Color terminology constitutes a fundamental component of human cognition and linguistic categorization. Among basic color terms, red occupies a central position across cultures due to its strong physiological, emotional, and symbolic associations. This study provides a diachronic and cognitive-semantic analysis of the Uzbek lexeme qizil and the English lexeme red. Drawing upon historical linguistics, comparative philology, cognitive semantics, and linguacultural theory, the research examines early attestations from the Avesta, Old Turkic inscriptions, classical Uzbek poetry, Old English texts including Beowulf, and etymological dictionaries. The findings reveal that despite belonging to genetically unrelated language families (Turkic and Indo-European), both lexemes share a universal semantic core rooted in blood and fire imagery. Over time, metaphorical extensions developed toward domains of war, sacrifice, sacredness, beauty, morality, and socio-political symbolism. The study contributes to cross-linguistic color research by demonstrating convergent semantic evolution shaped by embodied cognition and cultural conceptualization.
| Mualliflar | Sodikova, Malokhatkhon Olimjon kizi |
|---|---|
| Jurnal | Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар |
| Nashr sanasi | 2026-06-05 |
| Jild | 8 |
| Son | 04 |
| Betlar | 215-220 |
| Til | Ingliz |
| DOI | 10.70728/b.series.v08.i04.029 |
DOI: 10.70728/b.series.v08.i04.029 · Maqolaning asl sahifasi
color semantics, etymology, cognitive linguistics, qizil, red, diachronic analysis, linguacultural perspective.
This article is written about the structural and grammatical analysis of compound sentences in English and the Uzbek language. Furthermore, it highlighted that the clause structure of English compound sentences reflects…
Mazkur maqolada badiiy matnni lingvopoetik jihatdan tahlil qilishning nazariy va amaliy asoslari yoritilgan. Tadqiqotda til birliklarining estetik va semantik funksiyalari, xususan, sinonimik birliklarning badiiy…
Ushbu maqolada Furqat ijodiga Fuzuliy she’riyatining ta’siri muammosi ko‘rib chiqiladi. Xususan, Furqatning muxammasi Fuzuliy g‘azali asosida yaratilgani, bu asarda Fuzuliy an’analarining o‘zbek she’riyatida o‘ziga xos…
Mazkur tadqiqotda ingliz va o‘zbek tillaridagi “child” – “bola / farzand” qarindoshlik atamasining funksional-semantik xususiyatlari tahlil qilinadi. Unda leksemaning semantik tuzilmasida “o‘g‘il bola” va “qiz bola”…
This article offers a comparative analysis of how the linguocultural code is activated in the paremiological funds of English and Uzbek. The main purpose is to identify which cultural scripts, evaluative orientations…
Ushbu maqolada so‘z yasash, qo‘shimchalar va morfemalar orqali ma’no yaratish masalalari ilmiy asosda yoritilgan. Unda morfemika - so‘zning ma’noli qismlari haqidagi ta’limot sifatida talqin qilinib, morfemaning eng…
It is known that Southern American English is considered as a linguistically rich and socially meaningful variety of American English, characterized by distinctive phonological and prosodic features. Furthermore, while…
Ushbu maqolada qoraqalpoq tilidagi vulgarizmlar lingvistik, sotsiolingvistik va psixolingvistik jihatdan tahlil qilinadi. Vulgarizmlarning nazariy asoslari, ularning turlari, semantik xususiyatlari va nutqdagi…
Ushbu maqolada buyuk mutafakkir Alisher Navoiyning "Gar sabodek hamdam erman..." satri bilan boshlanuvchi g‘azali ilmiy-nazariy jihatdan tahlil qilingan. Tadqiqot davomida g‘azaldagi ishq, vafo, riyo va fano…
Ushbu maqolada muloqot jarayoni va uning til tizimidagi o‘rni tahlil qilinadi. Xususan, yapon tilida inkor shakllarining qo‘llanilishi, ularning lingvistik va pragmatik xususiyatlari yoritilgan. Shuningdek, yapon va…