Raqamli ta’limda "Digital reading" (raqamli o‘qish) formatining mohiyati

Mashrapova, Sevara Xabibovna

Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар · 2026-yil

Annotatsiya

Ushbu maqola zamonaviy ta’lim paradigmasida "Digital Reading" (raqamli o‘qish) fenomenini kompleks ravishda tadqiq etishga bag‘ishlangan. Tadqiqotning dolzarbligi axborot oqimining eksponensial o‘sishi va an’anaviy mutolaa ko‘nikmalarining raqamli muhit talablariga moslashishi zaruriyati bilan izohlanadi. Maqolada o‘qish kompetensiyasining shunchaki matnli signallarni qabul qilishdan, murakkab kognitiv- tahliliy jarayonga aylanish bosqichlari yoritilgan. Maqolaning nazariy qismida raqamli matnlarning o‘ziga xos xususiyatlari — gipermatnlilik, multimediaviylik va nolinearlik tushunchalari tahlil qilinadi. Muallif o‘quvchining axborot qidirish xulq-atvori (information-seeking behavior) o‘zgarishini o‘rganar ekan, "skimming" (yuzaki ko‘zdan kechirish) va "scanning" (kerakli faktni izlash) strategiyalarining afzalliklari va xatarlarini ko‘rsatib beradi. Xususan, ekran orqali o‘qishda ko‘p kuzatiladigan "F-pattern" kognitiv modeli va uning "chuqur mutolaa" (deep reading) jarayoniga ta’siri ilmiy nuqtayi nazardan baholangan. Tadqiqotning amaliy ahamiyati shundaki, unda raqamli muhitda axborot xavfsizligi va gigiyenasini ta’minlovchi fact-checking (faktlarni tekshirish) hamda lateral o‘qish metodikasi taklif etilgan. Maqola yakunida raqamli o‘qish ko‘nikmasini o‘quv jarayoniga integratsiya qilish, talabalarda tanqidiy filtratsiya qobiliyatini shakllantirish va o‘qituvchining raqamli navigatorlik rolini rivojlantirish bo‘yicha metodik tavsiyalar ilgari suriladi.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarMashrapova, Sevara Xabibovna
JurnalҚўқон ДПИ. Илмий хабарлар
NashriyotҚўқон давлат педагогика институти
ISSN3030-3958
Nashr sanasi2026-07-14
Jild8
Son05
Betlar383-388
TilO‘zbek
Ilmiy sohaPedagogika
DOI10.70728/b.series.fil.v08.i05.052
Indeksga qo‘shilgan2026-08-27

DOI: 10.70728/b.series.fil.v08.i05.052 · Maqolaning asl sahifasi

Kalit so‘zlar

Digital Reading, o‘qish kompetensiyasi, fact-checking, axborot filtratsiyasi, nolinear mutolaa, raqamli savodxonlik, kognitiv transformatsiya.

Ilmiy soha

Pedagogika

Iqtibos keltirish

APAMashrapova, Sevara Xabibovna (2026). RAQAMLI TA’LIMDA "DIGITAL READING" (RAQAMLI O‘QISH) FORMATINING MOHIYATI. Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар, 8(05), 383-388. https://doi.org/10.70728/b.series.fil.v08.i05.052
GOST (OAK)Mashrapova, Sevara Xabibovna RAQAMLI TA’LIMDA "DIGITAL READING" (RAQAMLI O‘QISH) FORMATINING MOHIYATI // Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар. – 2026. – T. 8, № 05. – B. 383-388. – DOI: 10.70728/b.series.fil.v08.i05.052.
MLAMashrapova, Sevara Xabibovna. “RAQAMLI TA’LIMDA "DIGITAL READING" (RAQAMLI O‘QISH) FORMATINING MOHIYATI.” Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар, 8(05), 383-388, 2026. https://doi.org/10.70728/b.series.fil.v08.i05.052
ChicagoMashrapova, Sevara Xabibovna. “RAQAMLI TA’LIMDA "DIGITAL READING" (RAQAMLI O‘QISH) FORMATINING MOHIYATI.” Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар, 8(05), 383-388 (2026). https://doi.org/10.70728/b.series.fil.v08.i05.052
HarvardMashrapova, Sevara Xabibovna (2026) ‘RAQAMLI TA’LIMDA "DIGITAL READING" (RAQAMLI O‘QISH) FORMATINING MOHIYATI’, Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар, 8(05), 383-388. https://doi.org/10.70728/b.series.fil.v08.i05.052
BibTeX
@article{mashrapovasevaraxabibovna2026,
  title = {RAQAMLI TA’LIMDA "DIGITAL READING" (RAQAMLI O‘QISH) FORMATINING MOHIYATI},
  author = {Mashrapova, Sevara Xabibovna},
  journal = {Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар},
  year = {2026},
  volume = {8},
  number = {05},
  pages = {383-388},
  doi = {10.70728/b.series.fil.v08.i05.052},
  url = {https://doi.org/10.70728/b.series.fil.v08.i05.052}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар jurnalidan boshqa maqolalar

Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi

Pedagogika sohasidagi boshqa maqolalar

Pedagogika sohasidagi OAK jurnallari