Dori vositalarining salbiy ta’sirlarini oldini olishda farmakogenetik tekshiruvlarning ahamiyati

Siddiqov O.A.

Гуманитар ва табиий фанлар журнали · 2025-yil

Annotatsiya

Farmakogenetik tekshiruvlar – inson organizmining genetik xususiyatlarini tahlil qilish orqali dori vositalarining organizmga ko‘rsatadigan ham ijobiy, ham salbiy ta’sirlarini aniqlashga yordam beradigan diagnostik usuldir. Bu tekshiruvlar dori vositalarining salbiy ta’sirlarini oldini olish, individual dozalash va farmakoterapiya xavfsizligini ta’minlashda muhim ahamiyatga ega. Bemorning individual xususiyatlarini hisobga olishga imkon beradigan texnologiyalardan foydalanish farmakoterapiyani optimallashtirishga xizmat qiladi, ya’ni uni yanada samarali va xavfsiz qiladi. Ushbu maqsadda dori vositalarining kelib chiqishi mumkin boʻlgan salbiy ta’sirlarini aniqlashda qo‘llanilgan farmakogenetik tekshiruv ma’lumotlari va ularning tahlili oʻtkazildi. Farmakogenetikaning dori vositalarining salbiy ta’sirlarini oldini olishdagi ahamiyati keyingi yillarda birmuncha oshdi. Dori vositalariga bo‘lgan individual reaksiyalarni oldindan aniqlash va salbiy ta’sirlarni kamaytirish maqsadida quyidagi farmakogenetik tekshiruvlar o‘tkaziladi: genetik polimorfizm tahlili, ya’ni jigardagi CYP450 mikrosomal fermentlar tizimi tahlili (CYP2C9, CYP2C19, CYP2D6, CYP3A4, CYP3A5), TPMT (tiopurin S-metiltransferaza) gen tahlili, UGT1A1 (uridin-difosfat-glyukuroniltransferaza) tahlili o‘tkaziladi. Xulosa qilib aytganda farmakogenetik tekshiruvlar orqali bemorning shaxsiy genetik xususiyatlari aniqlanadi, dorilarning xavfsiz va samarali qo‘llanilishi ta’minlanadi. Bunday testlar shaxsiylashtirilgan tibbiyotning asosiy yo‘nalishlaridan biri bo‘lib, salbiy ta’sirlarning oldini olishga katta hissa qo‘shadi.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarSiddiqov O.A.
JurnalГуманитар ва табиий фанлар журнали
NashriyotEMU University
ISSN2026-2027, 2181-4007
Nashr sanasi2025-07-05
Son23
Betlar374-377
TilO‘zbek
Ilmiy sohaTibbiyot
Indeksga qo‘shilgan2026-08-27

Maqolaning asl sahifasi

Kalit so‘zlar

farmakogenetika, CYP450, UGT1A1, genetik polimorfizm, shaxsiylashtirilgan tibbiyot.

Ilmiy soha

Tibbiyot

Iqtibos keltirish

APASiddiqov O.A. (2025). DORI VOSITALARINING SALBIY TA’SIRLARINI OLDINI OLISHDA FARMAKOGENETIK TEKSHIRUVLARNING AHAMIYATI. Гуманитар ва табиий фанлар журнали, (23), 374-377. https://journals.tnmu.uz/index.php/gtfj/article/view/2107
GOST (OAK)Siddiqov O.A. DORI VOSITALARINING SALBIY TA’SIRLARINI OLDINI OLISHDA FARMAKOGENETIK TEKSHIRUVLARNING AHAMIYATI // Гуманитар ва табиий фанлар журнали. – 2025. – № 23. – B. 374-377.
MLASiddiqov O.A. “DORI VOSITALARINING SALBIY TA’SIRLARINI OLDINI OLISHDA FARMAKOGENETIK TEKSHIRUVLARNING AHAMIYATI.” Гуманитар ва табиий фанлар журнали, (23), 374-377, 2025. https://journals.tnmu.uz/index.php/gtfj/article/view/2107
ChicagoSiddiqov O.A. “DORI VOSITALARINING SALBIY TA’SIRLARINI OLDINI OLISHDA FARMAKOGENETIK TEKSHIRUVLARNING AHAMIYATI.” Гуманитар ва табиий фанлар журнали, (23), 374-377 (2025). https://journals.tnmu.uz/index.php/gtfj/article/view/2107
HarvardSiddiqov O.A (2025) ‘DORI VOSITALARINING SALBIY TA’SIRLARINI OLDINI OLISHDA FARMAKOGENETIK TEKSHIRUVLARNING AHAMIYATI’, Гуманитар ва табиий фанлар журнали, (23), 374-377. https://journals.tnmu.uz/index.php/gtfj/article/view/2107
BibTeX
@article{siddiqovoa2025,
  title = {DORI VOSITALARINING SALBIY TA’SIRLARINI OLDINI OLISHDA FARMAKOGENETIK TEKSHIRUVLARNING AHAMIYATI},
  author = {Siddiqov O.A.},
  journal = {Гуманитар ва табиий фанлар журнали},
  year = {2025},
  number = {23},
  pages = {374-377},
  url = {https://journals.tnmu.uz/index.php/gtfj/article/view/2107}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

Гуманитар ва табиий фанлар журнали jurnalidan boshqa maqolalar

Гуманитар ва табиий фанлар журнали — barcha maqolalar · 2025-yil arxivi

Siddiqov O.A. — boshqa maqolalari

Tibbiyot sohasidagi boshqa maqolalar

Tibbiyot sohasidagi OAK jurnallari