Brown va levinsonning yuz saqlash strategiyalari: pragmatika, sintaksis va leksikaning qiyosiy lingvistik tahlili

Jabborov, Ilyosjon Iskandarovich

Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар · 2026-yil

Annotatsiya

Ushbu maqola Penelope Brown va Stephen C. Levinson tomonidan ishlab chiqilgan xushmuomalalik nazariyasi doirasidagi yuz saqlash strategiyalarini lingvistik nuqtai nazardan tizimli ravishda tadqiq etadi. Mazkur nazariya pragmatikada universal ahamiyat kasb etib, turli madaniy va ijtimoiy kontekstlarda muloqot xatti-harakatlarini izohlashda keng qo‘llanilmоqda. Tadqiqot beshta asosiy strategiya - bald on-record (bevosita ifoda), positive politeness (ijobiy xushmuomalalik), negative politeness (salbiy xushmuomalalik), off-record (yashirin muloqot) va FTAdan qochish - ning grammatik, leksik va sintaktik xususiyatlarini o‘zbek tilidan olingan autentik misollar vositasida tahlil qiladi. Metodologik jihatdan qiyosiy- lingvistik va pragmatik tahlil usullari qo‘llanilgan. Natijalar shuni ko‘rsatadiki, ijtimoiy masofa (D), hokimiyat nisbati (P) va majburiyat darajasi (R) kabi o‘zgaruvchilar nutq ishtirokchilarining strategiya tanlashiga bevosita ta'sir ko‘rsatadi. Tadqiqot o‘zbek pragmatikasidagi ijtimoiy-lingvistik munosabatlarni tushuntirishga yangi istiqbol ochadi.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarJabborov, Ilyosjon Iskandarovich
JurnalҚўқон ДПИ. Илмий хабарлар
NashriyotҚўқон давлат педагогика институти
ISSN3030-3958
Nashr sanasi2026-06-05
Jild8
Son04
Betlar1647-1654
TilO‘zbek
DOI10.70728/b.series.v08.i04.233
Indeksga qo‘shilgan2026-08-27

DOI: 10.70728/b.series.v08.i04.233 · Maqolaning asl sahifasi

Kalit so‘zlar

yuz saqlash, xushmuomalalik nazariyasi, Brown va Levinson, pragmatika, nutqiy harakatlar, ijobiy va salbiy yuz, lingvistik tahlil, FTA, O‘zbek tili.

Iqtibos keltirish

APAJabborov, Ilyosjon Iskandarovich (2026). BROWN VA LEVINSONNING YUZ SAQLASH STRATEGIYALARI: PRAGMATIKA, SINTAKSIS VA LEKSIKANING QIYOSIY LINGVISTIK TAHLILI. Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар, 8(04), 1647-1654. https://doi.org/10.70728/b.series.v08.i04.233
GOST (OAK)Jabborov, Ilyosjon Iskandarovich BROWN VA LEVINSONNING YUZ SAQLASH STRATEGIYALARI: PRAGMATIKA, SINTAKSIS VA LEKSIKANING QIYOSIY LINGVISTIK TAHLILI // Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар. – 2026. – T. 8, № 04. – B. 1647-1654. – DOI: 10.70728/b.series.v08.i04.233.
MLAJabborov, Ilyosjon Iskandarovich. “BROWN VA LEVINSONNING YUZ SAQLASH STRATEGIYALARI: PRAGMATIKA, SINTAKSIS VA LEKSIKANING QIYOSIY LINGVISTIK TAHLILI.” Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар, 8(04), 1647-1654, 2026. https://doi.org/10.70728/b.series.v08.i04.233
ChicagoJabborov, Ilyosjon Iskandarovich. “BROWN VA LEVINSONNING YUZ SAQLASH STRATEGIYALARI: PRAGMATIKA, SINTAKSIS VA LEKSIKANING QIYOSIY LINGVISTIK TAHLILI.” Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар, 8(04), 1647-1654 (2026). https://doi.org/10.70728/b.series.v08.i04.233
HarvardJabborov, Ilyosjon Iskandarovich (2026) ‘BROWN VA LEVINSONNING YUZ SAQLASH STRATEGIYALARI: PRAGMATIKA, SINTAKSIS VA LEKSIKANING QIYOSIY LINGVISTIK TAHLILI’, Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар, 8(04), 1647-1654. https://doi.org/10.70728/b.series.v08.i04.233
BibTeX
@article{jabborovilyosjoniskandarovich2026,
  title = {BROWN VA LEVINSONNING YUZ SAQLASH STRATEGIYALARI: PRAGMATIKA, SINTAKSIS VA LEKSIKANING QIYOSIY LINGVISTIK TAHLILI},
  author = {Jabborov, Ilyosjon Iskandarovich},
  journal = {Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар},
  year = {2026},
  volume = {8},
  number = {04},
  pages = {1647-1654},
  doi = {10.70728/b.series.v08.i04.233},
  url = {https://doi.org/10.70728/b.series.v08.i04.233}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар jurnalidan boshqa maqolalar

Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi