Reabilitatsion psixologiyada inson huquqlarini himoya qilishning nazariy va amaliy asoslari

Kuziyev, Botir, Murodova, Nargiza Sobirovna

Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар · 2026-yil

Annotatsiya

In recent years, the human rights–based approach in rehabilitation psychology (RP) has gained particular relevance. This approach emphasizes the need to consider the psychological well-being, social participation, and equal opportunities of persons with disabilities through the integration of clinical interventions with broader socio-political and environmental factors. Contemporary critiques indicate that psychology—including rehabilitation psychology—often tends to attribute responsibility for complex sociopolitical challenges primarily to the individual’s “adaptation” and “response,” while structural and systemic barriers remain insufficiently addressed. This article substantiates a human rights protection model in rehabilitation psychology as a methodological framework. It explains six core principles associated with the tradition of Beatrice Wright, as well as the extended concept of advocacy and protection of rights. Furthermore, the study discusses the methodological integration of this framework with the World Health Organization’s International Classification of Functioning, Disability and Health (ICF) biopsychosocial model and the 2011 World Report on Disability.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarKuziyev, Botir, Murodova, Nargiza Sobirovna
JurnalҚўқон ДПИ. Илмий хабарлар
NashriyotҚўқон давлат педагогика институти
ISSN3030-3958
Nashr sanasi2026-06-27
Jild8
Son3
Betlar1237-1244
TilO‘zbek
Ilmiy sohaPsixologiya
DOI10.70728/c.series.v08.i03.194
Indeksga qo‘shilgan2026-08-27

Kalit so‘zlar

reabilitatsion psixologiya, inson huquqlari, nogironlik, advokatsiya, ICF, biopsixososial model, inson qadr-qimmati, inklyuziv ta’lim, Oʻzbekiston.

Ilmiy soha

Iqtibos keltirish

APAKuziyev, Botir, & Murodova, Nargiza Sobirovna (2026). REABILITATSION PSIXOLOGIYADA INSON HUQUQLARINI HIMOYA QILISHNING NAZARIY VA AMALIY ASOSLARI. Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар, 8(3), 1237-1244. https://doi.org/10.70728/c.series.v08.i03.194
GOST (OAK)Kuziyev, Botir, Murodova, Nargiza Sobirovna REABILITATSION PSIXOLOGIYADA INSON HUQUQLARINI HIMOYA QILISHNING NAZARIY VA AMALIY ASOSLARI // Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар. – 2026. – T. 8, № 3. – B. 1237-1244. – DOI: 10.70728/c.series.v08.i03.194.
MLAKuziyev, Botir, and Murodova, Nargiza Sobirovna. “REABILITATSION PSIXOLOGIYADA INSON HUQUQLARINI HIMOYA QILISHNING NAZARIY VA AMALIY ASOSLARI.” Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар, 8(3), 1237-1244, 2026. https://doi.org/10.70728/c.series.v08.i03.194
ChicagoKuziyev, Botir, and Murodova, Nargiza Sobirovna. “REABILITATSION PSIXOLOGIYADA INSON HUQUQLARINI HIMOYA QILISHNING NAZARIY VA AMALIY ASOSLARI.” Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар, 8(3), 1237-1244 (2026). https://doi.org/10.70728/c.series.v08.i03.194
HarvardKuziyev, Botir, and Murodova, Nargiza Sobirovna (2026) ‘REABILITATSION PSIXOLOGIYADA INSON HUQUQLARINI HIMOYA QILISHNING NAZARIY VA AMALIY ASOSLARI’, Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар, 8(3), 1237-1244. https://doi.org/10.70728/c.series.v08.i03.194
BibTeX
@article{kuziyevbotir2026,
  title = {REABILITATSION PSIXOLOGIYADA INSON HUQUQLARINI HIMOYA QILISHNING NAZARIY VA AMALIY ASOSLARI},
  author = {Kuziyev, Botir and Murodova, Nargiza Sobirovna},
  journal = {Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар},
  year = {2026},
  volume = {8},
  number = {3},
  pages = {1237-1244},
  doi = {10.70728/c.series.v08.i03.194},
  url = {https://doi.org/10.70728/c.series.v08.i03.194}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар jurnalidan boshqa maqolalar

Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi

Kuziyev, Botir — boshqa maqolalari

Psixologiya sohasidagi boshqa maqolalar

Psixologiya sohasidagi OAK jurnallari