQUQLARINI HIMOYA QILISHNING NAZARIY VA AMALIY ASOSLARI. Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар, 8(3), 1237-1244. https://doi.org/10.70728/c.series.v08.i03.194 |
|---|---|
| GOST (OAK) | Kuziyev, Botir, Murodova, Nargiza Sobirovna REABILITATSION PSIXOLOGIYADA INSON HUQUQLARINI HIMOYA QILISHNING NAZARIY VA AMALIY ASOSLARI // Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар. – 2026. – T. 8, № 3. – B. 1237-1244. – DOI: 10.70728/c.series.v08.i03.194. |
| MLA | Kuziyev, Botir, and Murodova, Nargiza Sobirovna. “REABILITATSION PSIXOLOGIYADA INSON HUQUQLARINI HIMOYA QILISHNING NAZARIY VA AMALIY ASOSLARI.” Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар, 8(3), 1237-1244, 2026. https://doi.org/10.70728/c.series.v08.i03.194 |
| Chicago | Kuziyev, Botir, and Murodova, Nargiza Sobirovna. “REABILITATSION PSIXOLOGIYADA INSON HUQUQLARINI HIMOYA QILISHNING NAZARIY VA AMALIY ASOSLARI.” Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар, 8(3), 1237-1244 (2026). https://doi.org/10.70728/c.series.v08.i03.194 |
| Harvard | Kuziyev, Botir, and Murodova, Nargiza Sobirovna (2026) ‘REABILITATSION PSIXOLOGIYADA INSON HUQUQLARINI HIMOYA QILISHNING NAZARIY VA AMALIY ASOSLARI’, Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар, 8(3), 1237-1244. https://doi.org/10.70728/c.series.v08.i03.194 |
| BibTeX | @article{kuziyevbotir2026,
title = {REABILITATSION PSIXOLOGIYADA INSON HUQUQLARINI HIMOYA QILISHNING NAZARIY VA AMALIY ASOSLARI},
author = {Kuziyev, Botir and Murodova, Nargiza Sobirovna},
journal = {Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар},
year = {2026},
volume = {8},
number = {3},
pages = {1237-1244},
doi = {10.70728/c.series.v08.i03.194},
url = {https://doi.org/10.70728/c.series.v08.i03.194}
} |
Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash
Maqolada baxt tushunchasi va uning inson ruhiy salomatligiga ta’siri nazariy va badiiy jihatdan tahlil qilinadi. O.Henrining “So‘ngi yaproq” hikoyasi misolida qahramonlarning ruhiy holati, ijtimoiy aloqalari va…
Mazkur ilmiy maqolada tibbiyot talabalarida oila-nikoh ustanovkalarining psixologik xususiyatlari, ularning shakllanish omillari hamda kasbiy tayyorgarlik jarayoni bilan o‘zaro bog‘liqligi tahlil etiladi. Tadqiqotda…
ushbu makolada usmir yoshidagi ukuvchilarda Konformlilik hodisasini unga oʻxshash ba'zi hodisalardan farqlashning bir nеchta usullar orkali bolalarda aniklash kursatib utilgan.
The article explores the psychological implications of this relationship, referencing theories related to language and emotion. It discusses how military terminology can serve as a bonding mechanism among service…
maqolada zamonaviy axborotlashgan jamiyatda o’smir yoshlar qadriyatlar tizimining transformatsiyalashuvi va unga media-manipulyativ texnologiyalarning ta’siri ijtimoiy-psixologik jihatdan tahlil qilingan. Tadqiqot…
Ijtimoiy media zamonaviy odamlarning kundalik hayotida tobora muhim rol o‘ynab, bizning hayotimizning ajralmas qismiga aylanib bormoqda. Ijtimoiy muloqotni afzal ko‘rish jonli muloqotdan ko‘ra ko‘proqni tashkil etadi…
Ushbu maqolada qirg‘iz millatiga mansub oilalardagi ijtimoiy-madaniy muloqotning o‘ziga xos xususiyatlari va uning boshlang‘ich sinf o‘quvchilari o‘quv motivatsiyasiga ko‘rsatadigan psixologik ta’siri yoritilgan…
Maqolada oilada sog‘lom psixologik muhitni yaratishning asosiy psixologik omillari yoritib berilgan. Oilada sog‘lom psixologik muhit yaratish – bu oila a’zolari o‘rtasida ishonch, mehr-oqibat, o‘zaro qo‘llab-quvvatlash…
Ushbu maqolada 14-22 yoshli insonlar misolida motivatsiya va shaxsiy rivojlanishning psixologik omillari empirik va nazariy jihatdan o‘rganilgan. O‘z-o‘zini belgilash nazariyasi (Deci va Ryan), Banduraning…
Maqolada o‘smirlik davrida refleksiyani namoyon bo‘lishining psixologik omillari, qonuniyatlari hamda mexanizmlari borasidagi fikrlari ilgari surilgan. Unga ko‘ra, o‘smirlik davrida refleksiyani o‘zini o‘zi anglash…
Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi
The authors report that repeated body mass gain (RGB W) after bariatric surgeries remains one of the key problems limiting the long-term effectiveness of surgical treatment of obesity, which is confirmed by the results…
The authors note that the analysis of data from global and domestic practice confirms that the increase in the prevalence of obesity worldwide, including in Uzbekistan, leads to an increase in the number of bariatric…
Maqolada 2028-yilgi Olimpiya o‘yinlariga saralash davri sharoitida malakali dzyudochilarni xalqaro musobaqalarga tayyorlash tizimini takomillashtirish yo‘llari ko‘rib chiqilgan. O‘zbekiston terma jamoasining…
Maqolada malakali dzyudochilarni tayyorlashda texnik-taktik mahoratni takomillashtirish mexanizmlariga innovatsion yondashuv asoslab berilgan. O‘zbekiston terma jamoasining 2023–2025-yillardagi jahon chempionatlaridagi…
В тезисе рассматриваются онлайн-проекты как эффективный механизм формирования профессиональных навыков у будущих учителей русского языка в условиях цифровизации образования. Анализируются возможности проектной…
Maqolada ingliz tilini o‘qitishda turli metodlarning elementlarini o‘quv maqsadi asosida uyg‘unlashtirish masalasi nazariy va metodik jihatdan ko‘rib chiqiladi. Aralash metod tushunchasi miqdoriy va sifat tadqiqotlarini…
Maqolada sun’iy intellekt (SI) ta’sirida ta’lim paradigmasining raqamli bosqichdan intellektual transformatsiya bosqichiga o‘tishi, o‘qituvchi va o‘quvchi rollarining o‘zgarishi hamda inson markazli yondashuv sharoitida…
Har bir bola dunyoni o‘ziga xos tarzda his qiladi, anglaydi va kashf etadi. Autizm spektri buzilishi bo‘lgan bolalar uchun esa atrof-muhitdagi tovushlar, yorug‘lik, teginish va harakatlar turlicha sezilishi mumkin. Shu…