Qalqonsimon bez gormonlari barcha hujayra va to‘qimalarning normal rivojlanishi, o‘sishi hamda metabolizmi uchun zarur bo‘lgan asosiy endokrin regulyatorlardir. Qalqonsimon bezning asosiy gormonlari — triyodtironin (T3) va tiroksin (T4) — organizmdagi deyarli barcha hujayralar energetik va plastik almashinuvini boshqaradi. T3 biologik jihatdan eng faol shakl hisoblanadi, T4 esa asosan “pro-gormon” sifatida periferik to‘qimalarda deyodinaza fermentlari ta’sirida T3 ga aylantiriladi.Qalqonsimon bez gormonlari turli yo‘llar orqali metabolizmga uchraydi: glyukuronlanish, sulfatlanish va deyodlanish, shulardan eng muhim yo‘l deyodlanish hisoblanadi. Yodtironinlarning deyodlanishini katalizlovchi uchta asosiy ferment — 1-tur (D1), 2-tur (D2) va 3-tur (D3) deyodinazalar mavjud. D1 va D2 tashqi halqaning deyodlanishini ta’minlab, T4 progormonini uning biofaol T3 shakliga aylantiradi hamda revers T3 (rT3) ni 3,3′-T2 gacha parchalaydi. D3 esa ichki halqaning deyodlanishiga ixtisoslashgan bo‘lib, T4 ni rT3 ga, T3 ni esa 3,3′-T2 gacha inaktivlashtiradi. Shu tariqa D3 to‘qimalarda qalqonsimon bez gormonlari ta’sirini cheklovchi asosiy “inaktivlovchi yo‘l” sifatida muhim fiziologik ahamiyat kasb etadi.
| Mualliflar | Gafurova D.S., Inoyatova F.X., Ismailova N.U. |
|---|---|
| Jurnal | Гуманитар ва табиий фанлар журнали |
| Nashr sanasi | 2026-01-05 |
| Son | 29 |
| Betlar | 92-102 |
| Til | Rus |
qalqonsimon bez, qalqonsimon bez gormonlari, qalqonsimon bez gormonlari metabolizmi, deyodinaza 1-, 2- va 3-tur, tetrayodtironin (T4), triyodtironin (T3), revers triyodtironin (rT3).
Polikistoz tuxumdon sindromi (PTXS) ayollar orasida keng tarqalgan endokrin va reproduktiv tizim kasalliklaridan biri bo‘lib, u gormonal, metabolik, immunologik hamda genetik o‘zgarishlar bilan tavsiflanadi. Ushbu…
В ходе исследования была изучена частота мутаций в генах GBA и VPS35 у пациентов с болезнью Паркинсона (БП) и различными вариантами «плюс»-паркинсонизма, а также оценена их взаимосвязь с клиническим фенотипом и…
Европейская Ассоциация кардиологов приводят данные, что среди случайно выбранных пациентов, госпитализированных с острой болью в грудной клетке, у 65% впоследствии не находят острой коронарной патологии (у 15% выявляют…
Endometrioz va adenomioz nafaqat dismenoreya, surunkali chanoq sohasidagi ogʼriqlar, bepushtlik kabi simptomlari chaqiradi, balki soʼnggi vaqtlarda ular bir qator akusherlik asoratlariga ham sabab bo‘lmoqda…
У пациентов с ишемическим инсультом и низким уровнем биомаркеров PLA2G2A, DGLA, PADI4 наблюдается более тяжелое течение заболевания, проявляющееся усугублением неврологических нарушений и требующее более длительного…
Мақолада экспериментал деструктив пневмония чақирилган каламушлар ўпкасидаги патоморфологик ўзгаришларнинг динамикаси (7, 14 ва 21кунлар) таҳлил қилинган. Гематоксилин-эозин бўёғи билан текширувлар ўткир яллиғланиш…
Рак желудка является одной из ведущих причин онкологической смертности в мире. Особенно неблагоприятным прогностическим фактором считается поражение брюшины, которое резко снижает выживаемость пациентов. В последние…
Chronic kidney disease (CKD) is one of the most important medical and social diseases due to its widespread occurrence in the population. According to the results of large epidemiological and clinical studies, CKD is…
В статье рассматриваются особенности внедрения кредитно-модульной системы (КМС) в медицинское образование, её преимущества и основные проблемы. КМС способствует гибкости учебного процесса, повышает прозрачность…
Ushbu maqolada ishemik insultning o’tkir davrida bemorlarni davolash, reabilitatsiya jarayonlari va kasallikning tibbiy, ijtimoiy jihatdan ahamiyatli ekanligi haqida so’z yuritiladi. Tadqiqotda ishemik insultga olib…