Tajribaviy giperxolesterinemiyada bosh miyadagi morfologik o’zgarishlarning turli xavf omillari ta’sirida rivojlanishining o’ziga xos xususiyatlari

Vohidov B.R., Olimova A.Z.

Гуманитар ва табиий фанлар журнали · 2026-yil

Annotatsiya

Ushbu ilmiy maqolada tajribaviy giperxolesterinemiya sharoitida bosh miyadagi morfologik o‘zgarishlarning turli xavf omillari ta’sirida rivojlanish mexanizmlari va ularning o‘ziga xos xususiyatlari kompleks ravishda tahlil qilinadi. Tadqiqotda giperxolesterinemiya fonida miya po‘stlog‘i, gipokamp, po‘stloqosti tuzilmalar hamda mikrosirkulyator o‘zan darajasida yuzaga keladigan strukturaviy va ultrastrukturaviy o‘zgarishlar o‘rganildi. Xususan, neyronlarda vakuolyar va donador distrofiyalar, piknoz va kariolizis holatlari, sinaptik apparatning shikastlanishi, neyroglial elementlar proliferatsiyasi hamda perivaskulyar shish va gemodinamik buzilishlar aniqlangan.Shuningdek, oksidlovchi stress, arterial gipertenziya, giperglikemiya, semizlik va gipodinamiya kabi qo‘shimcha xavf omillarining tajribaviy giperxolesterinemiya bilan kombinatsiyasi natijasida patomorfologik jarayonlarning kuchayishi va chuqurlashishi asoslab berilgan. Endotelial disfunktsiya, gematoensefalik to‘siq o‘tkazuvchanligining ortishi, yallig‘lanish mediatorlari faollashuvi hamda apoptotik jarayonlarning jadallashuvi miya to‘qimasida degenerativ o‘zgarishlarning asosiy patogenetik bo‘g‘inlari sifatida baholangan.Olingan natijalar tajribaviy giperxolesterinemiyada bosh miyada kechadigan morfologik o‘zgarishlar tizimli xarakterga ega ekanligini va ular boshqa metabolik hamda gemodinamik buzilishlar bilan birgalikda rivojlanganda yanada og‘irlashishini ko‘rsatadi. Tadqiqot ma’lumotlari serebrovaskulyar kasalliklar va neyrodegenerativ jarayonlarning erta diagnostikasi, patogenetik profilaktikasi hamda davolash strategiyalarini takomillashtirish uchun nazariy va amaliy ahamiyatga ega.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarVohidov B.R., Olimova A.Z.
JurnalГуманитар ва табиий фанлар журнали
NashriyotEMU University
ISSN2026-2027, 2181-4007
Nashr sanasi2026-04-23
Son32
Betlar25-29
TilO‘zbek
Ilmiy sohaTibbiyot
Indeksga qo‘shilgan2026-08-27

Maqolaning asl sahifasi

Kalit so‘zlar

tajribaviy giperxolesterinemiya, bosh miya morfologiyasi, neyron degeneratsiyasi, glioz, mikrosirkulyator buzilishlar, endotelial disfunktsiya, gematoensefalik to‘siq, oksidlovchi stress, apoptotik jarayonlar, serebrovaskulyar patologiya, xavf omillari.

Ilmiy soha

Tibbiyot

Iqtibos keltirish

APAVohidov B.R., Olimova A.Z. (2026). TAJRIBAVIY GIPERXOLESTERINEMIYADA BOSH MIYADAGI MORFOLOGIK O’ZGARISHLARNING TURLI XAVF OMILLARI TA’SIRIDA RIVOJLANISHINING O’ZIGA XOS XUSUSIYATLARI. Гуманитар ва табиий фанлар журнали, (32), 25-29. https://journals.tnmu.uz/index.php/gtfj/article/view/4553
GOST (OAK)Vohidov B.R., Olimova A.Z. TAJRIBAVIY GIPERXOLESTERINEMIYADA BOSH MIYADAGI MORFOLOGIK O’ZGARISHLARNING TURLI XAVF OMILLARI TA’SIRIDA RIVOJLANISHINING O’ZIGA XOS XUSUSIYATLARI // Гуманитар ва табиий фанлар журнали. – 2026. – № 32. – B. 25-29.
MLAVohidov B.R., Olimova A.Z. “TAJRIBAVIY GIPERXOLESTERINEMIYADA BOSH MIYADAGI MORFOLOGIK O’ZGARISHLARNING TURLI XAVF OMILLARI TA’SIRIDA RIVOJLANISHINING O’ZIGA XOS XUSUSIYATLARI.” Гуманитар ва табиий фанлар журнали, (32), 25-29, 2026. https://journals.tnmu.uz/index.php/gtfj/article/view/4553
ChicagoVohidov B.R., Olimova A.Z. “TAJRIBAVIY GIPERXOLESTERINEMIYADA BOSH MIYADAGI MORFOLOGIK O’ZGARISHLARNING TURLI XAVF OMILLARI TA’SIRIDA RIVOJLANISHINING O’ZIGA XOS XUSUSIYATLARI.” Гуманитар ва табиий фанлар журнали, (32), 25-29 (2026). https://journals.tnmu.uz/index.php/gtfj/article/view/4553
HarvardVohidov B.R., Olimova A.Z (2026) ‘TAJRIBAVIY GIPERXOLESTERINEMIYADA BOSH MIYADAGI MORFOLOGIK O’ZGARISHLARNING TURLI XAVF OMILLARI TA’SIRIDA RIVOJLANISHINING O’ZIGA XOS XUSUSIYATLARI’, Гуманитар ва табиий фанлар журнали, (32), 25-29. https://journals.tnmu.uz/index.php/gtfj/article/view/4553
BibTeX
@article{vohidovbrolimovaaz2026,
  title = {TAJRIBAVIY GIPERXOLESTERINEMIYADA BOSH MIYADAGI MORFOLOGIK O’ZGARISHLARNING TURLI XAVF OMILLARI TA’SIRIDA RIVOJLANISHINING O’ZIGA XOS XUSUSIYATLARI},
  author = {Vohidov B.R., Olimova A.Z.},
  journal = {Гуманитар ва табиий фанлар журнали},
  year = {2026},
  number = {32},
  pages = {25-29},
  url = {https://journals.tnmu.uz/index.php/gtfj/article/view/4553}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

Гуманитар ва табиий фанлар журнали jurnalidan boshqa maqolalar

Гуманитар ва табиий фанлар журнали — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi

Tibbiyot sohasidagi boshqa maqolalar

Tibbiyot sohasidagi OAK jurnallari