Farmakogenetik tekshiruvlar – inson organizmining genetik xususiyatlarini tahlil qilish orqali dori vositalarining organizmga ko‘rsatadigan ham ijobiy, ham salbiy ta’sirlarini aniqlashga yordam beradigan diagnostik usuldir. Bu tekshiruvlar dori vositalarining salbiy ta’sirlarini oldini olish, individual dozalash va farmakoterapiya xavfsizligini ta’minlashda muhim ahamiyatga ega. Bemorning individual xususiyatlarini hisobga olishga imkon beradigan texnologiyalardan foydalanish farmakoterapiyani optimallashtirishga xizmat qiladi, ya’ni uni yanada samarali va xavfsiz qiladi. Ushbu maqsadda dori vositalarining kelib chiqishi mumkin boʻlgan salbiy ta’sirlarini aniqlashda qo‘llanilgan farmakogenetik tekshiruv ma’lumotlari va ularning tahlili oʻtkazildi. Farmakogenetikaning dori vositalarining salbiy ta’sirlarini oldini olishdagi ahamiyati keyingi yillarda birmuncha oshdi. Dori vositalariga bo‘lgan individual reaksiyalarni oldindan aniqlash va salbiy ta’sirlarni kamaytirish maqsadida quyidagi farmakogenetik tekshiruvlar o‘tkaziladi: genetik polimorfizm tahlili, ya’ni jigardagi CYP450 mikrosomal fermentlar tizimi tahlili (CYP2C9, CYP2C19, CYP2D6, CYP3A4, CYP3A5), TPMT (tiopurin S-metiltransferaza) gen tahlili, UGT1A1 (uridin-difosfat-glyukuroniltransferaza) tahlili o‘tkaziladi. Xulosa qilib aytganda farmakogenetik tekshiruvlar orqali bemorning shaxsiy genetik xususiyatlari aniqlanadi, dorilarning xavfsiz va samarali qo‘llanilishi ta’minlanadi. Bunday testlar shaxsiylashtirilgan tibbiyotning asosiy yo‘nalishlaridan biri bo‘lib, salbiy ta’sirlarning oldini olishga katta hissa qo‘shadi.
| Mualliflar | Siddiqov O.A. |
|---|---|
| Jurnal | Гуманитар ва табиий фанлар журнали |
| Nashr sanasi | 2025-07-05 |
| Son | 23 |
| Betlar | 374-377 |
| Til | Rus |
farmakogenetika, CYP450, UGT1A1, genetik polimorfizm, shaxsiylashtirilgan tibbiyot.
Болаларда обструктив синдром узоқ йиллар давомида олимлар ва амалиётдаги шифокорларнинг диққатини тортмоқда, чунки унинг пайдо бўлиши сабаблари турли хилдир ва айниқса кичик ёшда ташхис қўйишда қийинчиликлар мавжуд…
В данной статье уделено внимание важной задаче защиты водных ресурсов, используемых для хозяйственно-питьевых и бытовых целей, от загрязнений, вызванных бытовыми сточными водами. В рамках исследования был спроектирован…
Гестационный сахарный диабет (ГСД) является одной из наиболее распространённых форм эндокринной патологии, возникающей во время беременности. В основе его патогенеза лежит сложное взаимодействие гормональных изменений и…
Тиреотоксикоз оказывает значительное влияние на сердечно-сосудистую систему, способствуя развитию тиреотоксической кардиомиопатии и хронической сердечной недостаточности (ХСН). Одним из ключевых медиаторов кардиальных…
Ushbu maqolada ishemik insult bilan kasallangan bemorlarda bosh miya metabolik holatini baholashda proton magnit-rezonans spektroskopiyasining diagnostik imkoniyatlari o‘rganildi. Tadqiqotda 40-70 yosh oralig‘idagi 90…
Mazkur ilmiy maqolada multifokal ateroskleroz chaqirilgan eksperimental hayvonlarda 3-gidroksi-3-metilglutaril koenzim A reduktaza (GMG-KoA reduktaza) faolligining ortishi bilan bog‘liq tana vazni va qorin aylanasidagi…
Ushbu maqolada ishemik yurak kasalligini oldini olish va reabilitatsiya tizimlarini takomillashtirish bo'yicha zamonaviy yondashuvlar tahlil qilingan. Maqsadi esa profilaktika va reabilitatsiya dasturlarini…
Maqola maqsadi: Tinnitusning erta bosqichida aniqlanishi va samarali profilaktik choralarning amalga oshirilishi orqali simptomlarni nazorat qilish va kasallikning surunkali shakllarini oldini olish imkoniyatlarini…
Mazkur maqolada issiqlik elektr stansiyalari (IES) xodimlarining mehnat sharoitiga ta’sir etuvchi gigiyenik omillar tahlil qilinadi va ularni optimallashtirish yo‘llari ko‘rsatiladi. Ta’kidlanishicha, yuqori bosim…
Post-stroke depression (PSD) is one of the most significant yet often underestimated complications in modern neurology and psychiatry. Its impact is particularly profound in patients who experience recurrent ischemic…